MENKUL KIYMETLER TANZİM FONU'NUN İŞLEYİŞİ HAKKINDA YÖNETMELİK

- Bu Yonetmelik, 45 sayılı Kanun Hukmunde Kararname çerçevesinde tahvil arz ve talebi arasındaki dengesizlikleri gidermek ve tahvil piyasasının istikrarını sağlamak amacıyla kurulan "Menkul Kıymetler Tanzim Fonu"nun Kanun ve Kararnameler uyarınca işleyişini duzenlemektedir.

- Bu Yonetmelik'te geçen kısaltmaların anlamı aşağıda gosterilmiştir :

Fon'un Niteli ği ve Yonetimi:

- Tuzel kişiliği haiz olan Fon, Kurulun Karar Organı'nca alınacak kararlar çerçevesinde Başkanlık'ca yonetilir.

Fon'u Başkan temsil eder,

Fon'dan nakden veya hesaben yapılacak odemelerde ita amiri Başkan'dır.

Fon'un işlemleri TCMB'nca yurutulur.

II. B ÖLÜM

FON'UN OLU ŞUMU

Fon'un Kaynaklar ı:

- Fon'un kaynakları aşağıda gosterilmiştir.

Arac ı Kurum'ların Teminatları:

- (De ğişik: RG 26/1/1988-19706)

Kanun'un 32'nci maddesi uyarınca kendilerine borsa bankerliği belgesi verilen kuruluşlar tarafından tesis edilecek teminatlar, "Borsa Bankerliği Belgesi Verilmesine İlişkin Yonetmelik" hukumleri çerçevesinde ilgili aracı kurumlar tarafından Fon adına TCMB'na tevdi edilir.

Aracı kurum teminatının azaltılmasını veya tumuyle geri verilmesini gerektiren hallerin ortaya çıkması durumunda, geri verilecek miktardan aracı kurumun Fon'a olan borçları indirildikten sonra kalan, Kurul'un yazılı bildirimi uzerine TCMB'nca hak sahiplerine geri verilir.

TCMB kendisine tevdi edilen teminatı, ilgili aracı kurumlar ve teminat turleri itibariyle muhafaza eder ve ayrı hesaplarda izler.

Aracı kurumlar tarafından tevdi edilen nakdi teminat, Fon'un, parasal varlığı içinde mutalaa edilir ve Fon amaçları için kullanılır.

Banka Plasmanlar ının % 0.5'i :

- Bankalarca, 30/6/1982 tarihindeki plasmanları toplamı uzerinden yatırılması ongorulen % 0.5'ler Kurul'ca tesbit ve ilan edilecek sure, esas ve şartlar dahilinde Fon'a yatırılır.

Birinci fıkraya gore tahsil edilecek paralar, TCMB'nca izlenir ve yukumluluklerini yerine getirmeyen bankalar hakkında bu Yonetmeliğin 25'inci maddesine gore işlem yapılmak uzere Kurul'a bildirilir.

Kurul, bankalardan alınan paraları Fon'un durumuna gore bankalara geri verebilir.

Yukarıda belirtilen mekanizma, birinci fıkradaki limiti aşmamak kaydıyla, Fon'un devamı suresince işletilebilir.

Menkul K ıymet Aylık Satış Tutarının % 0.1'i:

- Menkul kıymet alım satımı faaliyetinde bulunan bankalar ve Kanun'da sayılan yardımcı kuruluşlar, birinci el piyasası işlemleri dahil pazarladıkları menkul kıymetlerin aylık satış tutarlarını gosteren aylık bildirimleri, ilgili ayı izleyen 15 gun içinde, Kurul'a ve TCMB'na vermek ve aynı sure içinde, bu tutarın % 01'ini Fon'un TCMB'ndaki hesabına yatırmak zorundadır.

Bu maddeye gore Fon'a yatırılacak paralar geri verilmez.

Fon'un Gelir Fazlas ı:

- Donem sonunda Fon'da oluşan gelir fazlasından, Fon'a katılanlara, Kurul'ca tahsisi kararlaştırılan faizlerin odenmesinden sonraki kısım, Fon'a kalır.

- Fon mevcutları, Fon'dan yapılacak odemeleri karşılamaya yetmediği zaman, Maliye Bakanlığı'nın talebi uzerine TCMB'nca Fon'a avans verilir ve ayrı bir hesapta izlenir.

Avans limitinin artırılması gerektiğinde, durum, Maliye Bakanlığı'na bildirilir.

Avans hesabından Fon'a yapılacak aktarmalar ile avans hesabına geri odemeler ve avansın kapatılması Kurul'un yazılı talebi uzerine yapılır.

III. B ÖLÜM

FON'UN KULLANILMASI

Fon'dan Yararlanacak Kuruluşlar :

- KHK'ye Ek 1 sayılı listeye giren ve sonradan bu listeye eklenecek kuruluşlar ile bunlar dışında borsa bankerliği belgesi alan aracı kurumlar, tahvil alım satımı işlemleriyle sınırlı olarak Fon'dan yararlanabilirler.

Fon'dan Yararlanma Esasları :

- Bu Yonetmeliğin 10'uncu maddesinde belirtilen kuruluşların, KHK ile 35 sayılı KHK'ye eklenen Ek Madde 33'un;

A) (a) bendi,

B (b) bendi,

uyarınca tahvillere ilişkin faaliyetlerinden doğan nakit ihtiyaçları Kurul kararlarına dayalı olarak aşağıdaki usuller çerçevesinde Fon'dan karşılanabilir;

aa) İskonto edilerek % 10 noksanıyla satın alınabilir,

ab) Teminata alınarak karşılığında avans verilebilir.

- Konkordato talebinde bulunan, iflas eden, tasfiye edilen veya mali bunyesinin taahhutlerini karşılamayacak derecede zayıflamış olduğu Kurul'ca saptanan ortaklıkların tahvilleri iskonto veya avansa kabul edilemez.

- Kurul kararına dayalı olarak ilgili kuruluşlarca TCMB şubelerine tevdi edilen tahviller ile 35 sayılı KHK'ye 45 sayılı KHK ile eklenen ek madde 30'un (b) bendi ilk fıkrası kapsamına giren tahvillere ait mustakil faiz kuponları, Kurul'ca belirlenecek genel iskonto oranı uzerinden iskonto edilerek bulunacak değerin % 10 noksanı ile Fon adına satın alınabilir.

Bu tahviller ve mustakil faiz kuponları, bunları iskonto ettiren kuruluşlar tarafından her zaman geri alınabilir. Ancak, Fon'un alış tarihinden itibaren uç ay içindeki geri almalarda Kurul kararı gerekmez. Satış TCMB şubelerince satış gunundeki iskonto değeriyle yapılır ve satış bedelinden alışta tahsil edilen % 10 noksanlık aynen indirilerek işlem sonuçlandırılır.

- Kurul Kararına dayalı olarak ilgili kuruluşlarca TCMB şubelerine tevdi edilecek tahviller karşılığında, iskonto haddi gozonunde bulundurularak Kurul'ca belirlenecek oranda yıllık faiz ve en çok uç ay vadeyle Fon'dan avans verilebilir.

Ayrıca kuruluşların gerekçeli başvurusu ve Kurul'un uygun gormesi halinde, işlemiş faizi tahsil edilerek ya da avans bakiyesine eklenerek işlem bir defaya mahsus olmak uzere temdit edilebilir.

Teminat olarak verilen tahvillerin anaparaları ve/veya en çok bir yıl içinde vadesi gelecek faiz kuponları, en az % 20 marj uygulanarak teminata alınabilir.

Teminatta bulunan tahvillerin vadesi gelen anapara ve faiz kuponlarına ilişkin olarak TCMB şubelerince yapılacak tahsilat avansa mahsup edilir.

İlgili kuruluş tarafından avansın tamamının odenmesi halinde, teminattaki tahviller, Kurul kararı gerekmeksizin TCMB şubelerince iade edilir.

- Avansın vadesinde kapatılmaması halinde teminattaki tahviller 13'uncu maddedeki esaslar dairesinde iskonto edilerek bulunacak değerin % 10 noksanı ile Fon adına satın alınabilir.

Satınalma tutarı avans bakiyesinin kapatılmasına yetmezse, açık kalan kısım için ilgili kuruluş aleyhine 6183 sayılı Kanun'a gore takibe geçilir.

Satınalma tutarı avans bakiyesinden fazla ise, avansın kapatılmasından sonra kalan bakiye bu tahviller Fon'da kaldığı surece teminat olarak tutulmaya devam olunur.

Bu tahvillerin Fon'dan çıktığı tarihte, sozkonusu teminat hakkında uygulanacak işlem Kurul'ca kararlaştırılır.

- Acil ve olağanustu durumlarda Kurul'ca kararlaştırılacak tahvil dışındaki teminatların, teminat turleri itibariyle belirlenecek marjlar dahilinde TCMB şubelerince alınması kaydıyla ilgili kuruluşlara yıllık, Kurul'ca kararlaştırılacak oranda faiz ve en çok uç ay vade ile Fon'dan avans verilebilir.

Bu tur avans temdit edilemez; ancak, yeterli miktarda tahvil verilmesi şartıyla, tahakkuk eden faiz tahsil edilerek veya avans bakiyesine eklenerek işlem tahvil karşılığı avans biçimine donuşturulebilir.

Bu halde avans hakkında bu Yonetmeliğin 14'uncu ve 15'inci maddeleri hukumleri uygulanır.

Diğer teminatlar karşılığında verilen avansın geri odenmesi veya tahvil karşılığı avans haline donuşturulmesi durumunda, daha once alınmış olan diğer teminatlar, Kurul kararı gereğince TCMB şubelerince iade edilir.

Avans bakiyesinin kapatılmaması veya tahvil karşılığı avansa donuşturulmemesi hallerinde, teminatın paraya çevrilmesi için ilgili kuruluş aleyhine 6183 sayılı Kanuna gore takibe geçilir.

IV. B ÖLÜM

Fon'un İşleyişi :

- Fon'dan yararlanma koşullarını taşıyan kuruluşlar, geçici nakit ihtiyaçlarının nedenini, bu ihtiyacı karşılamak için Fon'dan kullanmak istedikleri tutarı, verebilecekleri tahvil veya teminatları gosteren bir dilekçe ile Kurul'a başvurabilirler.

İlk başvuruya kuruluşun mali bunyesinin tahliline yarayan belgelerle ayrıntılı nakit akım tabloları ve Kurul'ca istenecek diğer belgeler eklenir.

İlk başvuruya ayrıca;

A) Avansın, kuruluşun ilgili bankadaki hesabına aktarılmasına ilişkin talebi;

B) Kuruluşun nakit ihtiyacı;

aa) İskonto veya avans usullerinden hangisinin tercih edildiği,

bb) Fon'a tevdi edilecek tahvillerin; ihraç eden ortaklıklar, tertibi, ihraç yılı, vadesi, kupurleri, itibari kıymetleri, faiz oranları ve birbirinden ayıran diğer temel ozellikleri bakımlarından ayrı ayrı global tutarlarını gosteren cetvelleri,

cc) İskonto isteniyorsa bunun Kurul'ca belirlenen esaslara gore yapılmış ayrıntılı hesapları,

C) İskonto ettirilecek veya teminata verilecek tahvillerin ve yeniden satın alınacak veya diğer teminatlarla değiştirilecek tahvillerin; konkordato talebinde bulunan, iflas eden veya tasfiye edilen şirketlere ait tahviller olmadığına ilişkin bir beyannamenin, eklenmiş olması zorunludur.

- Kurul, başvuruyu oncelik ve ivedilikle goruşerek kuruluşun Fon'dan yararlanma koşullarını, acil ve olağanustu durumları ve menkul kıymetler piyasasında tahvillere ilişkin gelişmeleri değerlendirir.

Bu genel değerlendirme sonucunda, halkın tahvile bağlı tasarruflarının guvenliği ve tahvil piyasasının istikrarı bakımından ciddi tehlikeler beklenebileceği kararına varılırsa kuruluşun nakit ihtiyacının belirlenmesine ilişkin incelemeye girişilir.

İnceleme sonucunda kuruluşun nakit ihtiyacının karşılanması ilke olarak benimsenirse ilgili kuruluştan Fon'a tevdi edeceği tahvilleri TCMB şubesine, nitelikleri bakımından yeknesak gruplar halinde ve listeleriyle birlikte tevdi edip bunların emaneten alındığını gosteren onaylı listeleri getirmesi istenir.

Kurul'ca uygun gorulen diğer teminatların da aynı usule gore TCMB şubelerine tevdii zorunludur.

İlgili belgelerin TCMB'nca teslim alındığını gosteren onaylı listeler uzerinden gerekli hesaplamalar yapılarak Kurul'ca TCMB'na Fon'dan "Ödeme Talimatı" verilir.

- Kurul'ca TCMB'na verilecek odeme talimatında;

T.C. Merkez Bankas ı'nın Yukumlulukleri :

- İskonto edilen veya teminata alınan tahvillerle diğer teminatların sayımı, teslim alınması, muhafazası, anaparaların ve faiz kuponlarının vadelerinde tahsili, iadesi ve bunlara ilişkin diğer butun işlemler

TCMB şubelerince yerine getirilir.

TCMB Kurul'ca verilecek yazılı odeme talimatında gosterilen tutardaki parayı, Kurul'ca belirtilen yerlerde ilgili kuruluşların emrine hazır bulundurur.

Gerekli nakdin ilgili TCMB ve T.C. Ziraat Bankası şubelerine intikal ettirilmesine ilişkin işlemler, en seri usul ve vasıtalarla yapılır.

Fon'un muhasebesi ve kayıtları TCMB'nda tutulur. Fon'un hesaplarına ve işleyişine ilişkin gerektiğinde gunluk ve haftalık bilgilerle, diğer periyodik bildirimler TCMB'nca en kısa surede Kurul'a ulaştırılır.

Fon'un yıllık bilançosu ve sonuç hesapları TCMB'nca hazırlanarak Maliye Bakanlığı'na ve Kurul'a gonderilir.

Fon'un yurutulmesiyle ilgili her turlu işlem, Kurul kararları çerçevesinde TCMB'nca yapılır.

V. B ÖLÜM

Ç EŞİTLİ HÜKÜMLER

Fon'a İlişkin Belge, Kayıt ve Defterler :

- Fon'un işleyişi ve işlemlerine ilişkin olarak Kurul tarafından alınacak kararlar için ayrı bir Karar Defteri tutulur.

Fon'a ilişkin olarak Kurul'a ait belge ve yazışmalar Kurul'ca ayrı olarak dosyalanır ve muhafaza edilir.

Fon'un muhasebesi ve kayıtları, gerekli bilgileri kolayca sağlayacak biçimde TCMB'nda tutulur; muhasebe kayıtlarını içeren defter ve kalamozalar ile Fon'a ilişkin her turlu belgeler, Kurul'ca gerek gosterilecek surece TCMB tarafından muhafaza edilir.

- Fon'un hesap donemi takvim yılıdır.

Fon'un Gelir Fazlas ının Belirlenmesi :

- Fon'un bir hesap donemi içinde yaptığı işlemlerden doğan gelir fazlasının tesbitinde, onceki donemlerden devreden gider fazlaları ile Fon'a katılanlara aynı doneme ilişkin olarak odenen faizler duşulerek, nihai gelir fazlası bulunur.

- Bu Yonetmeliğin 4'uncu maddesinin (a) ve (b) bendlerinde sayılan kaynaklara verilecek faizin yıllık oranı, Kurul'ca belirlenir.

- TCMB avansı dışında kalan Fon kaynakları ile Fon'a ilişkin d iğer her turlu alacakların tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulu Hakkında Kanun Hukumleri uygulanır.

Buna ait işlemler TCMB'nca yurutur.

Ge çici Madde -- Menkul kıymet alım satımında bulunan kuruluşlar 13/9/1982 tarihine kadar, geri alma taahhudu ile sattıkları tahvillerin toplamını Fon Yonetmeliği'nin Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihi izleyen 5 işgunu içinde Kurul'a bildirmek ve bu toplamı oluşturan taahhut belgelerinin ve tahvillerin ayrıntılı listelerini soz konusu yayım tarihini izleyen 15 gun içinde Kurul'a teslim etmek zorundadırlar.

- Bu Yonetmeliğin 7'nci maddesi 1 Ekim 1982 tarihinde, diğer hukumleri yayımı tarihinde yururluğe girer.