TAHSİLAT İÇ GENELGESİ SERİ NO: 2014/3 Tarih: None Kanun: 6183 - AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUN T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı Sayı : 65472180-110[6401-191**]-** 53758 Konu: 6360 sayılı Kanun TAHSİLAT İÇ GENELGESİ SERİ NO:2014/3 ..............................VALİLİĞİNE (Defterdarlık: Gelir Müdürlüğü) ....................VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA Bilindiği üzere, 6447 sayılı Kanunla**(1)** değişik 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun**(2)** ile bazı mahalli idarelerin (il özel idaresi, belediye ve köylerin) tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Anılan Kanun hükümleri gereğince tüzel kişilikleri sona eren mahalli idarelerin vergi dairelerine olan borçlarının takip ve tahsiline yönelik aşağıda yer alan açıklamaların yapılmasına gerek duyulmuştur. I) KONUYA İLİŞKİN KANUN HÜKÜMLERİ 6360 sayılı Kanunun; "Büyükşehir belediyesi kurulması ve sınırlarının belirlenmesi" başlıklı 1 inci maddesinde; "(1) Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür. (2) Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya ve Samsun büyükşehir belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır. (3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır. (4) İstanbul ve Kocaeli il mülki sınırları içerisinde bulunan köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine mahalle olarak katılmıştır. (5) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkrada sayılan illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. (6) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illerin bucakları ve bucak teşkilatları kaldırılmıştır." hükmü, "Çeşitli hükümler" başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında;"(2) Mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılır. Tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılır ve yerine getirilir. Söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluştur." hükmü, 34 üncü maddesinde; "3152 sayılı Kanunun 28 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 28/A maddesi eklenmiştir. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı MADDE 28/A- Büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu, acil çağrı, afet ve acil yardım hizmetlerinin koordinasyonu ve yürütülmesi, ilin tanıtımı, gerektiğinde merkezi idarenin taşrada yapacağı yatırımların yapılması ve koordine edilmesi, temsil, tören, ödüllendirme ve protokol hizmetlerinin yürütülmesi, ildeki kamu kurum ve kuruluşlarına rehberlik edilmesi ve bunların denetlenmesini gerçekleştirmek üzere valiye bağlı olarak Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı kurulmuştur...." hükmü, Geçici 1 inci maddesinde; "(1) Bu Kanundaki devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulur. Bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabilir. ... (3) 1 inci maddeye göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredilir. Devir işlemi ilk mahalli idareler genel seçimi itibarıyla uygulamaya konulur. ... (5) Bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verilir. Devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulur. ... (23) Bu Kanundaki, il özel idaresi, belediye ve köy tüzel kişiliklerinin kaldırılmasına, il belediyesinin büyükşehir belediyesine dönüştürülmesine, büyükşehir belediye sınırının ilin mülki sınırlarına genişletilmesine, mülki sınır değişikliği yapılmasına ve ilçe belediyesi kurulmasına dair hükümler ilk mahalli idareler genel seçimlerinde uygulanır ve seçimler bu yerlerin yeni durumlarına göre yapılır. İlçe kurulmasına ilişkin hükümler bu Kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. ..." hükmü, Geçici 2 nci maddesinde; "(1) Türkiye İstatistik Kurumu tarafından tespit edilen 2011 yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayım sonuçlarına göre nüfusu 2.000'in altında olan ekli (27) sayılı listedeki adları yazılı belediyelerin tüzel kişilikleri ilk mahalli idareler genel seçiminden geçerli olmak üzere kaldırılarak bu belediyeler köye dönüştürülmüştür. (2) Bu madde ile tüzel kişilikleri kaldırılan belediyelerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları il özel idaresine devredilir. ... (3) Bu yerleşim yerleri için 5779 sayılı Kanun uyarınca verilen paylar, tüzel kişiliğin kalktığı yıl için İçişleri Bakanlığınca İlbank A.Ş.'ye bildirilen nüfus esas alınmak suretiyle beş yıl süreyle ilgili il özel idarelerine gönderilir. (4) Köye dönüştürülen belediyelerin kanunlarla yapılandırılan borçları ile kamu kurumlarına ve İlbank A.Ş.'ye olan borçları, bu belediyelerin tüzel kişiliklerinin fiilen sona erdiği tarihi takip eden yıldan itibaren İlbank A.Ş. tarafından ilgili il özel idaresi tahakkukundan üçüncü fıkrada öngörülen miktarı geçmeyecek taksitler halinde ödenir. (5) Birinci fıkra hükmü uyarınca köye dönüştürülen belediyeler, 30/6/2013 tarihine kadar 5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesindeki usule bağlı olmaksızın, belediye meclisinin kararı ile ortak sınırı olan ve ekli (27) sayılı listeyle tüzel kişiliği sona ermeyen belediyeye mahalle olarak katılma talebinde bulunabilir. Katılma işleminin gerçekleşebilmesi için katılacak belediye ile katılınacak olan belediyenin sınırları arasında başka bir belediye veya köy bulunamaz. Bu belediyelerin meskun sahaları arasındaki uzaklık on kilometreden fazla olamaz. Katılım işlemi katılınacak belediye meclisinin olumlu kararı ile sonuçlanır. Başka il ya da ilçe mülki sınırındaki bir belediyeye katılım olması durumunda belediye sınırı ile birlikte mülki sınır değişmiş sayılır. Ekli (27) sayılı listede yer almakla birlikte, bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar 5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla nüfusunu 2.000'in üzerine çıkaran belediyelerin tüzel kişilikleri korunur. (6) Bu madde uyarınca bir başka belediyeye katılmak suretiyle tüzel kişilikleri sona eren belediyelerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları bağlandığı belediyeye devredilir. Bu belediyelerin mahkemelerde süren davaları ile yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, katıldığı belediyedir. ..." hükmü, 36 ncı maddesinde; "Bu Kanunun a) 1 inci maddesi; 2 nci maddesi; 3 üncü maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkraları; 4 üncü maddesi; 5 inci maddesi; 6 ncı maddesi; 7 nci maddesiyle değiştirilen 5216 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi; 5216 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin son fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına ilişkin hükmü hariç 13 üncü maddesi; 22 nci maddesi; 25 inci maddesi; 5779 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin değiştirilen ikinci fıkrası hariç 26 ncı maddesi; geçici 1 inci maddesinin altıncı, yedinci, sekizinci, dokuzuncu, onuncu, onüçüncü, onbeşinci, onaltıncı, onyedinci ve yirmidördüncü fıkraları; geçici 2 nci maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü, altıncı, sekizinci ve dokuzuncu fıkraları ilk mahalli idareler genel seçiminde, b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer." hükmü, yer almaktadır. Diğer taraftan, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun "Birleşme, devir, bölünme ve şekil değiştirme halleri" başlıklı 36 ncı maddesinde; "Bu Kanunun tatbiki bakımından; a) İki veya daha ziyade hükmi şahsın birleşmesi halinde yeni kurulan hükmi şahıs, b) Devir halinde devir alan hükmi şahıs, c) Bölünme halinde bölünen hükmi şahsın varlıklarını devralan hükmi şahıslar, d) Şekil değiştirme halinde yeni hükmi şahıs, Birleşen, devir alınan, bölünen veya eski şekildeki hükmi şahıs ve şahısların yerine geçer." hükmüne yer verilmiştir. II) UYGULAMAYA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 6360 sayılı Kanun ile bazı il belediyeleri büyükşehir belediyelerine dönüşmüş, mevcut ve yeni kurulan büyükşehir belediyeleri mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyeleri ile büyükşehir belediyesinin bulunduğu illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişilikleri kaldırılmış, ayrıca büyükşehir belediyesinin kurulu olmadığı illerde nüfusu 2.000'in altında olan belde belediyelerin tüzel kişilikleri kaldırılarak köye dönüştürülmüştür. Dolayısıyla, 6360 sayılı Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan mahalli idarelerin (il özel idaresi, belediye ve köylerin) borçlarının aşağıda yapılan açıklamalara göre takip ve tahsili gerekmektedir. A) Tüzel Kişiliği Kaldırılan Mahalli İdarelerin Borçlarından Sorumluluk: 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişilikleri sona eren mahalli idarelerin borçlarından sorumlu olanların tespitinde aşağıdaki açıklamalar esas alınacaktır. 1) Tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerinin borçlarından sorumluluk; 6360 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerinin vergi dairelerine olan borçlarının, Kanunun geçici 1 inci maddesine istinaden kurulacak devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kararıyla belirlenecek ilgilisinden aranılması gerekmektedir. 2) Tüzel kişiliği kaldırılan belediyelerin borçlarından sorumluluk; 6360 sayılı Kanunun; a) 1 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca büyükşehir belediyesine dönüşen Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van il belediyelerinin vergi dairelerine olan borçlarının, Kanunun geçici 1 inci maddesine istinaden kurulacak devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kararıyla belirlenecek ilgilisinden, b) 1 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tüzel kişiliği kaldırılan belde belediyelerinin vergi dairelerine olan borçlarının, Kanunun geçici 1 inci maddesine istinaden kurulacak devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kararıyla belirlenen ilgilisinden, c) Geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca tüzel kişiliği kaldırılan ve ekteki tabloda (Ek-1) yer alan ancak anılan maddenin beşinci fıkrası hükmünden; i) yararlanmayan belediyelerin vergi dairelerine olan borçlarının, ilgili il özel idaresinden, ii) yararlanan belediyelerin vergi dairelerine olan borçlarının, mahalle olarak bağlandıkları belediyeden, aranılması gerekmektedir. 3) Tüzel kişiliği kaldırılan köylerin borçlarından sorumluluk; 6360 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca tüzel kişiliği kaldırılan köylerin vergi dairelerine olan borçlarının, Kanunun geçici 1 inci maddesine istinaden kurulacak devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kararıyla belirlenen ilgilisinden aranılması gerekmektedir. B) Tüzel Kişiliği Kaldırılan Mahalli İdarelerin Borçlarının Takip ve Tahsil Şekli: 6360 sayılı Kanun uyarınca tüzel kişiliği kaldırılan il özel idaresi, belediye ve köylerin borçları hakkında vergi daireleri tarafından daha önce yapılmış olan takip işlemlerinin geçerliliğini koruyacağı tabiidir. Tüzel kişiliği kaldırılan mahalli idarelerin Başkanlığımız bilgi işlem sistemindeki sicil bilgileri üzerinde bir değişikliğe gidilmeksizin, bunların vergi kimlik numarası ile borçlarının ilgilisinden takip ve tahsili yapılacaktır. Tüzel kişiliği kaldırılan mahalli idarelerin borçlarından sorumlu olanlara yazılacak bir yazı ile takibe konu borç ve bu borçla ilgili olarak yapılmış işlemlerin bildirilmesi gerekmektedir. Söz konusu yazıda; \- 6360 sayılı Kanun ve 6183 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi gereğince tüzel kişiliği son bulan mahalli idarenin borçlarından sorumlu oldukları, \- Bu borçların en kısa sürede ödenmesi gerektiği aksi halde cebri takip işlemlerine kendileri nezdinde kalınan yerden devam edileceği, \- 5779 sayılı İl Özel İdarelerine Ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında pay ayrılması halinde bu paydan devralınan borç nedeniyle kesinti talebinde bulunabileceği, bilgisine yer verilecektir. Borçtan sorumlu olanlar tarafından borcun ödenmemesi halinde, takip muamelesi her bir alacak için kalınan yerden devam ettirilecek olup, yeni düzenlenecek ödeme emri, haciz varakaları ve diğer belgelerde "6360 sayılı Kanun gereğince devralan borçlu sıfatıyla" ibaresine yer verilecektir. III) DİĞER HUSUSLAR 1) Devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kararında 6360**** sayılı Kanun uyarınca tüzel kişiliği kaldırılan mahalli idarelerin borçlarından sorumlu olanların belirlenmiş olması halinde, öncelikle bu komisyonun kararının temin edilmesi ve amme alacağının takip ve tahsil edileceği ilgilinin buna göre tespit edilmesi gerekmektedir. 2) 6360 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca Ek-1'deki listede yer almakla birlikte tüzel kişiliği sona ermeyen bir belediyeye mahalle olarak katılma talebinde bulunan veya anılan Kanunun yayımlandığı tarihe kadar 5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesine uygun olarak birleşme veya katılma yoluyla nüfusunu 2.000'in üzerine çıkararak tüzel kişiliklerini koruyan belediyelerin durumlarının ivedi olarak tespit edilmesi ve mevcut durumlarına göre amme alacağının takip ve tahsil edilmesi icap etmektedir. 3) Tüzel kişiliği kaldırılan mahalli idarelerin borçlarını devralanlardan 5779 sayılı Kanun kapsamında pay ayrılanlar hakkında 6183 sayılı Kanun kapsamında yapılacak takibin yanında 5779 sayılı Kanun gereğince büyükşehir belediyeleri için Muhasebat Genel Müdürlüğüne diğerleri için İlbank A.Ş.'ye yapılacak bildirim ile bunlara genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılacak paydan devralınan borçlar için de kesinti talebinde bulunması gerekmektedir. Devralınan borcun, 5393 sayılı Belediye Kanununun geçici 5 inci maddesi uyarınca uzlaşılan belediye borçlarından olması halinde Muhasebat Genel Müdürlüğüne/İlbank A.Ş.'ye yapılacak kesinti taleplerinde 22.01.2010 tarihli ve 5605 sayılı genel yazımızda yapılan açıklamalara göre işlem yapılması gerekmektedir. 4) 6360 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca tüzel kişiliği kaldırılan belediyelerin, vergi dairelerine olan borçlarının, anılan Kanunun geçici 2 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince tüzel kişiliklerinin fiilen sona erdiği tarihi takip eden yıldan itibaren İlbank A.Ş. tarafından Kanunun geçici 2 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ilgili il özel idaresine ayrılacak paydan taksitler halinde tahsil edilebilmesi mümkün olacaktır. Bu nedenle, 30/03/2014 tarihinde yapılan mahalli idareler genel seçimi ile birlikte tüzel kişiliği fiilen kalkarak köye dönüşen belediyelerin vergi dairelerine olan borçlarının 6360 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde tahsilinin sağlanması amacıyla borç bilgilerinin 15/12/2014 tarihine kadar İlbank A.Ş.'ye bildirilmesi gerekmektedir. 5) 6360 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 30/03/2014 tarihinde yapılan mahalli idareler genel seçimi ile tüzel kişiliği fiilen kalkarak köye dönüşen belediyelerin vergi dairelerine olan borçları, münhasıran İlbank A.Ş. tarafından anılan Kanunun geçici 2 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ilgili il özel idaresine ayrılacak paydan taksitler halinde tahsil edilebileceğinden, Kanunun geçici 2 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca belediyelerin il özel idarelerine devredilecek her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacakları üzerindeki hacizlerin kaldırılması gerekmektedir. Diğer taraftan, 6360 sayılı Kanuna göre köye dönüşen belediyelerden il özel idarelerine devredilecek malların, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun**(3)** 7 nci maddesi ve 6183 sayılı Kanunun 70 inci maddesi göz önünde bulundurulmak kaydıyla, devralan il özel idarelerinin kendi borçlarına karşılık haczedilmesi ve bu belediyelerin borçlarının il özel idarelerince rızaen ödenmesi mümkün bulunmaktadır. 6) 6360 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere kurulan devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kararları uyarınca genel bütçeye dahil kamu idarelerine devredilen, ancak devir öncesi vergi dairelerince tüzel kişilikleri kaldırılan mahalli idarelerin borçlarından dolayı haczedilmiş olan her türlü taşınır ve taşınmaz mallar ile hak ve alacaklar üzerindeki hacizlerin 6183 sayılı Kanunun 70 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince kaldırılması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim. Adnan ERTÜRK Bakan a. Gelir İdaresi Başkanı * * * (1) 22/3/2013 tarihli ve 28595 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. (2) 6/12/2012 tarihli ve 28489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. (3) 4/3/2005 tarihli ve 25745 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.