Sermaye düzeltmesinden kaynaklı olumsuz farkların geçmiş yıl karından mahsubu hk. Belge No: E-41931384-125[2024 - 2]-40032 Tarih: 2025-04-30T00:00:00 Kanun: 213 - VERGİ USUL KANUNU **** ** ****** | **** T.C. **** GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI **** Sakarya Defterdarlığı **** Gelir Kanunları Grup M udurluğu | ---|---|--- ** ** | ---|--- Sayı | : | E-41931384-125[2024 - 2]-40032 | 30.04.2025 Konu | : | Sermaye duzeltmesinden kaynaklı olumsuz farkların geçmiş yıl karından mahsubu hk. | | | | | İlgide kayıtlı ozelge talep formunuzun incelenmesinden, şirketinizin 31/12/2023 tarihli bilançosunda yer alan parasal olmayan kıymetlerin enflasyon duzeltmesine tabi tutulduğu, bu duzeltme sonucunda sermaye duzeltmesi olumsuz farklarının oluştuğu belirtilerek, soz konusu sermaye duzeltmesi olumsuz farklarının enflasyon duzeltmesinden kaynaklı geçmiş yıl karları hesabından mahsup edilip edilemeyeceği hususunda Defterdarlığımız goruşunu talep ettiğiniz anlaşılmaktadır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun; \- Mukerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasında, "A) Mal i tablolarda yer alan parasal olmayan kıymetler aşağıdaki hukumlere gore enflasyon duzeltmesine tabi tutulur. 1\. Kazan çlarını bilanço esasına gore tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mukellefleri fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan donem dahil son uç hesap doneminde %100'den ve içinde bulunulan hesap doneminde % 10'dan fazla olması halinde mali tablolarını enflasyon duzeltmesine tabi tutarlar. Enflasyon duzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer. ... 2.Bu maddenin uygulanmasında; a) Parasal olmayan kıymetler; parasal kıymetler dışındaki kıymetleri, b) Parasal kıymetler; T urk Lirasının değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kaldığı halde satın alma guçleri fiyat hareketlerine gore ters yonde değişen kıymetleri (Yabancı paralar da parasal kıymet olarak dikkate alınır.), c) Enflasyon d uzeltmesi; parasal olmayan kıymetlerin enflasyon duzeltmesinde dikkate alınacak tutarlarının duzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle, mali tablonun ait olduğu tarihteki satın alma gucu cinsinden hesaplanmasını, ... ifade eder. 5. ... Enflasyon d uzeltmeleri, ilgili kıymetlere ait fark hesaplarına ve enflasyon duzeltme hesabına kaydedilir. ... Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı donemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu donemde vergiye tabi tutulur. Ancak oz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları duzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mukelleflerince sermayeye ilave edilebilir; bu işlemler kar dağıtımı sayılmaz. ...", \- Geçici 33 uncu maddesinde, "Ge çici vergi donemleri de dahil olmak uzere ...(*) ve 2022 hesap donemleri (kendilerine ozel hesap donemi tayin edilenlerde 2022 ve 2023 yılında biten hesap donemleri itibarıyla) ile 2023 hesap donemi geçici vergi donemlerinde mukerrer 298 inci madde kapsamındaki enflasyon duzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın mali tablolar enflasyon duzeltmesine tabi tutulmaz. ... 31/12/2023 tarihli mali tablolar, enflasyon d uzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon duzeltmesine tabi tutulur. Yapılan enflasyon duzeltmesinden kaynaklanan kar/zarar farkı geçmiş yıllar kar/zararı hesabında gosterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl karı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl zararı zarar olarak kabul edilmez. ..." hukumleri yer almaktadır. Ayrıca, 2023 hesap donemi sonu ve muteakip donemlerde yapılacak enflasyon duzeltmesinin usul ve esaslarına ilişkin olarak 555, 560, 563 ve 582 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde açıklamalar/duzenlemeler yapılmış, 165, 170, 175, 176 ve 181 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkulerinde de ilave açıklamalara ve ornek uygulamalara yer verilmiş olup, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin; \- 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, "(2) Nevi itibarıyla iktisadi işletmelere d ahil bulunan kıymetlerden parasal ve parasal olmayan kıymetler bu Tebliğ eki listelerde (EK 1 ve EK 2) yer almaktadır. Soz konusu listelerde oz sermaye kalemlerine yer verilmemekle birlikte, aksine bir hukum olmaması ve Tebliğde bir belirleme yapılmamış olması şartıyla, bu Tebliğ uygulamasında oz sermaye kalemleri "parasal olmayan kıymet" olarak addolunur.", - 30 uncu maddesinde, "(1) 2023 hesap d onemi sonuna ait bilançoya ilişkin yapılan enflasyon duzeltmesinden kaynaklanan kar/zarar "Geçmiş Yıllar Karları/Zararları" hesaplarında gosterilecektir. Kayıtlarda yer alan eski donemlerden gelen kar veya zararlar da mukayyet değerleri uzerinden enflasyon duzeltme hesabına kaydedilmek suretiyle bu hesaba aktarılacaktır. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl karı vergiye tabi tutulmayacak, geçmiş yıl zararı ise zarar olarak kabul edilmeyecektir. (2) 2023 hesap d onemi sonuna ait duzeltilmiş bilançoda donem net karı/zararı gosterilmeyecek, duzeltme sonrası hesaplanan geçmiş yıl karı veya zararı bilançoda oz kaynaklar içinde yer alacaktır. (3) 2023 hesap d onemi sonuna ait bilançonun duzeltilmesi sonucu oluşan geçmiş yıllar karları veya zararları, kaydedildiği "Geçmiş Yıllar Karları/Zararları" hesabının alt hesabında izlenir ve sonraki donemlerde, 213 sayılı Kanunun mukerrer 298 inci maddesi ve bu Tebliğin dorduncu bolumunde yer alan esaslara gore duzeltme işlemine tabi tutulur. (4) M ukellefler 2023 hesap donemi sonuna ait bilançolarının duzeltilmesi neticesinde oluşan geçmiş yıl zararlarını, duzeltme işlemi neticesinde oluşan oz sermaye farklarına mahsup edebilecekler ve 2023 hesap donemi sonuna ait duzeltilmiş bilançoya ait nihai kar ya da zarar rakamına ulaşacaklardır. ...", - 41 inci maddesinde, "(1) 2023 hesap d onemi sonuna ait bilançonun duzeltilmesi sonucu oluşan geçmiş yıllar karı veya zararı, kaydedildiği Geçmiş Yıllar Karları/Zararları Hesabının alt hesabında izlenmeye devam edilecek ve sonraki donemlerde 213 sayılı Kanunun mukerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrası ve bu Tebliğde yer alan esaslara gore duzeltme işlemine tabi tutulacaktır. (2) 213 sayılı Kanunun m ukerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (5) numaralı bendinde yer alan hukme istinaden, oz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları, duzeltme sonucu oluşan soz konusu geçmiş yıl zararlarına mahsup veya kurumlar vergisi mukelleflerince sermayeye ilave edilebilecek ve bu işlemler kar dağıtımı sayılmayacaktır.", \- 54 uncu maddesinde, "(1) Pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı donemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu donemde vergiye tabi tutulacaktır. ... _213 sayılı Kanunun m ukerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (5) ve (7) numaralı bentleri uyarınca, oz sermaye kalemlerine ait enflasyon farkları duzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya kurumlar vergisi mukelleflerince sermayeye ilave edilebilir; bu işlemler kar dağıtımı sayılmaz." _ açıklamalarına /duzenlemelerine yer verilmiştir. Öte yandan, 20/2/2024 tarihli ve 165 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkulerinin "4.Sermayenin Duzeltilmesi" başlıklı bolumunde, _"4.1. Sermayenin, yapısı dikkate alınarak, nakit olarak odenen, ayni olarak konulan, sonradan sermayeye yapılan ilaveler gibi kaynakları (oluşum şekli) itibarıyla 213 sayılı Kanunun mukerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (3) numaralı bendi ile 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 17 nci maddesi çerçevesinde belirlenecek duzeltme tarihleri dahilinde hesaplanacak katsayılar kullanılarak duzeltilmesi icap etmektedir. _ Bununla birlikte, mezk ur Genel Tebliğin 15 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca, sermayenin duzeltmeye esas tutarına ulaşılırken, (sermayeye ilave edilmiş olan) bu fıkrada sayılan fonların sermayeden duşulmesi gerekmektedir. ..." şeklinde açıklamalar yapılmış ve bahsi geçen bolumde, _"503 Sermaye D uzeltmesi Olumsuz Farkları" _hesabında bakiyeleri bulunan mukelleflerin duzeltme işlemlerine ve muhasebe kayıtlarına ilişkin açıklamalı orneklere yer verilmiştir. Diğer taraftan, tekduzen muhasebe sisteminin uygulanmasına ilişkin açıklamalar, 26/12/1992 tarihli ve 21447 mukerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ve daha sonra bu konuda yayımlanan diğer tebliğlerde yapılmış olup, 5/5/2024 tarihli ve 25453 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 12 No.lu Muhasebe Genel Tebliğinde; "503- SERMAYE D ÜZELTMESİ OLUMSUZ FARKLARI (-) Bu hesap odenmiş sermaye tutarının duzeltilmesi sonucu ortaya çıkan olumsuz farkların izlendiği hesaptır. İşleyişi: _Ö denmiş sermaye tutarının ilk kez enflasyon duzeltilmesine tabi tutulması sonucu odenmiş sermaye tutarında azalış meydana gelmesi durumunda bu hesabın borcuna, "698- Enflasyon Duzeltme Hesabı" nın alacağına kaydedilir. İzleyen donemlerde duzeltme sonucunda ortaya çıkan olumlu farklar once bu hesaptaki tutardan mahsup edilir, varsa kalanı "502- Sermaye Duzeltmesi Olumlu Farklar" hesabına alacak yazılır." _açıklamaları yer almaktadır. Buna gore, enflasyon duzeltmesi sonucunda oluşan geçmiş yıl karlarının, sermaye duzeltmesi olumsuz farkı ile mahsup edilebilmesini engelleyici bir hukum bulunmamaktadır. Bu itibarla, şirketinizin 31/12/2023 tarihli duzeltilmiş bilançosunda bulunan geçmiş yıllar karının sermaye duzeltmesi olumsuz farkları ile mahsup edebilmesi mumkun bulunmaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. () Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. () İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu ozelge geçersizdir. () Talebiniz uzerine tayin edilmiş olan bu ozelgeye uygun işlem yapmanız halinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.