KÜLTÜR TABİAT VARLIKLARI HK. Tarih: 2007-04-18T00:00:00 Kanun: 492 - HARÇLAR KANUNU T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı Sayı : B.07.1.GİB.0.02.63/6373-2227 Konu: Kultur Tabiat Varlıkları hk. ................VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA (M ukellef Hizmetleri Grup Mudurluğu) 2863 Sayılı Kanunun uygulaması ile ilgili olarak bazı vergi dairesi başkanlıklarından Başkanlığımıza intikal ettirilen yazılarda; a)- 2863 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde yer alan harç istisnasının tapu kutuğune "korunması gerekli taşınmaz kultur varlığıdır" ibaresinin işlendiği tarihten sonra tapuda yapılan işlemlere uygulanmakta olduğu, b)- 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 uncu maddesine eklenen (m) bendinde yer alan "tescilli taşınmaz ve kultur varlığı" ifadesinden, tapu kutuğune şerh edilme şartının mı yoksa Kultur ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurullarınca "korunması gerekli kultur varlığı" olduğuna dair kararının mı anlaşılması gerektiği, c)- 492 sayılı Harçlar Kanununun 59/m bendinde sadece "devir ve iktisabı" ifadesinin yer alması nedeniyle, kultur varlıklarının devir ve iktisabı dışında kalan tapu işlemleri için muafiyet hukmunun uygulanıp uygulanmayacağı, d)- İki yasal duzenleme birlikte ele alındığında, devir ve iktisap işlemlerinde, Kultur Bakanlığı Kultur ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurullarınca "korunması gerekli kultur varlığı" olduğuna dair kararının yeterli olduğu, ancak diğer işlemler için tapuya şerhin bulunmasının gerekip gerekmediği, e)- Kultur ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurullarınca Gayrimenkullere ilişkin sadece "korunması gerekli kultur varlığıdır" şeklinde karar alınması, I ya da II nci grup olduğuna dair belirtme yapılmaması durumunda harç istisnasının uygulanıp uygulanmayacağı hususlarında tereddutler olduğu belirtilmektedir. Bilindiği uzere, 2863 sayılı Kultur ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 21 inci maddesinin uçuncu fıkrasında, "Tapu kutuğune "korunması gerekli taşınmaz kultur varlığıdır." kaydı konulmuş olan ve I. ve II. grup olarak gruplandırılmış bulunan taşınmaz kultur varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle uzerlerine kesin yapılanma yasağı getirilmiş taşınmaz kultur ve tabiat varlıkları olan parsellerin, her turlu vergi, resim ve harçtan muaf tutulacağı" hukum altına alınmıştır. Soz konusu kanun hukmu uyarınca, tapu kutuğunde "korunması gerekli taşınmaz kultur varlığı" şerhi konulmuş ve I. ve II. grup olarak gruplandırılmış olan gayrimenkullerle ilgili tapuda yapılacak alım, satım, intikal ve yeniden inşası ile ilgili işlemlerden tapu harcı aranılmamakta olup, konuya ilişkin olarak 7/10/1997 tarih ve 42740 sayılı 1997/4 Sıra No.lu Harçlar Kanunu İç Genelgesinde yer alan açıklamalar doğrultusunda uygulamaya yon verilmiş bulunmaktadır. Daha sonra, 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 uncu maddesine 27/7/2004 tarihinden geçerli olmak uzere 5226 sayılı Kanunun 20 nci maddesi ile eklenen (m) bendinde, "2863 sayılı Kultur ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kultur varlıklarının devir ve iktisabına ilişkin işlemler" in tapu harcından mustesna tutulacağı hukme bağlanmıştır. Buna gore, korunması gerekli taşınmaz kultur varlığı niteliğindeki gayrimenkullere ilişkin harç istisnasının; gayrimenkulun alımı satımı ve yeniden inşası ile ilgili tapu işlemlerinde, 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 uncu maddesinin (m) bendine gore, bu işlemler dışında kalan ve harç mukellefiyeti doğuran diğer işlemlerde ise 2863 sayılı Kanunun 21 inci maddesine gore uygulanması gerekmektedir. 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 uncu maddesinin (m) bendine gore istisna; koruma kurulunca, gayrimenkul hakkında "korunması gerekli kultur varlığıdır" kararının alındığı tarih itibariyle uygulanacaktır. Bu bent kapsamında yurutulecek istisna uygulamasında kararın tapuya işlenip işlenmediği araştırılmayacaktır. 2863 sayılı Kanunun 21 inci maddesine gore harç istisnası ise ancak, koruma kurulunca alınan "korunması gerekli kultur varlığıdır" kararının tapu siciline işlendiği tarihten itibaren uygulanabilecektir. Ayrıca, Kultur Bakanlığı Kultur ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yuksek Kurulunun 05/11/1999 tarihli ve 660 sayılı ilke kararı ile taşınmaz kultur varlıklarının I ve II nci grup olarak gruplandırılacağı karara bağlanmış olduğundan, koruma kurullarınca "korunması gerekli kultur varlığıdır" şeklinde alınan karar aynı zamanda o gayrimenkulun I ve II nci grup kultur varlığı olduğunu ifade edeceğinden, istisna uygulaması sırasında gayrimenkulun tapu sicilinde veya koruma kurulu kararında I ve II nci grup olarak gruplandırılıp gruplandırılmadığının araştırılmasına gerek bulunmamaktadır. Bilgi edinilmesini, gereğinin yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda yapılmasını rica ederim. Başkan a.