Su Ürünleri Kooperatifinin vergilendirmesi hk. Belge No: 85550353-130[2023]-10138 Tarih: 2024-03-22T00:00:00 Kanun: 488 - DAMGA VERGİSİ KANUNU | ** ** T.C. RİZE VALİLİĞİ Defterdarlık Gelir M udurluğu | ---|---|--- ** ** | ---|--- Sayı | : | E-20768057-130[2023]-10138 | 22.03.2024 Konu | : | Su Ürunleri Kooperatifinin vergilendirmesi hk. | | | | | İlgide kayıtlı ozelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa gore kurulmuş olan kooperatifinizin amacının ana sozleşmesinde, her turlu su urunlerinin uretimi, yetiştiriciliği, avcılığı, işleme, depolama, pazarlama konularında ortaklarına hizmet etmek ve gerektiğinde bu konularla ilgili tesisleri kurmak ve işletmek olarak belirlendiği, bu kapsamda uyelerinize çevrenin korunması, kuçuk balıkların avlanmaması, her alanda ve her donemde ağ atılmaması konusunda gerekli eğitimin verilmesi, gerekli izinlerin alınması gibi konularda yardımcı olunduğu, su urunlerinin uretilmesi, avlanması, işlenmesi, depolanması, pazarlanması, satılması konularında herhangi bir faaliyette bulunulmadığı gibi işletme, tesis ve satış yeri kurulmadığı belirtilerek kooperatifinizin katma değer vergisi (KDV) beyannamesi verip vermeyeceği, KDV beyannamesi verilecekse damga vergisinden istisna olup olmadığı hususunda goruş talep edildiği anlaşılmaktadır. KURUMLAR VERGİSİ KANUNU Y ÖNÜNDEN 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında kooperatifler kurumlar vergisi mukellefleri arasında sayılmış, aynı Kanunun 4 uncu maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde ise tuketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak uzere, ana sozleşmelerinde sermaye uzerinden kazanç dağıtılmaması, yonetim kurulu başkan ve uyelerine kazanç uzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş gorulmesine ilişkin hukumler bulunup, bu hukumlere fiilen uyan kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yonetim ve denetim kurullarında, soz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen ustlenen gerçek kişilerle tuzel kişi temsilcilerine veya Kanunun 13 uncu maddesine gore bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermeyen ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tuzel kişiliği adına tescil edilmiş olan yapı kooperatiflerinin (Kooperatiflerin ortakları dışındaki kişilerle yaptıkları işlemler ile kooperatif ana sozleşmesinde yer almayan konularda ortakları ile yaptıkları işlemler "ortak dışı" işlemlerdir. Kooperatiflerin faaliyetin icrasına tahsis ettikleri ve ekonomik omrunu tamamlamış olan demirbaş, makine, teçhizat, taşıt ve benzeri amortismana tabi iktisadi kıymetleri elden çıkarmaları ile yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir işyeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz. Kooperatiflerin ortak dışı işlemleri nedeniyle kooperatif tuzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme oluşmuş kabul edilir. Kooperatiflerin, iktisadi işletmelerinden ve tam mukellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine katılımlarından kazanç elde etmelerinin ve bu kazançların daha sonra ortaklara dağıtılmasının muafiyete etkisi yoktur. Ortak dışı işlemlerden elde edilen kazançların vergilendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.) kurumlar vergisinden muaf oldukları hukum altına alınmıştır. 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin; "4.13.1. Muafiyet şartları" başlıklı bolumunde ise, "Kooperatiflerin kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanabilmeleri i çin ana sozleşmelerinde; • Sermaye uzerinden kazanç dağıtılmamasına, • Yonetim kurulu başkan ve uyelerine kazanç uzerinden pay verilmemesine, • Yedek akçelerinin ortaklara dağıtılmamasına, • Sadece ortaklarla iş gorulmesine dair h ukumlerin bulunması ve bu kayıt ve şartlara da fiilen uyulması gerekmektedir. Bu şartlara ana s ozleşmelerinde yer vermeyen ya da yer vermekle beraber bu şartlara fiiliyatta uymayan kooperatifler, muafiyet hukumlerinden yararlanamayacaktır." açıklamaları yapılmıştır. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, kooperatifinizin 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 uncu maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde belirtilen şartları topluca taşıması ve bu şartlar dahilinde faaliyet gostermesi kaydıyla, kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanması mumkun bulunmaktadır. KDV KANUNU Y ÖNÜNDEN 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun; -1/1 inci maddesinde, Turkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyetleri çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu, -17/1 maddesinde, maddede sayılan kurum ve kuruluşların ilim, fen ve guzel sanatları, tarımı yaymak ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetleri KDV'den istisna olduğu hukme bağlanmıştır. 60 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Sirkulerinin "3.6.3. Tarımsal Ama çlı Kooperatiflerde KDV Uygulaması" başlıklı bolumunde; "KDV Kanununun 17/1-a maddesinde ifade edilen tarımı yaymak, ıslah ve teşvik amacı, toprak analizleri; tarla denemeleri; zirai araştırmaların yapılması; hububat sebze ve meyve uzerine yapılan araştırma, inceleme ve ıslah çalışması; zirai mahsullerin muayene edilmesi, fumigasyona tabi tutulması; damızlık tohum ve hayvan yetiştirilmesi; orman yollarının yapılması; damızlık hayvan, damızlık fide, fidan, bağ çubuğu, tohum ve faydalı bocekler gibi teslim ve hizmetleri kapsamaktadır." açıklaması yer almaktadır. Bu çerçevede, Kooperatifinizin ilim, fen ve guzel sanatları, tarımı yaymak ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptığı teslim ve hizmetler ile bu kapsamdaki eğitim ve danışmanlık hizmetleri KDV'den istisna olacak, başka faaliyetinizin bulunmaması halinde KDV mukellefiyetiniz tesis edilmeyecektir. Ancak, Kooperatifinizin soz konusu istisna kapsamına girmeyen işlemleri genel hukumlere gore KDV'ye tabi olacak ve KDV mukellefiyetiniz tesis edilecektir. Diğer taraftan, Kooperatifinizin piyasadan mal ve hizmet alımlarının genel hukumlere gore KDV'ye tabi tutulacağı tabiidir. DAMGA VERGİSİ KANUNU Y ÖNÜNDEN: 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 3 uncu maddesinde, damga vergisinin mukellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin odeyeceği; 9 uncu maddesinde, bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisinden mustesna olduğu hukum altına alınmıştır. Anılan Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "IV.Makbuzlar ve diğer kağıtlar" başlıklı bolumunun 2/b fıkrası altında vergi beyannameleri bentler halinde sayılmak suretiyle belirlenerek damga vergisi beyannameleri hariç vergi beyannamelerinin maktu tutarda damga vergisine tabi olduğu; Kanuna ekli (2) sayılı tablonun "V-Kurumlarla ilgili kağıtlar" başlıklı bolumunun (15) numaralı fıkrasında ise tarım satış kooperatifleri ve birlikleri, sulama kooperatifleri ile tarım kredi kooperatiflerinin her turlu muamelelerinde duzenlenen ve damga vergisi bunlar tarafından odenmesi gereken kağıtların damga vergisinden istisna olduğu hukme bağlanmış olup, su urunleri kooperatiflerinin damga vergisinden istisna olduğuna dair herhangi bir hukme yer verilmemiştir. Diğer taraftan, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 93 uncu maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinde, kooperatifler, kooperatif birlikleri, kooperatif merkez birlikleri ve Turkiye Milli Kooperatifler Birliği'nin her nevi defterlerin ve ana sozleşmelerin tasdiki ve açılış tasdiklerinde sayfalarının muhurlenmesinin her nevi harçtan ve damga vergisinden muaf olacağı; aynı fıkranın (e) bendinde ise 13 uncu madde gereğince verilecek bildirinin damga vergisine, diğer harç ve resimlere tabi olmayacağı hukumleri yer almaktadır. Buna gore, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununda kooperatiflerin taraf olduğu kağıtlara ilişkin istisna veya muafiyet hukmune yer verilmediği, 488 sayılı Kanuna ekli (2) sayılı tabloda ise yalnızca tarım satış kooperatifleri ve birlikleri, sulama kooperatifleri ile tarım kredi kooperatiflerinin her turlu muamelelerinde duzenlenen kağıtlara yonelik muafiyet hukmune yer verildiği dikkate alındığında, kooperatifiniz tarafından vergi dairelerine verilecek beyannamelerin 488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV-2 nci pozisyonunda belirtilen miktarlarda damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. | ---|---