Aktif nitelikli geçici hesabın enflasyon düzeltmesine tabi olup olmadığı hk. Belge No: E-64597866-105-11574 Tarih: 2024-06-03T00:00:00 Kanun: 213 - VERGİ USUL KANUNU | T.C. **** GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI **** B uyuk Mukellefler Vergi Dairesi Başkanlığı **** M ukellef Hizmetleri Grup Mudurluğu | ---|---|--- ** ** | ---|--- Sayı | : | E-64597866-105-11574 | 03.06.2024 Konu | : | Aktif nitelikli geçici hesabın enflasyon duzeltmesine tabi olup olmadığı. | | | | | İlgide kayıtlı ozelge talep formunuzun incelenmesinden; likit petrol gazının (LPG) tuplere doldurularak abonelere teslimi, taşınması, muhtelif gaz tupleri, LPG tupu, tank, dedantor, LPG soba uretimi ve pazarlama faaliyetleriyle iştigal eden şirketinizin 2 yıldan uzun sureyle bilançosunda yer alan iştirak hisselerini mevcut bir şirkete 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 19 ve 20 nci maddeleri kapsamında kısmi bolunme ile devrettiği, kısmi bolunmede devredilen iştirak hisselerine karşılık edinilen devralan şirket hisselerinin şirketinize kalmayıp doğrudan ortaklarınıza verildiği, her ne kadar bolunmeye konu olan varlıklar kayıtlı değerleri uzerinden devralan şirkete intikal ettirilse de halka açık şirketinizin Sermaye Piyasası Kanunu ve duzenlemeleri gereği beher hisse fiyatının değişmemesi için azaltılacak sermaye tutarının şirketinizin ve bolunmeye konu iştirak hisselerinin gerçek değeri dikkate alınarak belirlendiği, bolunmeye konu iştirak hisselerinin aktifteki değeri ile azaltılan sermaye arasındaki farkın, bilançonun aktif ve pasifini eşitlemek için gerçek bir aktif varlığı temsil etmeyen, geçici nitelikteki denkleştirme hesabına kaydedildiği, şirketinizin bilançosunda yer alan soz konusu denkleştirme hesabının 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 33 uncu maddesi ve mukerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrası uyarınca enflasyon duzeltmesine tabi tutulup tutulmayacağı hususunda Başkanlığımız goruşunun talep edildiği anlaşılmaktadır. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesinin; \- Üçuncu fıkrasının (b) bendinde, "Kısm i bolunme: Tam mukellef bir sermaye şirketinin veya sermaye şirketi niteliğindeki bir yabancı kurumun Turkiye'deki iş yeri veya daimi temsilcisinin bilançosunda yer alan ve en az iki tam yıl sureyle elde tutulan iştirak hisseleri ya da sahip oldukları uretim veya hizmet işletmelerinin bir veya birkaçını kayıtlı değerleri uzerinden ayni sermaye olarak mevcut veya yeni kurulacak tam mukellef bir sermaye şirketine devretmesi, bu Kanunun uygulanmasında kısmi bolunme hukmundedir. Ancak, uretim veya hizmet işletmelerinin devrinde, işletme butunluğu korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tumunun devredilmesi zorunludur. Kısmi bolunmede devredilen varlıklara karşılık edinilen devralan şirket hisseleri, devreden şirkette kalabileceği gibi doğrudan bu şirketin ortaklarına da verilebilir. İştirak hisselerinin bu bent kapsamında devrinde, devralan şirketin hisselerinin devreden şirketin ortaklarına verilmesi halinde, devredilen iştirak hisselerine ilişkin borçların da devri zorunludur.", \- Dorduncu fıkrasında. "Bu maddeye g ore yapılacak bolunmelerde aktifi ve pasifi duzenleyici hesaplar ilgili olduğu aktif veya pasif hesapla birlikte devrolunur." hukumlerine yer verilmiştir. Aynı Kanunun 20 nci maddesinin uçuncu fıkrasında ise bu Kanunun 19 uncu maddesinin uçuncu fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işlemlerden doğan karların hesaplanmayacağı ve vergilendirilmeyeceği ile 19 uncu maddenin uçuncu fıkrasının (b) bendine gore gerçekleştirilen kısmi bolunme işlemlerinde, bolunen kurumun bolunme tarihine kadar tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarından bolunen kurumun varlıklarını devralan kurumların, devraldıkları varlıkların emsal bedeli ile sınırlı olarak muteselsilen sorumlu oldukları hukme bağlanmıştır. Konu ile ilgili olarak 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin; \- "19.2.2.3. İştirak hisselerinin ortaklara verilmesi" başlıklı bolumunde, "Kısmi b olunmede devredilen varlıklara karşılık edinilen devralan şirket hisseleri, devreden şirkette kalabileceği gibi doğrudan bu şirketin ortaklarına da verilebilir. Taşınmaz ve iştirak hisselerinin Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesinin uçuncu fıkrasının (b) bendine gore devrinde, devralan şirketin hisselerinin devreden şirketin ortaklarına verilmesi halinde, devredilen taşınmaz ve iştirak hisselerine ilişkin borçların da devri zorunludur. ..., devredilen kıymetlere karşılık edinilen devralan şirket hisselerinin ortaklara verilmesi halinde, b olunen şirkette sermaye azaltımına gidileceği tabiidir...", \- "19.3.1. Alınan hisse senetlerinin durumu" başlıklı bolumunde, "Devir veya b olunme işlemine konu olan varlıkların kayıtlı değerleri uzerinden diğer şirketlere intikal ettirilmesi, devrolan veya bolunen şirketin ortaklarına ya da bolunen şirkete varlıkların kayıtlı değeri kadar hisse verilmesini gerektirmemektedir. Bolunen ve devralan şirketlerin karşılıklı olarak devre konu varlıkların değerlerini belirlemek suretiyle devrolan veya bolunen şirketin ortaklarının haklarını koruyacak bir değişim oranı tespit etmeleri gerekmektedir. Değişim oranının bolunen ve devralan şirketlerin hisselerinin gerçek değeri uzerinden belirlenebilmesi mumkundur. Ancak, yapılan işlemin Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yapılan devir veya b olunme işlemi sayılabilmesi için devir veya bolunmeye konu edilen varlıklara karşılık iktisap edilen hisselerin, varlıklarını devreden şirketin ortaklarına, devreden veya bolunen şirketteki hisselerine isabet eden servet değeri ile orantılı olarak dağıtılması gerekecektir..." açıklamalarına yer verilmiştir. Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mukerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (2) numaralı bendinde, "2\. Bu maddenin uygulanmasında; a) Parasal olmayan kıymetler; parasal kıymetler dışındaki kıymetleri, b) Parasal kıymetler; T urk Lirasının değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kaldığı halde satın alma guçleri fiyat hareketlerine gore ters yonde değişen kıymetleri (Yabancı paralar da parasal kıymet olarak dikkate alınır.), c) Enflasyon d uzeltmesi; parasal olmayan kıymetlerin enflasyon duzeltmesinde dikkate alınacak tutarlarının duzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle, mali tablonun ait olduğu tarihteki satın alma gucu cinsinden hesaplanmasını, ... j) Taşıma; mal i tablolardaki parasal ve parasal olmayan tutarların, taşıma katsayısı kullanılarak ilgili donemin sonundaki yeni değerlerinin hesaplanması işlemini, ... İfade eder. " hukumlerine yer verilmiştir. Ayrıca, 555 sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin, \- "Bilançoda duzeltme işlemine tabi tutulacak kıymetler" başlıklı 9 uncu maddesinde, "(1) Satın alma g ucu ile ulusal para değerindeki değişmeler arasındaki ilişki goz onunde bulundurulduğunda, mali tablolarda yer alan kıymetler iki gruba ayrılır: a) Parasal Kıymetler: Ulusal para değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kalan, ancak satın alma g uçleri fiyat hareketlerine gore ters yonde değişen kıymetler. b) Parasal Olmayan Kıymetler: Parasal kıymetler dışında kalan kıymetler, diğer bir ifade ile ulusal para değerindeki değişmelere rağmen satın alma g uçleri değişmeyen kıymetler. ... Parasal kıymetler (parasal varlıklar ve parasal kaynaklar) enflasyon d uzeltmesine tabi tutulmaz. Zira bilançoda gorunen parasal kıymete ait değer, bilanço tarihi itibarıyla o kıymetin satın alma gucunu de gostermektedir. Ancak bilançoda gorunen parasal olmayan kıymetlere (parasal olmayan varlıklar ve parasal olmayan kaynaklar) ait değerler, bilanço tarihi itibarıyla bu kıymetlerin satın alma gucunu gosteren değerler olmadığından, bilançonun enflasyonun etkilerinden arındırılmasını teminen parasal olmayan kıymetler enflasyon duzeltmesine tabi tutulur. (2) Nevi itibarıyla iktisadi işletmelere d ahil bulunan kıymetlerden parasal ve parasal olmayan kıymetler bu Tebliğ eki listelerde (EK 1 ve EK 2) yer almaktadır. Soz konusu listelerde oz sermaye kalemlerine yer verilmemekle birlikte, aksine bir hukum olmaması ve Tebliğde bir belirleme yapılmamış olması şartıyla, bu Tebliğ uygulamasında oz sermaye kalemleri "parasal olmayan kıymet" olarak addolunur.", \- "Birleşme primi (Ortaklık ilişkisi içinde olunan kurumların vergisiz olarak devralınması neticesinde oluşan muspet veya menfi farklar)" başlıklı 25 inci maddesinde "1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliğinin "19.1. Devir" başlıklı b olumunde, bir kurumun kendisinde iştiraki bulunan veya iştirak ettiği başka bir kurumu kul halinde devralması nedeniyle kurum bunyesinde yapacağı sermaye artışının soz konusu iştirak paylarına isabet eden tutardan daha az gerçekleşmesinin, Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen şartların ihlali anlamına gelmeyeceği; iştirakler hesabında yer alan değerin, iştirak hisselerinin itibari değerine eşit olmaması halinde aradaki muspet veya menfi farkın kurumun vergiye tabi kazancının tespiti ile ilgilendirilmeksizin geçici hesaplarda izlenebileceği ve bu geçici hesapların vergiye tabi kurum kazancının tespiti ile ilişkilendirilmeksizin kurum kayıtlarında sona erdirilmesinin de mumkun olacağı belirtilmiştir. Bu çerçevede, vergi kanunlarına gore bir aktif veya pasif kalem olmayan birleşme primi; aktif ve pasifi dengeleyici, geçici bir hesap olup, hangi hesapta izlenirse izlensin bu niteliği değişmeyecektir. Bu nedenle Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılan devir işlemleri sonucu ortaya çıkan birleşme priminin enflasyon duzeltmesinde dikkate alınmaması gerekmektedir." açıklamalarına yer verilmiştir. Buna gore; iki (2) yıldan uzun sureyle şirketiniz bilançosunda yer alan iştirak hisselerinin Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesi kapsamında kısmi bolunme ile devredilmesi uzerine devralan şirket hisselerinin şirketinizin ortaklarına verilmesi ile sermaye azaltımı yapılması dolayısıyla bilançonun aktif ve pasifini denkleştirmek için geçici nitelikteki kullanılan hesabın enflasyon duzeltmesinde dikkate alınmaması gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. () Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. () İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu ozelge geçersizdir. () Talebiniz uzerine tayin edilmiş olan bu ozelgeye uygun işlem yapmanız halinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.