TAHSİLAT İÇ GENELGESİ SERİ NO: 2014/4 Tarih: None Kanun: 6183 - AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı Sayı : 65472180-110[6401- Konu : 6552 sayılı Kanunun Geçici 2. Maddesinin 1. Fıkrası ..............................VALİLİĞİNE (Defterdarlık: Gelir Müdürlüğü) ....................VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA TAHSİLAT İÇ GENELGESİ SERİ NO: 2014/4 Bilindiği üzere, 6447 sayılı Kanunla değişik 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile bazı mahalli idarelerin (il özel idaresi, belediye ve köylerin) ve bazı mahalli idare birliklerinin tüzel kişilikleri sona ermiştir. Anılan Kanun gereğince tüzel kişilikleri sona eren mahalli idareler ile mahalli idare birliklerinin vergi dairelerine olan borçlarının takip ve tahsiline yönelik açıklamalar, 2014/3 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesinde ve 15/8/2014 tarihli ve 83405 sayılı genel yazımızda yapılmıştır. Diğer taraftan, 11/9/2014 tarihli ve 29116 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasında 6360 sayılı Kanun gereğince tüzel kişilikleri sona eren mahalli idareler ile mahalli idare birliklerinin devredilen borçlarıyla ilgili düzenlemeler getirilmiştir. Bu İç Genelgede, 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasına ilişkin açıklamalar yer almaktadır. I) KONUYA İLİŞKİN KANUN HÜKÜMLERİ 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında "(1) a) 12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna istinaden tüzel kişiliği sona eren mahalli idareler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile mahalli idare birliklerinin; büyükşehir belediyesine ve büyükşehir ilçe belediyesine dönüşen belediyelerin ve bağlı kuruluşlarının, birleşme/dönüşme/katılma veya devir yoluyla ilçe belediyelerine, büyükşehir belediyelerine ve/veya bağlı kuruluşlarına veya köye dönüşen belediyelerin il özel idaresine geçen ve kamu kuruluşları ile İller Bankası Anonim Şirketi'ne olan kamu ve özel hukuka tabi borçlarının bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla işlemiş olan ferileri yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ile devrolan borcun asli unsurunun toplamı herhangi bir faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi feri alacak uygulanmaksızın bu idarelerin genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paylarından, 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunun 7 nci maddesindeki esaslar dahilinde ve 6360 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin dördüncü fıkrası da dikkate alınmak suretiyle tahsil edilir. Bu bent kapsamına giren alacaklara bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar hesaplanmış olan feri alacakların tahsilinden vazgeçilir. b) 6360 sayılı Kanuna istinaden tüzel kişiliği sona eren mahalli idareler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile mahalli idare birliklerinin; büyükşehir belediyesine ve büyükşehir ilçe belediyesine dönüşen belediyelerin ve bağlı kuruluşlarının, birleşme/dönüşme/katılma veya devir yoluyla (a) bendinde belirtilen idarelere devredilen borçları dışında kalan ve anılan Kanunun geçici 1 inci maddesinde belirtilen diğer kamu idarelerine devredilen ve kamu kuruluşları ile İller Bankası Anonim Şirketi'ne olan kamu ve özel hukuka tabi borçları da (a) bendinde belirtilen esaslar çerçevesinde yeniden hesaplanarak ilgili kamu idaresinden tahsil edilir. c) Bu fıkra uyarınca kesinti işlemine tabi tutulan borçlar için ilgili kanunlarda öngörülen zamanaşımı süreleri işlemez. Bu borçlardan dolayı konulan hacizler kaldırılır. ç) Bu fıkra kapsamına giren borçlara karşılık bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce tahsil edilmiş tutarlar red ve iade edilmez. (4) a) Bu maddenin bir ve ikinci fıkra hükümleri, 5393 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi ile 5216 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesi kapsamında uzlaşılan alacaklar hakkında uygulanmaz. b) Bu maddenin bir, iki, üç ve altıncı fıkralarında geçen, Yİ-ÜFE aylık değişim oranları tabiri, Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği 31/12/2004 tarihine kadar toptan eşya fiyatları endeksi (TEFE) aylık değişim oranlarını, 1/1/2005 tarihinden itibaren üretici fiyatları endeksi (ÜFE) aylık değişim oranlarını, 1/1/2014 tarihinden itibaren yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) aylık değişim oranlarını ifade eder. Anılan fıkralara göre ödenecek alacaklara bu Kanunun yayımlandığı ay için uygulanması gereken Yİ-ÜFE aylık değişim oranı olarak, bu Kanunun yayımlandığı tarihten bir önceki ay için belirlenen Yİ-ÜFE aylık değişim oranı esas alınır." hükümleri yer almaktadır. II) UYGULAMAYA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 6360 sayılı Kanun gereğince tüzel kişiliği sona eren mahalli idareler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile mahalli idare birliklerinin devredilen ve 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren amme borçlarına dair uygulama esasları aşağıda açıklanmıştır. A) 6360 sayılı Kanun Kapsamında Devredilen Borçlardan Sorumluluk: 6360 sayılı Kanun gereğince tüzel kişiliği sona eren mahalli idareler ile mahalli idare birliklerinin devredilen borçlarından hangi kamu idarelerinin sorumlu olacağının, 2014/3 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesinde ve 15/8/2014 tarihli ve 83405 sayılı genel yazımızda yapılan açıklamalara göre belirlenmesi gerekmektedir. B) Fıkra Kapsamına Giren Borçlar ile Bu Borçların Yapılandırılması: 1) Fıkra Kapsamına Giren Borçlar: 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) alt bentlerinde, fıkra kapsamına 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişilikleri sona eren idarelerin "kamu kuruluşları ile İller Bankası Anonim Şirketi'ne olan kamu ve özel hukuka tabi borçlarının" girdiği düzenlenmiştir. Yapılan bu düzenleme ile tüzel kişiliği sona eren idarelerin kamu ve özel hukuktan kaynaklanan tüm borçlarının kapsamda olduğu belirtildiğinden, bu fıkranın uygulamasında vergi dairelerince, tüzel kişiliği sona eren idarelerin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında olan borçlarının esas alınması gerekmektedir. Bu İç Genelgede, 6360 sayılı Kanun gereğince tüzel kişiliği sona eren idarelerin vergi dairelerine olan ve bu Kanun kapsamında devredilen amme borçlarının 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılmasına ilişkin açıklamalar yer almaktadır. 2) Borçların Yapılandırılması: 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) alt bentlerinde, 6360 sayılı Kanun kapsamında devredilen borçların, asıllarında herhangi bir değişiklik öngörülmediği halde, borç asılları üzerinden 6552 sayılı Kanunun yayımlandığı 11/9/2014 tarihine kadar (bu tarih hariç) hesaplanması gereken faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer'i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak bir alacak tutarı hesaplanacağı düzenlenmiştir. Ayrıca, alacak asılları üzerinden 11/9/2014 tarihine kadar hesaplanması gereken fer'i alacakların da tahsilinden vazgeçilmesi gerekmektedir. Maddenin dördüncü fıkrasında, Yİ-ÜFE aylık değişim oranları tabirinin, Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği 31/12/2004 tarihine kadar toptan eşya fiyatları endeksi (TEFE) aylık değişim oranlarını, 1/1/2005 tarihinden itibaren üretici fiyatları endeksi (ÜFE) aylık değişim oranlarını, 1/1/2014 tarihinden itibaren yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) aylık değişim oranlarını ifade ettiği ve bu Kanunun yayımlandığı ay için uygulanması gereken Yİ-ÜFE aylık değişim oranı olarak, bu Kanunun yayımlandığı tarihten bir önceki ay için belirlenen Yİ-ÜFE aylık değişim oranının esas alınması gerektiği düzenlenmiştir. Buna göre, 11/9/2014 tarihi esas alınarak belirlenen fer'i alacaklar yerine hesaplanması gereken Yİ-ÜFE tutarları, 27/9/2014 tarihli ve 29132 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 Seri No.lu Bazı Alacakların 6552 Sayılı Kanun Kapsamında Yeniden Yapılandırılmasına Dair Tebliğ ekindeki "YILLAR İTİBARIYLA Yİ-ÜFE AYLIK DEĞİŞİM ORANLARI (EK:2)" tabloda yer alan oranlar esas alınarak ve anılan Tebliğin (I/B-2.1.) bölümünde yapılan açıklamalara göre hesaplanacaktır. Diğer taraftan, anılan fıkranın (a) bendi gereğince asıl alacaklara 6552 sayılı Kanunun yayımlandığı 11/9/2014 tarihinden itibaren herhangi bir faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer'i alacak tatbik edilmeyecektir. C) Yapılandırılan Borçların Takibi: Asıl alacak ile 11/9/2014 tarihi esas alınarak belirlenen fer'i alacak yerine hesaplanan Yİ-ÜFE tutarlarından oluşan ve 11/9/2014 tarihinden itibaren herhangi bir zam, faiz ve benzeri fer'i alacak uygulanmayacak olan bu tutarların takibi, 6360 sayılı Kanun kapsamında borçları devralan idarelerin 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden pay alıp almadıklarına göre farklı olacaktır. 1) Yapılandırılan Borçların 5779 Sayılı Kanun Kapsamında Pay Alan İdarelerden Takibi: 5779 sayılı Kanun kapsamında genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden; -İl özel idarelerine ve belediyelere, -2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 13 üncü maddesi (c) bendi hükmü gereğince büyükşehir belediyelerine bağlı su ve kanalizasyon idarelerine, pay verilmektedir. 6360 sayılı Kanun kapsamında borçları devralan idarenin, il özel idaresi, belediye ve bağlı kuruluşları olması halinde, 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince yapılandırılan borçlar, yalnızca bu idarelerin 5779 sayılı Kanun kapsamında aktarılacak paylarından kesinti talebinde bulunmak suretiyle takip edilecektir. Dolayısıyla, bu borçların anılan idarelerden başka yollarla takip edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu borçlar için yapılacak kesinti taleplerinin ivedilikle ilgisine göre Muhasebat Genel Müdürlüğüne/İlbank A.Ş.'ye, 8/4/2010 tarihli ve 32017 sayılı genel yazımızda belirtildiği şekilde bildirilmesi gerekmektedir. 2) Yapılandırılan Borçların 5779 Sayılı Kanun Kapsamında Pay Almayan İdarelerden Takibi: 5779 sayılı Kanun kapsamında genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden pay ayrılmayan idarelere 6360 sayılı Kanun kapsamında devredilen ve 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince yapılandırılan borçların, bu idarelerden 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takibi gerekmektedir. Diğer taraftan, 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi bazı alacakların yeniden yapılandırılmasına ilişkin hükümler içermekte olup, maddenin uygulaması 1 Seri No.lu Bazı Alacakların 6552 Sayılı Kanun Kapsamında Yeniden Yapılandırılmasına Dair Tebliğ ile açıklanmıştır. Anılan Tebliğin (I/D-9) bölümünün ikinci paragrafında "6360 sayılı Kanun kapsamında kendisine borç devredilen ve 5779 sayılı Kanun kapsamında genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden pay ayrılması söz konusu olmayan kamu idarelerinin, devraldıkları ve 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi kapsamında olan bu borçları için bu maddeden yararlanmaları mümkün bulunmaktadır." açıklaması yer almaktadır. Buna göre, 5779 sayılı Kanun kapsamında genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden pay ayrılmayan idarelerin bu borçları için 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinden yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. Ancak, 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi kapsamında 6360 sayılı Kanuna göre devralınan tüm borçlar yapılandırılırken; 73 üncü maddesi kapsamında maddede belirtilen şartlara haiz olan borçlar yapılandırılabilecektir. Dolayısıyla, 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesine göre yapılan başvurularda kapsam farklılığına dikkat edilmesi gerekmektedir. III) DİĞER HUSUSLAR 1) 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamına 6360 sayılı Kanuna göre devralınmış olan borçlar girmektedir. Mükellefler bu borçları dışındaki borçları için 6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinden yararlanmak üzere başvurabilecekleri tabiidir. 2) 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde "a) Bu maddenin bir ve ikinci fıkra hükümleri, 5393 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi ile 5216 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesi kapsamında uzlaşılan alacaklar hakkında uygulanmaz." hükmü yer almaktadır. Buna göre, 5393 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi ile 5216 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesi kapsamında uzlaşılan alacaklar, 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılandırılmayacaktır. 3) 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde "c) Bu fıkra uyarınca kesinti işlemine tabi tutulan borçlar için ilgili kanunlarda öngörülen zamanaşımı süreleri işlemez. Bu borçlardan dolayı konulan hacizler kaldırılır." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm gereğince; i) İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşların devraldıkları ve 5779 sayılı Kanun kapsamında kesintiye tabi tutulacak olan yapılandırılmış borçları için zamanaşımı süreleri işlemeyecektir. ii) Devralınan borçlarla ilgili olarak gerek devir öncesi gerekse devir sonrası konulmuş olan hacizlerin kaldırılması gerekmektedir. 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gereğince devralınan borçlarla ilgili olarak tatbik edilmiş hacizlerin tamamının kaldırılması gerektiğinden, bu borçlar için Kanunun 73 üncü maddesinden yararlanmak için başvuruda bulunulmuş olması, hacizlerin kaldırılmasına engel teşkil etmemektedir. Ancak, 6360 sayılı Kanun kapsamında devredilen borçlardan 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında yapılandırılan alacaklar, ilgili kamu idaresinden 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edileceğinden takip sırasında ilgili kamu idaresinin malvarlığına 6183 sayılı Kanunun 70 inci maddesi hükmü dikkate alınarak haciz tatbik edilebileceği tabiidir. 4) 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında olan kamu alacakları ile ilgili olarak vergi dairelerince, herhangi bir başvuru beklenilmeyecek ve böyle bir alacağın bulunması halinde bu alacak re'sen fıkra kapsamında yapılandırılacaktır. Yapılandırılan alacaklar, yukarıda açıklandığı şekilde ilgisine göre kesinti yoluyla/6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilecektir. 5) 6552 sayılı Kanun kapsamına giren borçlara karşılık Kanunun yayım tarihi olan 11/9/2014 tarihinden önce tahsil edilen tutarlar hiçbir şekilde red ve iade edilmeyecektir. Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim. Adnan ERTÜRK Gelir İdaresi Başkanı