Kıymetli madenlerde değerleme hk. Belge No: E-11395140-105[VUK-3-4116]-80889 Tarih: 2025-01-15T00:00:00 Kanun: 213 - VERGİ USUL KANUNU | T.C. **** GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI **** İstanbul Defterdarlığı **** Gelir Kanunları Usul Grup M udurluğu | ---|---|--- ** ** | ---|--- Sayı | : | E-11395140-105[VUK-3-4116]-80889 | 15.01.2025 Konu | : | Kıymetli madenlerde değerleme | | | | | İlgide kayıtlı ozelge talep formlarınızın tetkikinden; \- Bankanızın 5411 Sayılı Bankacılık Kanununun faaliyet konuları başlıklı dorduncu maddesinde sayılan işlemleri gerçekleştirmek amacıyla fiziki altın stoğunun bulunduğu, \- Soz konusu altın stokunun 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 274 uncu maddesine gore emtia olarak dikkate alınıp maliyet bedeliyle değerlendiği, ancak 213 sayılı Kanunda 7524 sayılı Kanunla değişiklik yapılarak 2/8/2024 tarihinden itibaren 274/A maddesinnin eklendiği ve bu tarihten sonra fiziki altınların borsa rayici ile değerlenmesi gerektiğinin hukum altına alındığı belirtilerek, Bankanız stoklarında bulunan fiziki altınların değerlemesinin; 274/A maddesinin yururluk tarihi olan 2/8/2024'e kadar maliyet bedeliyle, bu tarih sonrasında ise borsa rayicine gore yapılıp yapılmayacağı ile 30/6/2024 tarihi itibarıyla aktifte yer alan fiziki altın stokunun maliyet bedeli ile borsa rayici arasındaki fark tutarının 2024/2 geçici vergi donemi kurum geçici vergi beyannamesindeki kazancın tespitinde dikkate alınıp alınmayacağı hususlarında Defterdarlığımız goruşunun talep edildiği anlaşılmaktadır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun; \- 258 inci maddesinde, "Değerleme, vergi matrahlarının hesaplanmasiyle ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve tesbitidir.", \- 259 uncu maddesinde, "Değerlemede, iktisadi kıymetlerin vergi kanunlarında g osterilen gun ve zamanlarda haiz oldukları kıymetler esas tutulur.", - 262 nci maddesinde, "Maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması m unasebetiyle yapılan odemelerle bunlara muteferri bilumum giderlerin toplamını ifade eder. ...", - 263 uncu maddesinde,"Borsa rayici, gerek menkul kıymetler ve kambiyo borsasına, gerekse ticaret ve kıymetli madenler borsalarına kayıtlı olan iktisadi kıymetlerin değerlemeden evvelki son muamele g ununde borsadaki muamelelerinin ortalama değerlerini ifade eder. Normal temevv uçler dışında fiyatlarda bariz kararsızlıklar gorulen hallerde, son muamele gunu yerine değerlemeye takaddum eden 30 gun içindeki ortalama rayici esas olarak aldırmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.", \- 274 uncu maddesinde, "Emtia, maliyet bedeliyle değerlenir. Emtianın maliyet bedeline nazaran değerleme g unundeki satış bedelleri % 10 ve daha fazla bir duşukluk gosterdiği hallerde mukellef, maliyet bedeli yerine 267 nci maddenin ikinci sırasındaki usul hariç olmak uzere, emsal bedeli olçusunu tatbik edebilir. Bu hukum 275 inci maddede yazılı mamuller için de uygulanabilir.", \- 274/A maddesinde, "Altın, g umuş, platin ve paladyum gibi kıymetli madenler borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayici yoksa veya borsa rayicinin muvazaalı bir şekilde oluştuğu anlaşılırsa değerlemeye esas bedel olarak, bu rayiç yerine maliyet bedeli esas alınır. Bu madde h ukmu kıymetli maden ile olan senetli veya senetsiz alacaklar ve borçlar hakkında da caridir. Kıymetli maden ile olan mevduat veya kredi sozleşmelerine mustenit alacaklar ve borçlar değerleme gunune kadar hesaplanacak faizleriyle birlikte dikkate alınır. Alacak ve borçların değerleme gunu kıymetine ircasına ilişkin olarak 280 inci, 281 inci ve 285 inci maddelerde yer alan hukumler bu fıkra kapsamındaki alacak ve borçlar bakımından da geçerlidir." hukumleri yer almaktadır. 7524 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile 213 sayılı Kanuna eklenen ve 2/8/2024 tarihinden itibaren yururluğe giren Vergi Usul Kanununun 274/A maddesi uyarınca, mukelleflerin aktiflerinde tasarruf amacıyla tutmuş oldukları kıymetli madenler ile kıymetli maden ile olan alacak ve borçları borsa rayiciyle değerlenmesi gerekmektedir. Buna gore 2/8/2024 tarihinden itibaren; \- İşletmelerintasarruf amacıyla tutulan ve ticari mal olarak tasarrufa konu olmayan kıymetli madenleri borsa rayicine gore değerlenecektir (Borsa rayici yoksa veya borsa rayicinin muvazaalı bir şekilde oluştuğu anlaşılırsa değerlemeye esas bedel olarak, bu rayiç yerine maliyet bedeli esas alınacaktır). \- Kıymetli maden uretim ve alım-satımı ile iştigal eden mukelleflerin aktiflerinde ticari mal olarak kayıtlı olan kıymetli madenler ise 213 sayılı Kanunun 274 uncu maddesi uyarınca emtia niteliğinde olduğundan maliyet bedeli ile değerlenecektir. Bu bağlamda, işletmenin aktifine giriş tarihi fark etmeksizin tasarruf amacıyla tutulan ve ticari mal olarak dikkate alınmayacak fiziki altınlar donem sonlarında borsa rayicine gore değerlenecek ve oluşacak değerleme farkları kurum kazancının tespitinde dikkate alınacaktır. Bu minvalde, 2/8/2024 tarihinden onceki tarihlerde aktife alınan ve tasarruf amacıyla tutulan fiziki altınların; 2024 hesap doneminin ikinci geçici vergi donemi sonunda maliyet bedeli ile değerlenmesi, sonraki geçici vergi donemi ve hesap donemi sonlarında ise borsa rayicine gore değerlenerek oluşan değerleme farklarının kurum kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. () Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. () İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu ozelge geçersizdir. () Talebiniz uzerine tayin edilmiş olan bu ozelgeye uygun işlem yapmanız halinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.