TAHSİLAT İÇ GENELGESİ SERİ NO: 2015/5 Tarih: None Kanun: 6183 - AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı ** ** **Sayı : **87893753-010.06.01.[36-08]-105179 09/11/2015 **Konu : **Mal varlığı araştırması **** TAHSİLAT İÇ GENELGESİ (Seri No: 2015/5) ** ** .............VALİLİĞİNE (Defterdarlık Gelir Müdürlüğü) .............VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA ** ** 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 62 nci maddesinin ikinci fıkrasında “Maliye Bakanlığı amme alacaklarının takibinde haczolunacak malların tespiti amacıyla yapılacak mal varlığı araştırmasının şekli, alanı ve kapsamı ile araştırma yapılacak amme alacaklarının türü ve tutarını belirlemeye yetkilidir. Bu yetki alacaklı amme idaresi itibarıyla da kullanılabilir.” hükmü yer almaktadır. Bu hükmün Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden, vergi dairelerinin işgücü ve zaman kaybını önlemek, kırtasiye ve posta masraflarını azaltmak amacıyla Devlete ait amme alacaklarının takip ve tahsili için yapılacak mal varlığı araştırmasının usul ve esasları Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinin İkinci Kısım Birinci Bölümünün VI-Haciz başlıklı alt bölümünün “2. Mal varlığı araştırması” başlıklı bölümünde düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemeler çerçevesinde, amme borçluları hakkında yapılacak mal varlığı araştırmalarında aşağıda yer verilen hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir. 1) Alacaklı vergi dairesince takip edilen amme alacağının fer’ileri ile birlikte toplam tutarının 5.000,- lirayı aşması halinde mal varlığı araştırması yurt çapında, bu tutarın altında kalması durumunda ise yalnızca il çapında yapılacaktır. Ancak, Başkanlığımız ile ilgili kurumlar arasında imzalanan protokoller kapsamında elektronik ortamda araştırılabilen mallar için, takip konusu amme alacağının tutarına bakılmaksızın bu malların araştırması elektronik ortamda yurt çapında yapılacaktır. **2) Her bir vergi dairesi takip ettiği amme alacağına ilişkin düzenleyeceği haciz varakalarına istinaden yapacağı il veya yurt çapındaki mal varlığı araştırmalarını, araştırmaların elektronik ortamda yapılıp yapılmadığına bakmaksızın ve vergi dairesi başkanlıkları/defterdarlıkları aracı kılmaksızın, kendisi veya bulunduğu ilde bu konuda görevlendirilmiş vergi dairesi bulunması halinde bu vergi dairesi aracılığıyla doğrudan yapacaktır. Ancak, borçlunun vergi dairesinin yetki alanının dışında bulunan ikametgâh ve iş yeri adreslerinde ve mal varlığının bulunduğu yönünde bilgi edinilen diğer yerlerde tutanak tanzimi suretiyle fiilen haczedilebilecek menkul mallarının araştırılması, 6183 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan niyabeten takip hükümlerine göre yapılacaktır. Bu durumda, mal varlığı araştırılacak borçlunun bilgileri alacaklı vergi dairesince araştırmayı yapacak vergi dairesine bir yazı ile bildirilecek olup, ayrıca haciz varakası gönderilmesine gerek bulunmamaktadır. 3) Borçlularla ilgili olarak yapılacak mal varlığı araştırmasının Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinin İkinci Kısmının Birinci Bölümünün VI/2 alt bölümünde yer alan açıklamalar çerçevesinde yapılması gerekmektedir. Yapılacak mal varlığı araştırmalarında Başkanlığımız bilgi işlem kayıtlarında yer alan verilerin de dikkate alınması gerektiği tabiidir. Ayrıca, mal varlığı araştırmaları neticesinde elde edilen veriler takip dosyasında muhafaza edilecektir. Elektronik ortamda yapılan araştırmalar sonucu elde edilen veriler ise elektronik ortamda dosyalanmadığı sürece ekran çıktıları alınarak takip dosyalarında saklanacaktır. 4) Seri:A Sıra No:5 Tahsilat Genel Tebliği ile Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinde yapılan değişiklik sonucunda her bir vergi dairesinin kendisinin veya bulunduğu ilde bu konuda görevlendirilmiş vergi dairesinin mal varlığı araştırmalarını doğrudan yapması gerektiğinden, Tebliğde yapılan değişiklik öncesi düzenlemelere istinaden vergi dairelerince diğer vergi dairelerinden istenilen mal varlığı araştırmalarına ilişkin işlemlerin bu iç genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla; \- başlanılmamış olması halinde bu araştırmayı yapması gereken vergi dairelerince söz konusu mal varlığı araştırması talebinin saklıya kaldırılması, \- kısmen veya tamamen tamamlanmış olması halinde araştırmaya ilişkin bilgilerin araştırmayı talep eden vergi dairelerine gönderilmek üzere 31/12/2015 tarihine kadar postaya verilmesi, uygun görülmüştür. Mal varlığı araştırmasını talep eden vergi dairesine bu talebine ilişkin herhangi bir bilginin 15/01/2016 tarihine kadar ulaşmaması halinde, alacaklı vergi dairesi veya bulunduğu ilde mal varlığı araştırması konusunda görevlendirilmiş vergi dairesinin bulunması halinde bu vergi dairesi aracılığıyla mal varlığı araştırmasının yapılması/tamamlanması gerekmektedir. 5) Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliği ile bu genelge kapsamında yapılan mal varlığı araştırması sonucunda; a) Amme borçlusunun haczi mümkün herhangi bir mal varlığının tespit edilememesi ve tahsil zamanaşımını kesen ya da durduran diğer sebeplerin oluşmaması halinde, amme alacağı 6183 sayılı Kanunun 102 ve devamı maddeleri uyarınca tahsil zamanaşımına uğrayacağından, bu alacakların terkinine yönelik işlemlerin yapılması, b) Borçlunun haczi kabil mal varlığının bulunmaması veya bulunan malların satış bedellerinin borcu karşılamaması halinde gerçek kişi amme borçlusunun aciz halinin 6183 sayılı Kanunun 75 inci maddesine göre tespit edilmesi, gerekmektedir. 6) Alacaklı vergi dairesinin, amme borçlusunun diğer vergi dairelerine de borcunun (kanuni temsilci ve ortak sıfatı olmasından kaynaklı sorumluluğu da dikkate alınarak) bulunduğunu tespit etmesi halinde, borçlu hakkında yaptığı malvarlığı araştırması neticesinde (elektronik ortamda yapılanlar hariç) tespit ettiği mal, hak ve alacakları, bu vergi dairelerine olan alacakların da tahsilini sağlamak amacıyla diğer dairelere bildirecektir. 7) 6183 sayılı Kanun veya diğer mevzuatta yer alan düzenlemeler kapsamında mal varlığı araştırmalarının elektronik ortamda yapılabilmesi için ilgili kurum ve kuruluşlarla protokoller yapılmaktadır. Bugün itibarıyla, amme borçlularının bankalar ile Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. nezdindeki hak ve alacakları (POS hesapları yazılı ortamda haczedilmektedir.), gayrimenkulleri, deniz taşıtları ve trafik siciline kayıtlı motorlu taşıtları elektronik ortamda doğrudan vergi dairelerince araştırılabilmektedir. Öte yandan, amme borçlularının diğer mal, hak ve alacaklarının elektronik ortamda araştırılmasına yönelik çalışmalar Başkanlığımızca sürdürülmektedir. Elektronik ortamda mal varlığı araştırması yapılabilen mal, hak ve alacaklar için (çok ivedilik taşıyan durumlar ile sistemin işletilememesi halleri hariç) yazılı ortamda ayrıca bir araştırma yapılmayacaktır. Vergi dairelerince elektronik ortamda araştırması yapılamayan ve haciz bildirisi düzenlenmek suretiyle haczi gereken mal, hak ve alacakların araştırılması, ekinde liste olarak en fazla 50 amme borçlusunun bulunacağı haciz bildirisinin ilgili yerlere tebliği suretiyle yapılacaktır. Hazırlanacak listenin okunaklı olması ve listede, \- amme borçlularının kimlik bilgisine ve takibe konu borç tutarına yer verilmesi, \- amme borçlusunun tüzel kişi olması halinde ortak ve kanuni temsilcilerinin de ayrı birer kişi olarak değerlendirilerek yer verilmesi, gerekmektedir. Ancak, alacaklı vergi dairelerince bankalar nezdindeki hak ve alacakların haczi için düzenlenen ve elektronik ortamda tebliğ edilen haciz bildirileri, 6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi kapsamında Bakanlığımız ile bu konuda protokol yapmamış olan bankalara amme borçlusu sayısı sınırlaması olmaksızın bir yazı ekinde liste şeklinde tebliğ edilecektir. 8) 6183 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi kapsamında hakkında ihtiyati haciz kararı alınan borçluların mal varlığının tespitine ilişkin işlemler de bu İç Genelgeye göre yapılacaktır. 9) 13/06/2007 tarihli ve 2007/4 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesinin “2- 6183 sayılı Kanunun 62 nci Maddesi Uyarınca Yapılacak Mal Varlığı Araştırmasıyla İlgili Açıklamalar:” başlıklı bölümü yürürlükten kaldırılmıştır. Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim. Adnan ERTÜRK ** Gelir İdaresi Başkanı