SOSYAL HİZMETLER ALANINDA BAZI DÜZENLEMELER HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/3 md.)

Fon Kurulunun görevleri şunlardır:

(Mülga: 2/7/2018-KHK-703/3 md.)

Türk vatandaşlarına ve 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi kapsamına girenlere, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununa tabi mevduat veya katılım bankalarının yurt içi şubelerinde Türk Lirası cinsinden çeyiz hesabı açmaları, asgari 3 yıl boyunca sistemde kalmaları, 27 yaşını doldurmadan ilk evliliklerini yapmaları ve evliliklerini müteakip ilgili bankaya başvurmaları hâlinde üçüncü fıkraya göre belirlenecek usul ve esaslara göre Devlet katkısı ödenir. Devlet katkısı ödemesi hesapta biriken toplam tutarın yüzde 25’ini ve azami 7.500 Türk Lirasını geçemez. Azami tutar her yıl yeniden değerleme oranı kadar artırılır. Azami tutarı üç katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.[8][9]

Devlet katkısı, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten defaten karşılanır ve hak sahibine hesabın bulunduğu banka aracılığıyla ödenir. Hak sahipliğinin tespitinden ve aktarılacak Devlet katkısının doğru ve tam hesaplanmasından hesabın bulunduğu banka sorumludur. Haksız olarak yapıldığı tespit edilen Devlet katkısının ödendiği tarihten tahsil edildiği tarihe kadar geçen süreye 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranında hesaplanacak faiz ile birlikte 1 ay içinde ödenmesi gerektiği Bakanlık tarafından bir yazı ile bankaya bildirilir. Bu süre içinde ödeme yapılmaması hâlinde bu alacaklar, vergi dairesince anılan Kanun hükümlerine göre, ilgili bankalardan takip ve tahsil edilir.

Bu madde kapsamında; hesap sahiplerinin ödeme planlarına, Devlet katkısına ilişkin hak ediş sürelerinin tespitine ve birikim yapılan süreler ile ödeme planlarına göre Devlet katkısı oranının ve azami tutarın birinci fıkrada belirtilen sınırlar dâhilinde farklılaştırılmasına, hesapların denetimine ve uygulamaya yönelik diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir.[10]

Hesap sahibinin Devlet katkısına hak kazanmış olması koşuluyla, hak ettiği Devlet katkısının tamamı ile çeyiz hesabında biriken toplam miktarın Devlet katkısı için başvuru tarihinde geçerli olan bir yıllık asgari net ücrete karşılık gelen tutarı, nafaka borçları hariç olmak üzere haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez. Hesap sahibinin çeyiz hesabında biriken toplam miktarının haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek, iflas masasına dâhil edilemeyecek tutarını üç misline kadar artırmaya üçüncü fıkra kapsamında belirlenecek usul ve esaslara göre Cumhurbaşkanı yetkilidir. Hesap sahibinin Devlet katkısını alabilmek amacıyla yapacağı başvuru tarihinden sonra ilgili bankaya tebliğ edilen haciz, rehin ve iflas talebine karşılık gelen tutarın ödenmesi, Devlet katkısına hak kazanılıp kazanılmadığı hususu açıklık kazanana kadar bekletilir.10

(Değişik cümle: 17/1/2019-7161/66 md.) Türk vatandaşlarının yurt içinde konut edinimlerine destek olmak amacıyla açılacak konut hesaplarına Devlet katkısı ödenebilir; ödenecek Devlet katkısı sadece bir konut edinimi ile sınırlı olup, katılımcı bazında bu hesaplarda biriken toplam tutarın yüzde 25’ini geçemez. Devlet katkısı ödemesi katılımcı bazında azami 25.000 Türk lirasını geçemez. Azami tutar her yıl yeniden değerleme oranı kadar artırılır. Azami tutarı dört katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir. Bu madde hükümleri, 5901 sayılı Kanunun 28 inci maddesi kapsamına girenlere uygulanmaz. Cumhurbaşkanı, bu fıkra kapsamındaki konut edinimlerinde, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı Tarifenin “I-Tapu işlemleri” başlıklı bölümünün (20) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca, devralan veya iktisap eden hak sahibi alıcılardan alınması gereken tapu harcı nispetini sıfıra kadar indirmeye yetkilidir.11[12]

Konut hesaplarına yapılacak Devlet katkısına ilişkin hak ediş sürelerinin belirlenmesi, Devlet katkısının, edinilecek konutun niteliği ve sayısı, tasarruf süresi, katılımcı ve ödeme planlarına göre farklılaştırılması, Devlet katkısı sağlanacak hesapların niteliği ve işleyişi, bankalar ve katılımcılar arasında tasarruf tutarı ve konut kredisi kullanılmasına ilişkin düzenlenecek sözleşmeler hakkındaki esaslar ile hesapların denetimi ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir.11

Devlet katkısı, Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır ve hak sahibine hesabın bulunduğu banka aracılığıyla ödenir. Hak sahipliğinin tespitinden ve aktarılacak Devlet katkısının doğru ve tam hesaplanmasından hesabın bulunduğu banka sorumludur. Haksız olarak yapıldığı tespit edilen Devlet katkısının, ödendiği tarihten tahsil edildiği tarihe kadar geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranında hesaplanacak faiz ile birlikte bir ay içinde ödenmesi gerektiği Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından bir yazı ile bankaya bildirilir. Bu süre içinde ödeme yapılmaması halinde bu alacaklar, vergi dairesince anılan Kanun hükümlerine göre, ilgili bankalardan takip ve tahsil edilir. Harç indiriminden haksız olarak yararlanıldığının tespiti halinde eksik alınan tapu harcı, banka tarafından ilgili vergi dairesine yapılacak bildirim üzerine, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası ile birlikte hak sahibinden geri alınır.[13]

Türk vatandaşlarına, 1/1/2025 ve sonrasında canlı doğan çocukları için başvuru yapılması ve Türkiye’de ikamet ediyor olmaları koşuluyla;

Doğum yardımı ödemeleri, 29/5/1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununun 2 nci maddesi kapsamında muhtaçlık şartı aranmaksızın Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan yapılır. Bu amaçla ihtiyaç duyulan kaynak genel bütçeden Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonuna aktarılır.

Doğum yardımı, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir ve haczedilemez. Doğum yardımından yararlananların gerçek dışı beyanda bulunmaları nedeniyle yersiz ödemeye sebebiyet verilmesi hâlinde, bu ödemelerin, bir ay içinde ödemenin yapıldığı tarihten tahsil edildiği tarihe kadar geçen süre dikkate alınarak 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranında hesaplanacak faiz ile birlikte iade edilmesi, haksız yararlanana ödeme yapan kurum tarafından bir yazı ile bildirilir. Bu süre içinde ödeme yapılmaması hâlinde bu alacakların ilgili vergi dairesine bildirilmesi üzerine anılan Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Şehit yakınları ile gazilere manevi ve maddi destek sağlamak, toplumla ve kendi aralarında iletişim ve dayanışmalarını güçlendirmek, şehit yakınları ve gazilere yönelik sosyal, sportif, eğitim, kültür ve diğer alanlarda faaliyetlerde bulunmak amacıyla merkezi Ankara’da olan Türkiye Şehit Yakınları ve Gaziler Dayanışma Vakfı kurulmuştur.

Vakfın gelirleri şunlardır:

Vakıf;

Vakfa makbuz karşılığı yapılacak hibe, bağış ve yardımlar gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde beyanname üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla beyan edilen gelirden veya kurum kazancından indirilebilir.

Vakfın faaliyetleri, malvarlığı, organları, oluşumu ve görevleri ile diğer hususlar Vakıf Resmi Senedinde düzenlenir. Vakfın kuruluşu, Vakıf Resmi Senedinin hazırlanması ve Vakfın 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre tesciline dair işlemler Bakanlık tarafından sonuçlandırılır. Vakıf Mütevelli Heyetinde Cumhurbaşkanı tarafından seçilen üyeler ile Vakıf Resmi Senedinde gösterilen üyeler yer alır. Ayrıca Vakfın kuruluş amaçları doğrultusunda şehit yakınları ve gazilere yönelik yüksek yararlılık gösteren kişilere Cumhurbaşkanı tarafından şeref üyeliği verilebilir.

Vakıf, ilgili mevzuatı uyarınca yetkili kurum ve kuruluşlar ile Bakanlık tarafından denetlenir.

Başbakanlık ve Bakanlık bünyesinde şehit yakınları ve gaziler için açılmış hesaplarda biriken miktarların on milyon Türk Lirası tutarındaki kısmı Vakfın kuruluş malvarlığını oluşturur. Bu hesaplarda kalan meblağlar Vakfın tüzel kişilik kazanmasını müteakip onbeş işgünü içerisinde Vakıf hesaplarına aktarılır.

Vakfın kuruluş ve faaliyet merkezi olarak kullanılmak üzere Maliye Bakanlığınca veya Vakıflar Genel Müdürlüğünce uygun görülen taşınmazlar bedelsiz olarak Vakfın kullanımına tahsis edilir. Kamu kurum ve kuruluşları taşınır ve taşınmazlarını Vakfa hibe edebilir.

Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde 4721 sayılı Kanun, 20/2/2008 tarihli ve 5737 sayılı Vakıflar Kanunu ve diğer mevzuat ile Vakıf Resmi Senedi hükümleri uygulanır.