Arsası şirkete ait olmayan bina inşaatı harcamalarının indirimli kurumlar vergisi karşısındaki durumu Belge No: 79690095-125[8-2024-120-143]-57172 Tarih: 2025-04-28T00:00:00 Kanun: 5520 - KURUMLAR VERGİSİ KANUNU | T.C. **** GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI **** Aydın Defterdarlığı **** Gelir Kanunları Grup M udurluğu | ---|---|--- ** ** | ---|--- Sayı | : | E-79690095-125[8-2024-120-143]-57172 | 28.04.2025 Konu | : | Arsası şirkete ait olmayan bina inşaatı harcamalarının indirimli kurumlar vergisi karşısındaki durumu | | | | | İlgi | : | | --- İlgide kayıtlı ozelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden; metal iskele imalat ve ihracatı faaliyeti ile iştigal ettiğiniz, mulkiyeti ortağınıza ait olan arsayı … yıl sureyle kiraladığınız, kiralama sozleşmesi ile kiralanan arsa uzerine fabrika binası inşa ettiğiniz ve kiralama suresi boyunca Şirketinizce bina yapımı sebebiyle herhangi bir kira odemesi yapılmayacağı, kiralama sonrası komple yeni yatırım sebebiyle Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına başvurduğunuz, … tarihli bolgesel yatırım teşvik belgesi aldığınız, soz konusu yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen fabrika bina inşaatını … tarihinde alınan yapı kullanım izin belgesi ile tamamladığınız, ancak arsa sahibine teslim işlemi ile fatura duzenlenip duzenlenmeyeceği konusunda tereddut yaşandığı için binanın kiracı olarak tarafınıza fiili tesliminin yapılamadığı, ayrıca yatırım teşvik belgesi kapsamında makine ve teçhizatın bir kısmını aldığınız ve yatırıma devam ettiğinizden bahisle yatırım teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilen yatırımlarda devir ve satış işleminin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının iznine tabi olduğu belirtilerek soz konusu yatırım teşvik belgesine istinaden yapılan komple yeni yatırımda; -Yatırıma ilişkin tutarın Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesinde belirtilen indirimli kurumlar vergisine konu edilip edilemeyeceği, -Fatura duzenlenip kayıtlarınızdan çıkarılmasının gerekmesi halinde ise bu tutarın Özel Maliyetler hesabına alınıp alınmayacağı, ozel maliyetler hesabına alınması durumunda amortisman ayrılıp ayrılmayacağı, ozel maliyetler hesabına alınacak bu tutarın Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesi gereğince yapılacak hesaplamada toplam yatırım tutarının tespitinde dikkate alınıp alınmayacağı, -Fatura duzenlenmemesi halinde yatırım dolayısıyla indirim konusu yapılan KDV yonunden yapılması gereken bir işlemin olup olmadığı, -Belge duzeninin nasıl olması gerektiği hususlarında goruş talep edildiği anlaşılmaktadır. ** Kurumlar Vergisi Kanunu Yonunden:** 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde; kurumlar vergisinin, mukelleflerin bir hesap donemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı uzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hukumlerinin uygulanacağı hukum altına alınmıştır. Gelir Vergisi Kanununun "Bilan ço Esasında Ticari Kazancın Tespiti" başlıklı 38 inci maddesinde ise; bilanço esasına gore ticari kazancın, teşebbusteki oz sermayenin hesap donemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki muspet fark olduğu, bu donem zarfında sahip veya sahiplerce işletmeye ilave olunan değerlerin bu farktan indirileceği, işletmeden çekilen değerlerin ise farka ilave olunacağı, ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hukumleri ile bu Kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hukumlerine uyulacağı hukme bağlanmıştır. Anılan Kanunun 40 ıncı maddesinde de safi kazancın tespit edilmesinde indirilecek giderler sayılmış olup, maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde indirilebileceği hukme bağlanmıştır. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A ncı maddesinde; "(1) Finans ve sigortacılık sekt orlerinde faaliyet gosteren kurumlar, iş ortaklıkları, taahhut işleri, 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Kanun ile 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Kanun kapsamında yapılan yatırımlar ile rodovans sozleşmelerine bağlı olarak yapılan yatırımlar hariç olmak uzere, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ve Ekonomi Bakanlığı tarafından teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde edilen kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap doneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli oranlar uzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur. ..." hukmune yer verilmiştir. 1 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "32\. Kurumlar Vergisi Oranı, Ge çici Vergi ve İndirimli Kurumlar Vergisi" başlıklı bolumunun "32.2.3. İndirimli kurumlar vergisi uygulaması" başlıklı alt bolumunde ; "Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazan çlara, ilgili teşvik belgesinde yer alan yatırıma katkı ve vergi indirim oranları dikkate alınarak yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap doneminden itibaren, yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar indirimli kurumlar vergisi uygulanabilecektir. Yatırıma katkı tutarı, indirimli kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle tahsilinden vazge çilen vergi yoluyla yatırımların Devletçe karşılanacak tutarını, bu tutarın yapılan toplam yatırım tutarına bolunmesi suretiyle bulunacak oran ise yatırıma katkı oranını ifade etmektedir. ... Ö te yandan Bakanlar Kurulu, yatırım harcamaları içindeki arsa, bina, kullanılmış makine, yedek parça, yazılım, patent, lisans ve know-how bedeli gibi harcamaların oranlarını ayrı ayrı veya topluca sınırlandırmaya yetkili olup bu yetki çerçevesinde çıkarılan 14/7/2009 tarihli ve 2009/15199 sayılı ve 15/6/2012 tarihli ve 2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Bakanlar Kurulu Karar (Karar)'ları uyarınca arazi, arsa, royalti, yedek parça ve amortismana tabi olmayan diğer harcamalar indirimli kurumlar vergisi uygulamasına konu edilemeyecektir. Dolayısıyla yatırıma katkı tutarının hesaplanmasında arazi, arsa, royalti ve yedek parça harcamaları ile amortismana tabi olmayan diğer harcamalar dikkate alınmayacaktır. Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazan çlarla ilgili olarak indirimli kurumlar vergisi uygulamasına, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmeye başlandığı geçici vergi doneminden itibaren başlanılır. Yatırımın işletilmeye başlandığı geçici vergi doneminden itibaren yatırımdan elde edilen kazanca, teşvik belgesinde yer alan ve vergi indirimi içeren yatırım tutarını aşmamak uzere, gerçekleştirilen yatırım harcaması dolayısıyla hak kazanılan yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar indirimli oranda kurumlar vergisi uygulanır. ..." açıklamalarına yer verilmiştir. Bu hukum ve açıklamalara gore, Şirketinizle arsa sahibi ortağınız arasında akdedilen sozleşmeye istinaden şirket ortağınız adına tescilli arsa uzerine yatırım teşvik belgesi kapsamında inşa edilen binanın arsa sahibine ait olacağı, binanın tarafınızca kira bedeli odenmeksizin ve odenerek tarafınıza kiralanacağı hususları dikkate alındığında, aktifinizde yer almayan arsa uzerine arsa sahibi adına yapılan inşaatla ilgili yapılan harcamaların 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesinde duzenlenen indirimli kurumlar vergisine konu edilmesi mumkun değildir. Katma Değer Vergisi Kanunu Y onunden: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun; \- 1/1 inci maddesinde, Turkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu, \- 1/3-f maddesinde Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemlerinin KDV'ye tabi olduğu, \- 17/4-d maddesinde, iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemlerinin vergiden istisna olduğu \- 27/1 inci maddesinde, bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrahın işlemin mahiyetine gore emsal bedeli veya emsal ucreti olduğu, \- 29/1 inci maddesinde mukelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler uzerinden hesaplanan KDV'den, bu kanunda aksine hukum olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak duzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gosterilen KDV'yi indirebilecekleri, \- 29/3 uncu maddesinde; indirim hakkının, vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılını takip eden takvim yılı aşılmamak şartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kayıt edildiği vergilendirme doneminde kullanılacağı, hukum altına alınmıştır. Bu hukum ve açıklamalara gore, \- Şirketiniz ile şirket ortağınız arasında akdedilen sozleşmeye istinaden inşaa edilen fabrika binasının tamamlanıp cins tashihinin yapıldığı veya fiilen kullanılmaya başlandığı tarih itibarıyla, şirketinizce ortağınıza "bina yapım hizmeti" verilmek suretiyle sozleşmeye konu arsa uzerine fabrika binası yapılarak ortağınıza teslim edildiğinin kabulu, \- Şirketiniz ile ortağınız arasında akdedilen soz konusu sozleşmeye istinaden inşa edilen fabrika binası için yapılan harcamaların belirlenen bir kar marjı ile ortağınıza fatura edilerek bina yapım hizmeti karşılığı alacak olarak kayıtlara intikal ettirilmesi ve bu tutar uzerinden genel oranda KDV hesaplanması gerekmektedir. Soz konusu bina yapım hizmeti ile ilgili odemelerin karşılığında duzenlenen fatura, makbuz ve benzeri belgelerde yer alan KDV'nin indirim konusu yapılabileceği tabiidir. Vergi Usul Kanunu Y onunden: 213 sayılı Vergi Usul Kanununun; \- 229 uncu maddesinde, "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında m uşterinin borçlandığı meblağı gostermek uzere emtiayı satan veya işi yapan tuccar tarafından muşteriye verilen ticari vesikadır." \- 231 inci maddesinin beşinci fıkrasında "5.Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi g un içinde duzenlenir. Hazine ve Maliye Bakanlığı; mal veya hizmetin nev'i, miktarı, fiyatı, tutarı, satışın yapılma şekli, faaliyet konusu, sektor veya mukellefiyet turunu ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak, bu sureyi indirmeye ya da faturanın malın teslim edildiği veya hizmetin yapıldığı anda duzenlenmesi zorunluluğu getirmeye yetkilidir. Bu sureler içerisinde duzenlenmeyen faturalar hiç duzenlenmemiş sayılır." \- 232 nci maddesinde, "Birinci ve ikinci sınıf t uccarlar kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler: 1.Birinci ve ikinci sınıf t uccarlara; 2.Serbest meslek erbabına; 3.Kazan çları basit usulde tesbit olunan tuccarlara; 4.Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere; 5.Vergiden muaf esnafa. Sattıkları emtia veya yaptıkları işler i çin fatura vermek ve bunlar da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler. Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf t uccarlar ile kazancı basit usulde tesbit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 50.000.000 lirayı (1.1.2025'den itibaren 9.900 TL) geçmesi veya bedeli 50.000.000 liradan (1.1.2025'den itibaren 9.900 TL) az olsa dahi istemeleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir." \- 262 nci maddesinde "Maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması m unasebetiyle yapılan odemelerle bunlara muteferri bilumum giderlerin toplamını ifade eder..." \- 267 nci maddesinde "Emsal bedeli, ger çek bedeli olmayan, veya bilinmeyen veyahut doğru olarak tespit edilemeyen bir malın, değerleme gununde satılması halinde emsaline nazaran haiz olacağı değerdir. Emsal bedeli sıra ile, aşağıdaki esaslara g ore tayin olunur: Birinci sıra: (Ortalama fiyat esası) ... İkinci sıra: (Maliyet bedeli esası) ... Ü çuncu sıra: (Takdir esası) ..." \- 272 nci maddesinde "Normal bakım, tamir ve temizleme giderleri dışında, gayrimenkul u veya elektrik uretim ve dağıtım varlıklarını genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak maksadıyla yapılan giderler, gayrimenkulun veya elektrik uretim ve dağıtım varlıklarının maliyet bedeline eklenir. ... Gayrimenkuller kira ile tutulmuş ise veya elektrik uretim ve dağıtım varlıklarının işletme hakkı verilmiş ise, kiracı veya işletme hakkına sahip tuzel kişi tarafından yapılan bir ve ikinci fıkralardaki giderler bunların ozel maliyet bedeli olarak ayrıca değerlenir. Kiracının veya işletme hakkına sahip tuzel kişinin faaliyetini icra için vucuda getirdiği tesisata ait giderler de bu hukumdedir. ... " hukumlerine yer verilmiştir. Buna gore; 1- Şirketiniz ile arsa sahibi ortağı arasında akdedilen sozleşmeye istinaden şirket ortağı adına tescilli arsa uzerine şirkete ait olan yatırım teşvik belgesi kapsamında bina inşa edilmesi için yapılan harcamaların ozel maliyet bedeli olarak dikkate alınması mumkun bulunmamaktadır. 2- Sozleşmeye gore yapılacak binanın, tamamlanıp cins tashihinin yapıldığı veya fiilen kullanılmaya başlandığı tarih itibarıyla, arsa sahibi ortağa teslim edildiğinin kabul edilmesi gerekmektedir. Öte yandan, sozleşmeye gore yapılacak binanın tamamlanıp cins tashihinin yapıldığı veya fiilen kullanılmaya başlandığı tarihten itibaren yedi gun içinde soz konusu bina için yapılan harcamalar ile emsale uygun belirlenen kar marjı toplamı uzerinden fatura duzenlenmesi icap etmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. İmza