Gemi adamlarına verilen nakdi iaşe bedelinin damga vergisi Belge No: 97895701-155[2022/128]-1525222 Tarih: 2024-10-30T00:00:00 Kanun: 488 - DAMGA VERGİSİ KANUNU | T.C. **** GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI **** İstanbul Defterdarlığı **** Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup M udurluğu | ---|---|--- ** ** | ---|--- Sayı | : | E-97895701-155[2022/128]-1525222 | 30.10.2024 Konu | : | Gemi adamlarına verilen nakdi iaşe bedelinin damga vergisi | | | | | İlgide kayıtlı ozelge talep formunuzun incelenmesinden, 854 sayılı Deniz İş Kanununun 35 inci maddesine dayanılarak duzenlenen Gemi Adamlarının İkamet Yerleri, Sağlık ve İaşelerine Dair Yonetmeliğin 7 ve 8 inci maddelerine gore gemi çalışanlarına verilecek nakdi iaşe bedelinin net olarak belirlendiği belirtilerek gelir vergisi ve damga vergisinin iaşe bedelinin net tutarı uzerinden mi yoksa brut tutarı uzerinden mi kesinti suretiyle tahsil edileceği hususunda goruş talep edildiği anlaşılmaktadır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Ü cretin tarifi" başlıkla 61 inci maddesinde, "Ü cret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ü cretin odenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında odenmiş olması veya bir ortaklık munasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yuzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez..." hukmu yer almaktadır. 193 sayılı Kanunun 23 uncu maddesinin birinci fıkrasının 7420 sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile değişik (8) numaralı bendinde ise, "Hizmet erbabına işverenlerce yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatler (işverenlerce, işyerinde veya m uştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışılan gunlere ait bir gunluk yemek bedelinin 51 Turk lirasını (324 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2024 yılı için 170 TL.) aşmayan kısmı istisna kapsamındadır. Ödemenin bu tutarı aşması halinde aşan kısım ile bu amaçla sağlanan diğer menfaatler ucret olarak vergilendirilir.)" hukmune yer verilmiştir. Bu kapsamda, 7420 sayılı Kanunla, 1/12/2022 tarihinden itibaren uygulanmak uzere, 193 sayılı Kanunun 23 uncu maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinin parantez içi hukmunde yapılan değişiklikle işverenlerce, hizmet erbabına işyerinde veya muştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, yemek bedelinin nakit olarak verilmesi suretiyle sağlanan menfaatler de istisna kapsamına alınmıştır. Diğer taraftan, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 9 uncu maddesinde, bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisinden mustesna olduğu hukmu yer almaktadır. Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "IV.Makbuzlar ve diğer kağıtlar" başlıklı bolumunun 1/b fıkrasında, maaş, ucret, gundelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak odenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden odenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kağıtların nispi damga vergisine tabi olduğu hukum altına alınmıştır. Aynı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun "IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili k ağıtlar" başlıklı bolumunun (34) numaralı fıkrasında ise Gelir Vergisi Kanununun 23 uncu maddesinde belirtilen ucretlere ilişkin kağıtların damga vergisinden istisna olduğu hukum altına alınmıştır. Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, gemi adamlarına verilecek gunluk nakdi yemek bedelinin, işverenler tarafından işyerinde veya muştemilatında yemek verilmemesi ve odemenin fiilen çalışılan gunlere ilişkin olması halinde, bu odemenin Gelir Vergisi Kanununun 23 uncu maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendi uyarınca belirlenen kısmına (2024 yılı için 170 TL) gelir vergisi ve damga vergisi istinası uygulanması mumkundur. Ancak, işyerinde yemek verilmesi halinde, ilave olarak verilen nakit iaşe odemelerinin gelir vergisinden istisna edilmesi mumkun olmayıp, bu odemelerin ucret kapsamında değerlendirilerek Gelir Vergisi Kanununun ucret hukumlerine gore vergilendirilmesi ve 488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun IV/1-b fıkrasına gore nispi damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir. Diğer taraftan, istisna kapsamına girmeyen yemek bedeli odemelerinin net olarak belirlenmesi durumunda, bu odemelerin vergilendirilmesinde bu tutarların brute iblağ edilmesi gerektiği tabiidir. Bilgi edinilmesini rica ederim.