ATATÜRK ORMAN ÇİFTLİĞİ MÜDÜRLÜĞÜ BÜTÇE YÖNETMELİĞİ

Bu Yönetmeliğin amacı, A.O.Ç. merkez ve ünite bütçelerinin kalkınma planı ve yıllık program hedeflerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasında izlenecek usul ve esasları tespit etmektir.

Bu Yönetmelik, merkez ve ünitelerin teklif edecekleri bütçelerin hazırlanması ve ilgili mercilerin onayına sunulması ile ilgili hususları kapsar.

(Değişik: RG-9/12/2020-31329-C.K-3276/1 md.)

Bu Yönetmelik, 24/3/1950 tarihli ve 5659 sayılı Atatürk Orman Çiftliği Kanununun 5 inci maddesine ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 73 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Yönetmelikte geçen;

A.O.Ç. : Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğünü,

Merkez : A.O.Ç. Müdürlüğünün Genel İdare Bölümünü,

Ünite : A.O.Ç. Müdürlüğünün esas ve yardımcı üretim birimlerini,

ifade eder.

Kuruluşun işletme bütçesi, A.O.Ç.'nin merkez ve ünite bütçelerini kapsar. İşletme bütçesi, "Rapor" ve" Program" bölümü olmak üzere iki bölümden oluşur. Rapor Bölümü, işletme bütçesi üzerinde yapılan tahlilleri, görüşleri, hedef ve tedbirleri; Program Bölümü ise satış, alım, üretim, finansman, yatırım, personel kadroları, işgücü ve harcama programlarından meydana gelir.

A.O.Ç. işletme bütçesi hazırlanırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

A.O.Ç. İşletme bütçesi; satış, üretim alım, finansman, yatırım, personel kadroları, işgücü, harcama fonksiyonel programları hazırlamakla görevli üniteler tarafından görüşleri ekinde teklif edilir. Bütçenin çıkarılması ve uygulamaya konulması Atatürk Orman Çiftliği Müdürünün yetkisindedir.[1]

İşletme bütçesi merkezde A.O.Ç. Müdür Yardımcısı başkanlığında; Muhasebe ve Mali İşler Müdürü, Ticaret Müdürü ve Personel ve Destek Hizmetleri Müdüründen oluşan bir komisyon tarafından hazırlanır. Ünitelerin bütçeleri İşletme Müdürü'nün başkanlığında oluşturulacak komisyon tarafından hazırlanır. Bu bütçelere Atatürk Orman Çiftliği Müdürünce son şekli verilir.[2]

(Değişik: RG-9/12/2020-31329-C.K-3276/4 md.)

Atatürk Orman Çiftliği Müdürünce kabul edilen işletme bütçesi Hazine ve Maliye Bakanlığının olumlu görüşü üzerine Tarım ve Orman Bakanlığınca onaylanarak yürürlüğe konulur. Onaylanan işletme bütçesinin bir sureti Sayıştay Başkanlığına gönderilir.

A.O.Ç. Müdürlüğü, her yıl işletme bütçelerinin kapsamı, hazırlama şekli ile programının hazırlanmasında açıklık, doğruluk, karşılaştırmayı mümkün kılma, tasarruf ve iş verimini arttırma prensiplerinin gözönünde bulundurulmasını içeren bir talimatı Ağustos ayı içerisinde ünitelere gönderir. Üniteler, bütçe tekliflerini A.O.Ç. Müdürlüğüne Eylül ayı sonuna kadar verirler.

İşletme bütçeleri takvim yılına göre hazırlanır. Kalkınma planı ve programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak daha uzun zaman birimleri için de işletme bütçesi hazırlanabilir.

Kesinleşen işletme bütçesinin fonksiyonel programları ile fiili durumun aşırı farklılıklar gösterdiği tespit edildiğinde, bütçenin ilk hazırlanışındaki usul ve esaslara göre revize bütçe hazırlanır.

Satış programı, işletme bütçe döneminde üretici, yetiştirici ve diğer alıcılara yapılması muhtemel şartların, çeşitli mal ve hizmet üretimleri için ayrı ayrı olmak üzere, miktar ve değerini tahmin eden ve yapılan bu tahminlerin işletme bütçesi hesaplamalarında kullanılabilecek nitelikteki bilgileri içeren programdır.

Satış programları hazırlanırken ziraat sanatları, bitkisel ve hayvansal üretimle ilgili hizmet ünitelerinin kapasiteleri dikkate alınır. Satışında zorluk çekilmeyen ürünler ve hizmetler için programlanan satış miktarı, ünitelerin ekonomik üretim kapasitelerinden düşük olamaz. Piyasası sınırlı olan ürünler ve hizmetler için ise satılabilir miktar belirlenir. Kapasite ne olursa olsun üretim programının bu miktarı aşmamasına dikkat edilir. Hurda ve ihtiyaç fazlası olup, kullanılma imkanı bulunmayan malzemelerin satışlarının en kısa zamanda yapılması için program hazırlanır ve uygulanır.

Alım programı, ünitelerin bütçe döneminde işletme faaliyetleri ve yatırım programının gerçekleştirilebilmesi için luzumlu ihtiyaçların miktar, bedel ve kalite olarak tahminini içeren bir programdır.

Alım programı hazırlanırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

Üretim programı, ziraat sanatları, bitkisel, hayvansal üretim üniteleri ile hizmet üniteleri için ayrı ayrı planlanmış satışları karşılayabilmek amacıyla bütçe döneminde üretilecek mal ve hizmet miktarlarının tahminini gösterir programdır.

Üretim programı hazırlanırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

Finansman programı, bütçe döneminde uygulamaya konulacak plan ve programların gerektireceği harcama ve hasılatlar ile harcamaların hasılatlardan fazla olması halinde farkın nereden ve nasıl karşılanacağını, hasılatların harcamalardan fazla olması durumunda, bu hasılatın nereye, ne zaman ve ne kadar yatırılacağının tahminini gösteren programdır.

Finansman programının amacı, planlanmış yatırım ve diğer işletme faaliyetlerini yürütebilmek için gerekli kaynağı hazır bulundurma, belirli süreler içinde nakit artış ve azalışlarını göstermek, bütçe dönemindeki işletme faaliyetlerinde kullanılabilir nakit ile satışlar, yatırımlar ve borçlar arasındaki nakdi koordinasyonu sağlamak, ödeme imkanlarının hangi kaynaklardan nasıl sağlanacağını göstermek ve kredi programını en uygun bir şekilde plana bağlamaktır.

İlgili mercilerce düzenlenen örnek tablolar usulüne göre hazırlanır. Finansman programının dönemi bir yıldır. İşletme bütçesi veya yatırım programlarına paralel olarak uzun dönemli finansman programı da hazırlanabilir.

Yatırım programı, arazi, bina, ulaştırma araçları, makine, teçhizat ve diğer üretim araçları gibi maddi duran varlıklar ile maddi olmayan duran varlıklardan her biri için belirli bir dönemde yapılacak proje harcamalarını ve bunlar için ayrılmış olan ödeneklerin tahminini ayrıntılı bir biçimde gösteren programdır.

Yatırımlar, küçük tamamlama ile idame ve yenileme yatırımları olarak hazırlanır. Kısa süreli yatırım programları bir yıllık bütçe dönemini, uzun süreli yatırım programları 2 - 5 yıllık dönemleri kapsayacak şekilde düzenlenir.

Küçük tamamlama yatırımları, A.O.Ç. Müdürlüğü'nün kendi kaynaklarından finanse edilmek ve proje maliyeti, yıllık yatırım ve finansman programlarında belirlenen sınırı aşmamak kaydıyla, Atatürk Orman Çiftliği Müdürünün teklifi ve Tarım ve Orman Bakanlığının onayı ile yapılır.[3]

(Değişik fıkra: RG-9/12/2020-31329-C.K-3276/5 md.) İdame ve yenileme yatırımları, Atatürk Orman Çiftliği Müdürünün kararı ile yapılır. Durum gerekçeleri ile birlikte kararı izleyen 15 gün içinde Tarım ve Orman Bakanlığına, Strateji ve Bütçe Başkanlığına ve Sayıştay Başkanlığına bildirilir.

İş gücü programı, bütçelenmiş faaliyetlerin gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan personel ve iş gücü ihtiyacının tahminini gösterir programdır.

Personel kadroları ve iş gücü programı yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

Harcama programı, satış, alım, üretim, finansman, yatırım, personel-iş gücü programlarının uygulanması için gerekli olacak harcamaların tahminini gösteren programdır.

Bütçe dönemindeki üretim ve diğer harcamaların tespitinde;

dikkate alınır ve elde edilecek tahmini maliyetlere göre harcama programı hazırlanır.

Harcama programına aşağıdaki giderler kayıt edilir:

Bu giderler, mal ve hizmet üretimlerine göre ilgili olan her üretim ve diğer masraf yerleri için belirlenerek harcama programına kayıt edilir. Kaydedilen giderler; esas üretim masraf yerleri, yardımcı mal ve hizmet masraf yerleri ile yönetim, pazarlama, satış ve dağıtım masraf yerlerinin, direkt ve endirekt gider unsurlarının toplamından ibarettir.

İşletme bütçesi ile tespit edilmiş ödenekler. limitleri dahilinde kullanılması için devamlı kontrol altında tutulur. Birimler, kendilerini ilgilendiren harcamalarda bulunmadan önce alım ve harcama programlarında ödeneğin bulunup bulunmadığını Muhasebe ve Mali İşler Müdürlüğünden sorarlar ve hiçbir şekilde ödeneksiz sarfiyat yapamazlar.

Bütçedeki limitler dışında ek ödeneğe ihtiyaç duyulduğunda, gerekçeli ek ödenek teklifleri Muhasebe ve Mali İşler Müdürlüğüne yapılır. Muhasebe ve Mali İşler Müdürlüğü ek ödenek tekliflerini gerekçeli olarak Müdürlük Makamı'na takdim eder. (Değişik cümle: RG-9/12/2020-31329-C.K-3276/6 md.) Müdürlük Makamının uygun görüşü sonucu; ünitelere ait ek ödenek teklifleri Atatürk Orman Çiftliği Müdürü kararı ile, genel idare giderleriyle ilgili ek ödenek teklifleri ise Atatürk Orman Çiftliği Müdürünün teklifi, Tarım ve Orman Bakanlığının olumlu görüşü ve Hazine ve Maliye Bakanlığının onayı ile kesinlik kazanır.

Yukarıda belirtilen işlemler tamamlanmadıkça bir ödeme bulunulamaz ve ödeme yetkisi verilemez.

Gider hesapları arasında yapılacak aktarmalar hakkındaki teklifler Muhasebe ve Mali İşler Müdürlüğüne yapılır. Muhasebe ve Mali İşler Müdürlüğü bir hesap grubu içinde yer alan gider hesapları arasındaki aktarmaları Müdürlük Makamı'nın onayı ile hesap grupları arasındaki aktarmaları ise Atatürk Orman Çiftliği Müdürünün kararı ile gerçekleştirir.[4]

Muhasebe ve Mali İşler Müdürü, sarfiyatı sürekli kontrol ederek ödenek tecavüzlerinin meydana gelmesini önleyici tedbirler alır.

Muhasebe ve Mali İşler Müdürü, ödenek tecavüzlerinden re'sen sorumludur.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer

Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı ile Tarım ve Orman Bakanı yürütür.[5]

8/121999 TARİHLİ VE 99/13847 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN TABLO