ANITKABİR HİZMETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK

2524 sayılı Anıtkabir Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanunun 2 nci maddesi uyarınca hazırlanan bu yönetmelik;

Bu yönetmelik; Anıtkabir K.lığı, Anıtkabir ve bağlı birimleri, Alagöz Müzesi ile bu Komutanlık birimlerinde görevli personeli kapsar.

Bu yönetmeliği hazırlamak ve ihtiyaçlara göre gerekli değişikliği yapmaktan Bakanlar Kurulu; hizmetlerin yürütülmesinden ilgili Bakanlık ve kuruluşlarla koordine yapmak suretiyle Genelkurmay Başkanlığı sorumludur.

Bu yönetmelikte, tekrarları önlemek amacıyla kısaltılmış olarak kullanılan bazı sözcüklerin anlamları aşağıya çıkartılmıştır.

Anıtkabir Komutanlığı, Genelkurmay Başkanlığına bağlıdır.

Anıtkabir Komutanlığı aşağıdaki birimlerden oluşur:

Her birimde bulunacak personel, araç ve gereç TMK. sında olduğu gibidir.

Anıtkabir Komutanlığının görevleri aşağıdadır:

Anıtkabir hizmetlerinin yürütülmesi için görev bölümü, TMK. esas alınarak Anıtkabir Komutanlığınca yapılır.

Anıtkabir birimleri ile personelin görevleri Anıtkabir Komutanlığınca Kültür ve Turizm Bakanlığı ile koordine edilerek hazırlanacak Anıtkabir İç Hizmet Yönergesi'nde belirtilir.

Anıtkabir'de bulunan taşınır ve taşınmazlar, Mal Sorumlularının zimmetinde bulunur. Bu sorumluluk, Ordu Mal Yönetmeliği ve Yönergede belirtilecek mevzuat esaslarına göre sorumlulara aktarılır.

Anıtkabir'de bulunan taşınır ve taşınmaz mal ve eserlerin kayıt, kabul, sayım ve kontrolları için gerekli esaslar, Ordu Mal Yönetmeliği ile Ayniyat Yönetmeliği gözönüne alınarak hazırlanacak yönergede belirtilir.

Anıtkabir Müzesi'nde bulunan eserler (Atatürk'e ait kitaplar dahil) Genelkurmay Başkanlığının izni olmadan dışarı çıkarılamaz.

Atatürk ve Türk Devrimi konusundaki eserlerin yer alacağı "Atatürk ve Türk Devrimi Kitaplığı" ziyaretçi ve araştırmacıların incelemelerine açık tutulur. Bu kitaplıktan yararlanma esasları yönergede belirtilir.

Atatürk ve Türk Devrimi Kitaplığı'na satın alınacak kitaplar ile 8/e maddesi uyarınca müzeye alınacak araç - gereç, malzeme ve eşyalar aşağıdaki üyelerden oluşan Tarihi Eserler İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından seçilir:

Atanma ve diğer nedenlerle Kurul Üyeleri değiştiğinde, yerine yenileri görevlendirilir. Kurul üyelerinin kimlikleri Gnkur. İKK. D. Bşk. lığı ile Anıtkabir K.lığına bildirilir. ilgili Kuruluşlara duyurulur. Kurulun çalışma esasları yönergede belirtilir.

Kitap alımları için gerekli ödenek bütçeye konur. Kitap seçimleri ve satın almaları 6 ayda bir yapılır.

Anıtkabir ve bağlı birimlerin hizmete açık tutulmasında; Atatürk'ün yaşamı ve dünya görüşünü halka götürme, tanıtma, benimsetme, sevdirme ve anlatma ana amaçtır. Bu nedenle; ziyareti engelleyici ve güçleştirici davranışlar önlenir. Ziyareti kolaylaştırıcı önlemler alınır. Rehberlik hizmeti geliştirilir.

Yukarıda belirtilen amaçlarla, ilgili Bakanlıklarla işbirliği yapılarak, sergiler açılır, seminer ve konferanslar düzenlenir, kitap ve broşürler yayınlanır.

Anıtkabir Faaliyetlerinde turizmi geliştirici, turistlere kolaylık sağlayıcı önlemler alınır. Yabancı dilde tanıtıcı yayınlar bulundurulur. Bu amaçla, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile gerekli koordine yapılır.

Anıtkabir faaliyetlerini düzenlemek ve aksaklıkları gidermek üzere, Komutanlık bünyesinde 3 ayda bir toplantı yapılarak, geçmiş ayların bilimsel, eğitsel ve kültürel çalışmaları ile günlük çalışmaları gözden geçirilir ve gelecek ayların çalışma programı düzenlenir. Toplantılara 15 ve 29. maddelerdeki Kurul, ya da Temsilcileri çağrılabilir.

Üç aylık çalışma programı Devlet Başkanlığı ve Dışişleri Bakanlığı Protokol Genel Müdürlüğüne, Genelkurmay Genelsekreterliğine, Kültür ve Turizm, Bayındırlık, İçişleri ve Milli Savunma Bakanlıklarına gönderilir.

Anıtkabir'in ziyarete kapalı olduğu saatlerde içerde nöbetçi ve görevli personel dışında kimse bulunamaz. Ziyaretçi kabul edilemez. Ancak, protokola tabi tören ve ziyaretler özel izinle yapılabilir.

Müze, kitaplık ve ziyarete açık birimlerde mutlaka görevli personel bulundurulur. Komutan'ın izni olmadan görev yerleri boş bırakılamaz. Yabancıların katıldığı törenlerle, Yabancı Turist ziyaretleri için yeteri kadar mihmandar tercüman ve tercüman Komutanlık kadrosuna konur.

Ziyaretçilerin uymakla yükümlü olduğu hususlar, yönergede belirtilir. Bu hususların ziyaretçilerce bilinmesi için gerekli önlemler alınır.

Yayınlanmamış, ya da baskısı tükenmiş eserlerin resim ve fotokopisini çekmek, Anıtkabir Komutanlığının iznine bağlıdır. Kimlere, hangi hallerde izin verileceği ve tutulacak kayıtlar yönergede belirtilir.

Görevli personelin giyim - kuşamları ile ziyaretçilere karşı davranışlarının incitici olmaması için gerekli "adap ve usuller" yönergede belirtilir ve personel bu konuda eğitilir.

Eski eserler dışında kalan sanat ve anıtsal değeri bulunmayan taşınır ve taşınmaz malların bakım, onarım, restorasyon ve güzelleştirmeleri Türk Silahlı Kuvvetlerindeki esaslara göre yapılır.

Eski eserlerle, sanatsal değeri olan anıt ve yapıların (traverten kaplamalar, mozole taşı, taş elemanları, reliafler, freskler, heykel, mozayik v.b. yapılar) bakım onarım, yenileştirme, güzelleştirme ve tamamlamaları, uzmanlardan oluşan 29 ncu maddedeki Kurul tarafından verilecek karara göre yapılır.

Anıtkabir Bakım - Onarım ve Restorasyon Kurulu şu üyelerden oluşur:

a. Kültür ve Turizm Bakanlığı Eski Eserler ve Müzeler Gn. Md. lüğü Temsilcisi,

b. Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu Temsilcisi,

c. Vakıflar Gn. Md. lüğünden bir Uzman/Temsilci,

d. O. D. T. Ü. Restorasyon Kürsüsünden bir Uzman,

e. Anıtkabir K. lığı Sanat Tarihi Uzmanı,

f. Bayındırlık Bakanlığı Temsilcisi,

g. Milli Savunma Bakanlığı Temsilcisi,

Kurulun çalışma ve toplanma yöntemi, yönergede belirtilir ve Kurul Üyelerine duyurulur.

Anıtkabir sahasında, 1710 sayılı Eski Eserler Kanunu esasları dahilinde ve Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu'nun görüşü alınarak, yeni inşaat ve yapılar yapılabilir.

Bakım, onarım, tamamlama ve restorasyon, 1710 sayılı Eski Eserler Kanunu ve buna ilişkin mevzuat hükümlerine göre yapılır.

Askeri kontrol ve denetimler, Türk Silahlı Kuvvetlerindeki mevcut esaslara göre yapılır.

Eski eser, anıt ve sanat yapıların denetimi 3 aylık periyodlarla, 29 uncu maddede belirtilen Kurul tarafından yapılır. Kurul'un tutacağı rapor, Genelkurmay Başkanlığı ile Anıtkabir Komutanlığına verilir. Denetim ve kontrola tabi tutulacak hususlar yönergede belirtilir.

Anıtkabir'de, ancak Atatürk'e saygı için çelenk konabilir, tören düzenlenebilir. Başka amaçlarla; tören, yürüyüş ve gösteri düzenlenemez, çelenk konamaz. Anıtkabir'in manevi varlığına yakışmayan her türlü tavır, hareket, söz, yazı ve davranışlara izin verilmez.

Anıtkabir'de İstiklal Marşı dışında marş ve müzik çalınmaz. Ses ve ışık gösterileri ise Anıtkabir Komutanlığınca belirlenecek saatlerde, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yapılacak protokol esaslarına göre yapılır.

Anıtkabir'de çelenk koyma ve törenler, Devlet Başkanlığı ve Dışişleri Bakanlığı Protokol Genel Müdürlüğü, Genelkurmay Başkanlığı ile Ankara Garnizon Komutanlığının iznine bağlıdır. Tören isteği, normal hallerde Genelkurmay Başkanlığına, ivedi hallerde ise doğruca Anıtkabir Komutanlığına duyurulur.

Çelenk koyma ve törenler, 24 saat öncesinden Anıtkabir Komutanlığına bildirilir.

Çelenk koyma ve törenler,09.00 ile günbatımı saatleri arasında yapılır.

Anıtkabir'de çelenk koyma ve törenler için, belirlenen saatten 5 dakika önce, 1 ve 2 numaralı törenlerde Aslanlı Yol başında, 3 numaralı törenlerde ise Mozole önündeki alanda hazır bulunulur.10 Kasım Atatürk'ü Anma Töreni'nde hazır bulunma saati 08.40'dır.

Ulusal Bayram ve belirli günlerde, gelen çelenklerin sadece protokol yönünden en büyük kişi ya da kuruluşun çelengi törenle belirli yerine koyulur. Diğer çelenkler, daha önceden, protokole göre Mozole'ye veya meydandaki sütunlara yerleştirilir. Bunlar için ayrıca tören yapılmaz.

Saygıduruşu süresi; 10 Kasım'da 2 dakika, diğer törenlerde 1 dakikadır.

Anıtkabir Komutanlığınca, tören sorumluları ile saygı nöbetçilerinin, tören saatinden 15 dakika önce yerlerini almaları sağlanır.

10 Kasım ve emir verildiğinde diğer törenlerde; Kara Kuvvetleri Komutanlığından 4, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığından ikişer Teğmen - Yüzbaşı rütbesinde subay saygı nöbetçisi olarak görevlendirilir. Gerekli koordine Anıtkabir Komutanlığınca yapılır.

Anıtkabir'de uygulanacak tören tipleri aşağıdadır.:

a. 1 Numaralı Törenler

b. 2 Numaralı Törenler

c. 3 Numaralı Törenler

Bu törenlere, Tören Bölüğü ve Bando katılmaz. Bu törenlerin dışında toplu ve temsili saygı ziyaretleri yapılabilir. Ancak, Mozole'ye törensiz çelenk koyulmaz.

Yukarıdaki törenler dışında,10 Kasım'da Atatürk'ü Anma Töreni düzenlenir. Bu törene Tören Bölüğü ve Bando katılır. Atatürk'ü Anma Töreni'nin ayrıntıları yönergede belirtilir.

Hangi hallerde, hangi tip törenlerin ve ne şekilde yapılacağı EK-1'de belirtilmiştir. Tören ve kortej düzeni ayrıntılı olarak Yönergede belirtilir,

Anıtkabir'de her tören tipi için ayrı bir defter tutulur. Toplu ve temsili saygı ziyaretleri için ayrı bir defter tutulur. Toplu ve temsili saygı ziyaretlerinde deftere yazılacak hususlar, yazılmadan önce Anıtkabir Komutanlığına yazılı olarak verilir.

Tören ve çelenk koymalarda, fotoğraf çekmek ve diğer nedenlerle, kabrin üzerine çıkılmasına izin verilmez. Çelenk koyarken ya da özel defter imzalanırken fotoğrafı ancak basın için ayrılan platform üzerinden çekilir.

(Değişik: 18/5/1994 - 94/5693 K.)

Tören güvenliği için, Ankara Garnizon Komutanlığının sorumluluğunda, Ankara Emniyet Müdürlüğü ve ilgili diğer kurumlarca gerekli önlemlerin alınması için en az 3 gün önce bir toplantı yapılır. Gerekli koordinasyon Komutanlıkça sağlanır.

1 numaralı törenlerde, tören saatlerinde, güvenlik ve hareket serbestliği sağlamak amacıyla protokol dışı ziyaretler sınırlandırılabilir.

Törenlere refakat eden basın ve yayın mensupları, basın kartı göstermek zorundadırlar.

Güvenlik ve nöbet hizmetlerine ilişkin ayrıntılı esaslar Yönergede belirtilir.

Ziyaretçiler girişte gözle kontrol edilerek, görünüşleri kuşku uyandıranların, dolaylı gözetim altında ziyarette bulunmaları sağlanır. Bu amaçla kapalı devre televizyon v.b. kolaylıklardan yararlanılabilir.

Ziyaretçilerin Anıtkabir ve çevresinde piknik yapmalarına, ateş yakmalarına, yerleri kirletmelerine izin verilmez.

Mozole ve Müzeyi ziyaret edenler, dolaylı gözetim altında bulundurulur.

Oto ile ziyarete gelenlerin, otoparkın dışında park etmemeleri için gerekli önlemler alınır.

Ziyaretçilerin takip ve kontrolu, sivil giyimli personel tarafından yapılır.

(Değişik: 18/5/1994 - 94/5693 K.)

Anıtkabir'i ziyaret eden Türk ve Yabancı Devlet Büyükleri, Ankara Garnizon Komutanlığı, Ankara Emniyet Müdürlüğü ve Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığınca alınacak önlemlere göre korunur. Bu amaçla, Komutanlık gerekli koordinasyonu yapar. Konuya ilişkin ayrıntılı esaslar yönergede belirtilir.

Hırsızlığa, sabotaj, baskın, yangın ve tahriplere karşı alınacak önlemler, yönergede belirtilir.

Anıtkabir Komutanlığında, güvenlik soruşturması tamamlanmamış personel çalıştırılmaz.

Her nöbet yerine genel ve özel nöbet talimatları asılır. Nöbet talimatı, yönergede belirtilir.

Nöbetçiler arasında irtibat ve kontrolu sağlamak için devriyeler çıkarılır, telefon irtibatları yapılır.

Anıtkabir hizmetlerine ilişkin ödenek teklifleri, Genelkurmay Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı bütçe hazırlık emrine uygun olarak Anıtkabir Komutanlığınca hazırlanır.

Mal Saymanlığı, ikmal ve bakım bağlantısı Silahlı Kuvvetlerdeki esaslara göre belirlenir. Nakit saymanlığı yönünden Milli Savunma Bakanlığı I No.lu Merkez Saymanlığına bağlıdır.

Bina küçük onarım ve bina büyük onarımı ile yatırım harcamalarına ilişkin ödenekler, Komutanlığın önerisi üzerine Milli Savunma Bakanlığının bütçesine dahil edilir. Diğer harcama kalemlerine ait ödenekler ise Milli Savunma Bakanlığının bütçesinin Genelkurmay Başkanlığı ile ilgili tertiplerine dahil edilir.

Bakım, onarım ve yeni inşaa kararı 29 uncu maddede belirtilen Kurul Kararı ile alınır. Satınalma, etüd, danışmanlık hizmetleri ile bakım, onarım ve inşaa 1710 sayılı Eski Eserler Kanununun 19 uncu maddesi ile mevzuat hükümlerine göre yapılır.

Bakım - onarım ve restorasyon Kurulu kararını gerektirmeyen, yeni sanat yapıları ile eski eserler ve Anıtkabir ile ilgili olmayan bakım, onarım, hizmet ve satınalmalar, 2490 ve 1050 sayılı kanunlar çerçevesinde yürütülür.

Anıtkabir ve birimlerinde, ticari, kültürel ve bilimsel amaçlarla ayrıntılı fotoğraf ve film çekmek, Genelkurmay Başkanlığının iznine bağlıdır.

Anıtkabir'de 1 ve 8 inci maddeler uyarınca bir turistik ve hatıralık eşya satış birimi kurulur. Bu birim, Anıtkabir Derneği'nce işletilir. Bu amaçla, Anıtkabir Derneği ile Komutanlık arasında bir protokol yapılır.

Anıtkabir Derneği, faaliyetlerini bu satış Biriminde sürdürebilir.

(Değişik: 18/5/1989 - 89/14159 K.)

Anıtkabir Müzesi ile Atatürk ve Türk Devrimi Kitaplığına giriş ve buralarda amatörce fotoğraf çekimi ücrete tabi değildir.

Anıtkabir Komutanlığı TŞK.-Mlz. kadrosu (TMK), bu Yönetmeliğin yayınlanması ile birlikte yürürlüğe girer.

İlgili Kuvvet Komutanlıklarınca yayınlanan kadroya göre Anıtkabir Komutanlığına atamalar derhal yapılır.

Araç \- gereç, taşınır, taşınmaz mallar, personel kadro ve yer değiştirmeleri ile bütçe ve ödenek işlemleri mevcut mevzuat hükümlerine göre ilgili kuruluşlarla yapılacak protokollarla gerçekleştirilir.

Yeni iskan tesisleri tamamlanıncaya kadar, Anıtkabir Komutanlığı mevcut tesislerde iskan edilir.

II. Araç-Gereç Devir İşlemleri:

Anıtkabir Müdürlüğünün mevcut ulaştırma araçları ile tüm araç ve gereçleri Anıtkabir Komutanlığına devredilir.

Yayınlanan kadroda yer alan araç ve gereçlerden eksik olanlar, bu Yönetmeliğin yayınlanmasından sonraki 1 ay içinde tamamlanır.

III. Taşınır - Taşınmaz Mal Devir İşlemleri:

Anıtkabir ve bağlı birimlerinde bulunan taşınmaz mallar, Anıtkabir Komutanlığına devredilir.

Anıtkabir ve Müzede bulunan eski eserler, sanat eserleri ve kabirler Anıtkabir Komutanlığına devredilir.

Anıtkabir Müdürlüğünde görevli personelden, kadro fazlası durumuna düşenler, bütün özlük hakları saklı kalmak koşuluyla, Kültür ve Turizm Bakanlığı kadrolarında bırakılır.

Anıtkabir Müdürlüğünde görevli personelden ünvan, hizmet ve nitelikleri yeni kadroya uyanlar, bütün özlük hakları saklı kalmak koşuluyla Anıtkabir Komutanlığı kadrolarına geçirilir.

Bu Yönetmelikte yer alan konuları açıklamak ve göreve etkinlik kazandırmak amacıyla, bu Yönetmeliğin yayınlanmasından sonraki 2 ay içinde, Anıtkabir Komutanlığınca Anıtkabir Hizmetleri Yönergesi hazırlanır. Yönergede, birim ve personelin görev yetkileri ile depolama, sicil düzenleme, envanter, stok kontrol, satınalma koruma, bakım - onarım, kuralların görev ve sorumlulukları ile çalışma yöntemleri, kitaplıktan yararlanma esasları, güvenlik ve diğer konular ayrıntılı olarak belirtilir.

832 sayılı Sayıştay Kanununun 105 inci maddesi uyarınca Sayıştay'ın istişari mütalaası alınarak hazırlanan bu Yönetmelik, 10 Kasım 1981 tarihinden geçerli olmak üzere Resmi Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik Hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

ANITKABİR'DE DÜZENLENECEK TÖRENLER

1 NUMARALI TÖREN:

1\. Devlet Başkanı veya temsilcisinin katıldığı törenlerle Milli bayram günlerinde düzenlenen törenlerdir.

2\. (1) Numaralı defter imzalanır.

3\. Tören subayı, Muhafız bölük komutanıdır.

4\. Çelengi subaylar taşır.

5\. Tören, Aslanlı Yol girişinde başlar.

6\. İstiklal Marşı teypten çalınır. (Yabancı Devlet başkanlarının katıldığı törenler hariç).

7\. 10 Kasım Atatürk'ü Anma Töreni'nde 10 Subay saygı nöbeti tutar. Nöbet, tören süresince tutulur.

8\. Törenin ayrıntıları yönergede belirtilir.

2 NUMARALI TÖREN:

1\. Devlet Protokoluna dahil kişilerin katıldığı törenlerdir.

2\. 2 Numaralı defter imzalanır.

3\. Tören subayı, Bölük komutanı veya bir subaydır.

4\. Çelengi subay, astsubay ve erler taşır.

5\. Tören, Aslanlı Yol girişinde başlar,

6\. İstiklal Marşı çalınmaz,

7\. Törenin ayrıntıları yönergede belirtilir.

3 NUMARALI TÖREN:

1\. (1) ve (2) Numaralı törenlere katılanlar dışında kalan bütün gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerinin katıldığı törenlerdir.

2\. (3) Numaralı defter imzalanır.

3\. Tören subayı, takım komutanı veya takım astsubayıdır.

4\. Çelengi Erler taşır.

5\. Tören, mozole önündeki meydanda başlar.

6\. İstiklal Marşı çalınmaz.

7\. Törenin ayrıntıları yönergede belirtilir.

28.2.1982 TARİH ve 8/4387 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE