5/1-f kapsamında olan istisna kazancın enflasyon düzeltmesi karşısındaki durumu hk. Belge No: E-11395140-105[VUK-3-5141]-559267 Tarih: 2025-05-05T00:00:00 Kanun: 213 - VERGİ USUL KANUNU | T.C. **** GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI **** İstanbul Defterdarlığı **** Gelir Kanunları Usul Grup M udurluğu | ---|---|--- ** ** | ---|--- Sayı | : | E-11395140-105[VUK-3-5141]-559267 | 05.05.2025 Konu | : | 5/1-f kapsamında olan istisna kazancın enflasyon duzeltmesi karşısındaki durumu | | | | | İlgide kayıtlı ozelge talep formunuzun incelenmesinden; \- Şirketinizin her turlu gayrimenkul alım, satım, kiralama ve gayrimenkul projeleri geliştirme faaliyetinde bulunduğunu, \- … Bankasına olan borçlarınız nedeniyle adı geçen banka ile kredi borçlarınızın vefa hakkı ve banka alacaklarının tahsil ve tasfiyesi hususunda ../../…. tarihli protokol imzaladığınızı, \- İlgili protokol kapsamında aktifinize kayıtlı gayrimenkullerinizi … Bankasına ../../…. ve ../../…. tarihli satış faturaları ile faturalandırdığınızı, \- Bankaya devri yapılan gayrimenkullerin borçların tasfiyesinde kullanılan kısmına isabet kazancın tamamının 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi doğrultusunda kurumlar vergisinden istisna olduğunu, \- İstisna kazanca tekabul eden … TL'yi "549- Özel Fonlar" hesabında izlediğinizi belirterek, fona aldığınız soz konusu tutarı enflasyon duzeltmesine tabi tutup tutmayacağınız konusunda Defterdarlığımız goruşunu talep ettiğiniz anlaşılmaktadır. I. Kurumlar Vergisi Y onunden 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "İstisnalar" başlıklı 5 inci maddesinde, "(1) Aşağıda belirtilen kazan çlar, kurumlar vergisinden mustesnadır: ... f) Bankalara, finansal kiralama ya da finansman şirketlerine bor çları nedeniyle kanuni takibe alınmış veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna borçlu durumda olan kurumlar ile bunların kefillerinin ve ipotek verenlerin sahip oldukları taşınmazlar, iştirak hisseleri, kurucu senetleri ve intifa senetleri ile ruçhan haklarının, bu borçlara karşılık bankalara, finansal kiralama ya da finansman şirketlerine veya bu Fona devrinden sağlanan hasılatın bu borçların tasfiyesinde kullanılan kısmına isabet eden kazançların tamamı ile bankaların, finansal kiralama ya da finansman şirketlerinin bu şekilde elde ettikleri soz konusu kıymetlerden taşınmazların (6361 sayılı Kanun kapsamında yapılan finansal kiralama işlemlerinde kiracının temerrudu sebebiyle kanuni takipteki finansal kiralama alacakları karşılığında tarafların karşılıklı mutabakatıyla kiralayanın her turlu tasarruf hakkını devraldığı finansal kiralama konusu taşınmazlar dahil) satışından doğan kazançların %50'lik, diğerlerinin satışından doğan kazançların %75'lik kısmı..." hukmu yer almaktadır. Konuya ilişkin açıklamaların yer aldığı 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "5.7.1. Bankalara, finansal kiralama ya da finansman şirketlerine borçları nedeniyle kanuni takibe alınmış veya TMSF'ye borçlu durumda olan kurumlar ile bunların kefillerine ve ipotek verenlere tanınan istisna" başlıklı bolumunde, "Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile bankalara bor çları nedeniyle kanuni takibe alınmış veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna borçlu durumda olan kurumlar ile bunların kefillerinin ve ipotek verenlerin sahip oldukları taşınmazlar, iştirak hisseleri, kurucu senetleri ve intifa senetleri ile ruçhan haklarının, bu borçlara karşılık bankalara veya bu Fona devrinden sağlanan hasılatın bu borçların tasfiyesinde kullanılan kısmına isabet eden kazançların tamamı kurumlar vergisinden istisna edilmiştir. ... İstisna uygulamasında, bankalara veya TMSF'ye bor çlu durumda olan kurumlar ile bunların kefillerinin ve ipotek verenlerin, bu borçlara karşılık bankalara veya bu Fona devrettikleri soz konusu aktif kıymetlerin en az iki yıl elde bulundurma şartı olmadığı gibi kazancın belli bir sureyle ozel bir fon hesabında tutulma şartı da bulunmamaktadır..." açıklamasına yer verilmiştir. Bu hukum ve açıklamalara gore, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uygulamasında, kazancın belli bir sureyle ozel bir fon hesabında tutulması şartı bulunmadığından, bahsi geçen istisna tutarının ozel fon hesabına alınması soz konusu olmayacaktır. II. Vergi Usul Kanunu Y onunden 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mukerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasında, "A) Mal i tablolarda yer alan parasal olmayan kıymetler aşağıdaki hukumlere gore enflasyon duzeltmesine tabi tutulur. 1\. Kazan çlarını bilanço esasına gore tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mukellefleri fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan donem dahil son uç hesap doneminde %100'den ve içinde bulunulan hesap doneminde % 10'dan fazla olması halinde mali tablolarını enflasyon duzeltmesine tabi tutarlar. Enflasyon duzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer. _ ..._ 2\. Bu maddenin uygulanmasında; a) Parasal olmayan kıymetler; parasal kıymetler dışındaki kıymetleri, b) Parasal kıymetler; T urk Lirasının değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kaldığı halde satın alma guçleri fiyat hareketlerine gore ters yonde değişen kıymetleri (Yabancı paralar da parasal kıymet olarak dikkate alınır.), ifade eder. ..." hukumlerine yer verilmiştir. Öte yandan, 2023 hesap donemi ve duzeltme şartlarının gerçekleşmesine/varlığına bağlı olarak (geçici vergi donemleri dahil) izleyen hesap donemlerine ilişkin olarak enflasyon duzeltmesine tabi tutulacak mali tabloların ve 213 sayılı Kanunun mukerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrası ile geçici 33 uncu maddesine gore yapılacak enflasyon duzeltmesinin uygulama usul ve esaslarına ilişkin olarak 555, 560, 563 ve 582 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde açıklamalar/duzenlemeler yapılmış; 165, 170, 175, 176, 181 ve 187 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkulerinde de ilave açıklamalara ve ornek uygulamalara yer verilmiştir. Bu kapsamda, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin; \- 9 uncu maddesinde, "(1) Satın alma g ucu ile ulusal para değerindeki değişmeler arasındaki ilişki goz onunde bulundurulduğunda, mali tablolarda yer alan kıymetler iki gruba ayrılır: a) Parasal Kıymetler: Ulusal para değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kalan, ancak satın alma g uçleri fiyat hareketlerine gore ters yonde değişen kıymetler. b) Parasal Olmayan Kıymetler: Parasal kıymetler dışında kalan kıymetler, diğer bir ifade ile ulusal para değerindeki değişmelere rağmen satın alma g uçleri değişmeyen kıymetler. ... _Parasal kıymetler (parasal varlıklar ve parasal kaynaklar) enflasyon d uzeltmesine tabi tutulmaz. Zira bilançoda gorunen parasal kıymete ait değer, bilanço tarihi itibarıyla o kıymetin satın alma gucunu de gostermektedir. Ancak bilançoda gorunen parasal olmayan kıymetlere (parasal olmayan varlıklar ve parasal olmayan kaynaklar) ait değerler, bilanço tarihi itibarıyla bu kıymetlerin satın alma gucunu gosteren değerler olmadığından, bilançonun enflasyonun etkilerinden arındırılmasını teminen parasal olmayan kıymetler enflasyon duzeltmesine tabi tutulur. _ (2) Nevi itibarıyla iktisadi işletmelere d ahil bulunan kıymetlerden parasal ve parasal olmayan kıymetler bu Tebliğ eki listelerde (EK 1 ve EK 2) yer almaktadır...", - 15 inci maddesinin bir numaralı fıkrasında, _"(1) 1/1/2024 tarihinden once ayrılmış olan ve sermayeye ilave edilen yeniden değerleme değer artış fonu gibi fonların sermayeye ilavesi nedeniyle oluşan sermaye artışları, 31/12/2023 tarihli bilançonun duzeltilmesi sırasında artış olarak dikkate alınmayacak ve bunlar enflasyon duzeltmesine tabi tutulmayacaktır. _ Ayrıca, bilan çoda ozkaynaklar grubunda yer alan bazı fonların, bu fonların ayrılmasına kaynak teşkil eden iktisadi kıymetlerin parasal ya da parasal olmayan kıymet olma durumuna gore enflasyon duzeltmesine tabi tutulup tutulmayacağı belirlenecektir. ...", \- 16 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasında, "(1) Öz sermaye kalemlerinden; ... g) Özel Fonlar (213 sayılı Kanunun 328 ve 329 uncu maddeleri kapsamında oluşturulan sabit kıymet yenileme fonu ile aynı Kanunun 325/A maddesi kapsamında ayrılan girişim sermayesi fonu; 5520 sayılı Kanunun 5/1-e, j ve k bentleri gereğince oluşturulan fonlar; 6111, 6736, 7143, 7326, 7440 sayılı Kanunlar kapsamında, işletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtianın kayda alınmasına ilişkin olarak oluşturulan karşılık hesapları; 26/6/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bolgeleri Kanununun ek 3 uncu maddesi ile 28/2/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 uncu maddesi kapsamında oluşturulan fon hesapları gibi) bilan çoda duzeltilmiş değerleriyle yer alır. ..." açıklamalarına yer verilmiştir. Buna gore, 5520 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uygulamasında bahsi geçen istisna tutarının ozel bir fon hesabına alınması soz konusu olmayacağından, şirketinizce bu istisnanın ozel fon hesabında takip edilen tutarının enflasyon duzeltmesine tabi tutulması mumkun bulunmamaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. () Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. () İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu ozelge geçersizdir. () Talebiniz uzerine tayin edilmiş olan bu ozelgeye uygun işlem yapmanız halinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.