Belediyeye ait otel işletmesinin kiralanmasına ilişkin yapılan sözleşmede iki günde bir odanın belediye misafirlerine ücretsiz tahsis edilmesinin vergisel açıdan değerlendirilmesi. Belge No: 17192610-125[KV-23-339]-119198 Tarih: 2025-04-22T00:00:00 Kanun: 5520 - KURUMLAR VERGİSİ KANUNU | T.C. **** GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI **** Bursa Defterdarlığı **** Gelir Kanunları Grup M udurluğu | ---|---|--- ** ** | ---|--- Sayı | : | E-17192610-125[KV-23-339]-…. | 22.04.2025 Konu | : | Belediyeye ait otel işletmesinin kiralanmasına ilişkin yapılan sozleşmede iki gunde bir odanın belediye misafirlerine ucretsiz tahsis edilmesinin vergisel açıdan değerlendirilmesi. | | | | | İlgi | : | | … --- İlgide kayıtlı ozelge talep formunda; Şirketiniz tarafından … Belediyesine ait otel işletmesinin kiralandığı ve buna ilişkin yapılan kira sozleşmesinde iki gunde bir odanın belediye misafirlerine ucretsiz olarak tahsis edilmesiyle ilgili bir maddenin bulunduğu belirtilmiş olup, anılan belediye misafirlerine verilen hizmet karşılığında emsal bedel uzerinden fatura duzenlenip duzenlenmeyeceği, bedelsiz verilen hizmetin kurumlar vergisi ve katma değer vergisi vergisi yonunden nasıl değerlendirileceği hususunda Defterdarlığımız goruşu talep edilmektedir. **KURUMLAR VERGİSİ Y ÖNÜNDEN ** 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, kurumlar vergisinin mukelleflerin bir hesap donemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı uzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hukumlerinin uygulanacağı hukme bağlanmış olup, safi kurum kazancının tespitinde Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesindeki giderler, hasılattan indirim konusu yapılabilecektir. Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinde, "Bilan ço esasına gore ticari kazanç, teşebbusdeki oz sermayenin hesap donemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki musbet farktır. Bu donem zarfında sahip veya sahiplerce: 1\. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir; 2\. İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur. _ _ Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanunu'nun değerlemeye ait h ukumleri ile bu kanunun 40 ve 41'inci maddeleri hukumlerine uyulur." denilmiştir. Ayrıca, ticari kazancın tespitinde iki temel ilke geçerlidir. Bunlar "donemsellik ilkesi" ile "tahakkuk esası ilkesi"dir. Tahakkuk esası ilkesinde, gelir veya giderin miktar ve mahiyet itibariyle kesinleşmiş olması yani geliri veya gideri doğuran işlemin tekemmul etmesinin yanı sıra miktarının ve işlemden kaynaklanan alacağın veya borcun odeme şartlarının da belirlenmiş olması gereklidir. Bu esas dikkate alındığında bir gelir veya gider unsurunun ozel bir duzenleme bulunmadığı surece, mahiyet ve tutar itibariyle kesinleştiği donemin kazancının tespitinde dikkate alınması gerekmektedir. Donemsellik ilkesi ise bu gelir veya giderin ilgili olduğu doneme intikalinin sağlanmasıdır. Buna gore, ticari kazançlarda gelirin elde edilmesi tahakkuk esasına bağlandığından soz konusu otel odasının belediye misafirlerine bedelsiz olarak tahsis edilmesi durumunda, emsal bedel esas alınarak hesaplanacak tutarın ticari kazancın bir unsuru olarak kurum kazancına dahil edilmesi gerekmektedir. KDV KANUNU Y ÖNÜNDEN 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun; \- 1/1 inci maddesinde, Turkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu, \- 17/2-b maddesinde, maddenin birinci fıkrasında sayılan (genel ve katma butçeli daireler, il ozel idareleri, belediyeler, koyler, bunların teşkil ettikleri birlikler, universiteler, doner sermayeli kuruluşlar, kanunla ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, siyasi partiler ve sendikalar, kanunla kurulan veya tuzelkişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları, kamu menfaatine yararlı dernekler, tarımsal amaçlı kooperatifler ve Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar) kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan her turlu mal teslimi ve hizmet ifalarının KDV'den istisna olduğu, \- 20 nci maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin ise, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği, \- 27/1 inci maddesinde, bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrahın işlemin mahiyetine gore emsal bedeli veya emsal ucreti olduğu hukum altına alınmıştır. Buna gore, mulkiyeti … Belediyesine ait olan otele ilişkin … A.Ş. ile Şirketiniz arasında imzalanan otel kiralama sozleşmesinin 16 ncı maddesinde, otelin oda kapasitesinin %1'i oranındaki (senelik 219 oda) odaların ve oda sayısı kadar kahvaltı hizmetlerinin belediye misafirlerine bedelsiz olarak verileceği ifadesi yer almakta olup, … A.Ş. 3065 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrasında sayılanlar kapsamında değerlendirilmediğinden, sozleşme kapsamında misafirlere bedelsiz olarak verilen konaklama ve kahvaltı hizmetlerinin emsal bedel uzerinden KDV'ye tabi tutulması gerekmektedir. VERGİ USUL KANUNU Y ÖNÜNDEN 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinin birinci fıkrasında, "Bu kanunda aksine h ukum olmadıkça bu kanuna gore tutulan ve uçuncu şahıslarla olan munasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir." hukmu yer almakta olup soz konusu kayıtların, esas itibarıyla, mezkur Kanunun 229 ve muteakip maddelerinde yer alan veya Bakanlığımıza verilen yetkilere dayanılarak kullanılması/duzenlenmesi uygun gorulen belgelerle tevsik edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda mezkur Kanunun; \- 229 uncu maddesinde, "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında m uşterinin borçlandığı meblağı gostermek uzere emtiayı satan veya işi yapan tuccar tarafından muşteriye verilen ticari vesikadır.", \- 231 inci maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendinde, "Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azam i yedi gun içinde duzenlenir. Hazine ve Maliye Bakanlığı; mal veya hizmetin nev'i, miktarı, fiyatı, tutarı, satışın yapılma şekli, faaliyet konusu, sektor veya mukellefiyet turunu ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak, bu sureyi indirmeye ya da faturanın malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı anda duzenlenmesi zorunluluğu getirmeye yetkilidir. Bu sureler içerisinde duzenlenmeyen faturalar hiç duzenlenmemiş sayılır.", \- 232 nci maddesinde, "Birinci ve ikinci sınıf t uccarlar kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler: 1\. Birinci ve ikinci sınıf t uccarlara; 2\. Serbest meslek erbabına; 3\. Kazan çları basit usulde tesbit olunan tuccarlara; 4\. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5\. Vergiden muaf esnafa. Sattıkları emtia veya yaptıkları işler i çin fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf t uccarlar ile kazancı basit usulde tesbit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 50.000.000 lirayı (2024 yılı için 6.900 TL'yi) geçmesi veya bedeli 50.000.000 liradan (2024 yılı için 6.900 TL'den) az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir.", \- 267 nci maddesinde, "Emsal bedeli, ger çek bedeli olmıyan, veya bilinmiyen veyahut doğru olarak tesbit edilemiyen bir malın, değerleme gununde satılması halinde emsaline nazaran haiz olacağı değerdir. Emsal bedeli sıra ile, aşağıdaki esaslara gore tayin olunur: Birinci sıra: (Ortalama fiyat esası) ... İkinci sıra: (Maliyet bedeli esası) ... Ü çuncu sıra: (Takdir esası) ... Emsal bedelinin m ukellef tarafından bizzat hesaplandığı hallerde, bu hesaplara ait kayıt ve cetveller ispat edici kağıtlar olarak muhafaza edilir. Yukarıdaki esaslarla mukayyet olmaksızın kaza mercilerinin re'sen biçtikleri değerler ile zirai kazanç olçulerini tesbit eden kararlarda yer alan unsurlar emsal bedeli yerine geçer. ..." hukumlerine yer verilmiştir. Buna gore, yapılan sozleşme gereği belediye misafirlerine ucretsiz konaklama (otel odası tahsis edilmesi) hizmetine ilişkin olarak, Vergi Usul Kanununun 267 nci maddesi uyarınca hesaplanacak emsal bedel uzerinden, adı geçen Belediye adına, hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gun içerisinde, işlemin mahiyetine ilişkin açıklamalara da yer verilmek suretiyle fatura duzenlemeniz gerekmektedir. KONAKLAMA VERGİSİ Y ÖNÜNDEN Konaklama vergisi, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 34 uncu maddesinde ihdas edilerek 1/1/2023 tarihinde yururluğe girmiştir. 6802 sayılı Kanunun 34 uncu maddesinin; \- 1 inci fıkrasında, otel, motel, tatil koyu, pansiyon, apart otel, misafirhane, kamping, dağ evi, yayla evi gibi konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmeti ile bu hizmetle birlikte satılmak suretiyle konaklama tesisi bunyesinde sunulan diğer tum hizmetlerin (yeme, içme, aktivite, eğlence hizmetleri ve havuz, spor, termal ve benzeri alanların kullanımı gibi) konaklama vergisine tabi olduğu, \- 2 nci fıkrasında, verginin mukellefinin birinci fıkrada belirtilen hizmetleri sunanlar olduğu, \- 3 uncu fıkrasında, vergiyi doğuran olayın, birinci fıkrada belirtilen hizmetlerin sunulması ile meydana geldiği, \- 4 uncu fıkrasında ise, konaklama vergisinin matrahının, verginin konusuna giren hizmetler karşılığında, katma değer vergisi hariç, her ne suretle olursa olsun alınan veya bu hizmetler için borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamı olduğu hukme bağlanmıştır. Mezkur verginin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslara 14/12/2022 tarihli ve 32043 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Konaklama Vergisi Uygulama Genel Tebliğinde yer verilmiştir. Anılan Tebliğin "II- Vergiyi Doğuran Olay" başlıklı bolumunde, tesisi işletenlerin ve yakınlarının veya işletme personelinin konaklama hizmetlerinden karşılıksız olarak yararlandırılması ya da diğer şahıslara promosyon, eşantiyon, hediye, tanıtım ve benzeri adlar altında bedelsiz olarak konaklama hizmetleri sunulması hallerinde vergiyi doğuran olayın gerçekleşmiş sayılacağı, "III-Verginin Mukellefi" başlıklı bolumunde, konaklama vergisinin mukellefinin verginin konusuna giren hizmetleri sunanlar, dolayısıyla konaklama hizmetlerinin sunulduğu tesisi fiilen işletenler olduğu; tesisin mulkiyetinin işletene ait olup olmamasının, tesisin kamu veya ozel sektor, gerçek veya tuzel kişiler ya da tuzel kişiliği bulunmayan teşekkuller tarafından işletilmesinin mukellefiyete tesiri olmadığı belirtilmiştir. Aynı Tebliğin "V/A-Matrah" başlıklı bolumunde ise; \- Sunulan konaklama hizmetlerine ilişkin vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile benzer adlar altında sağlanan her turlu menfaat, hizmet ve değerlerin matraha dahil olduğu, \- Tesis bunyesi dışındaki hizmetleri de kapsayacak şekilde yapılan ve hizmet sunumları ayrı faturalandırılan veya aynı faturada ayrıca gosterilen satışlarda, konaklama vergisi matrahının, konaklama hizmetine ilişkin emsal bedelden duşuk olmamak uzere, konaklama hizmeti ile tesis bunyesi dışında sunulan diğer hizmetlerin bedellerinin objektif bir yontemle belirlenmesi suretiyle tespit edilmesi gerektiği, \- Konaklama hizmetine ilişkin bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrahın, Vergi Usul Kanununun 267 nci maddesi hukumlerine gore tespit olunacağı, \- Mukellefin hizmet satış bedelinin emsal bedeline gore açık bir şekilde duşuk olduğu ve bu duşukluğun mukellefçe haklı bir sebeple açıklanamadığı haller ile hizmetin tesisi işletenler, işletenlerin yakınları, işletme personeli veya uçuncu kişilere bedelsiz verilmesi durumlarında matrah olarak emsal bedelin esas alınacağı açıklamaları yer almaktadır. Buna gore konaklama tesisinizde belediye misafirlerine verilen kahvaltı dahil bedelsiz konaklama hizmeti karşılığında konaklayan her bir misafir için belirlenen emsal bedel uzerinden ilgili belediye işletmesine duzenlenecek faturalarda % 2 oranında konaklama vergisi hesaplanması ve vergilendirme donemini takip eden ayın 26 ncı gunune kadar beyan edilip odenmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. İmza | ---|---