SİVİL HAVA ARAÇLARI ÜÇÜNCÜ ŞAHIS MALİ MESULİYET SİGORTASININ TİCARİ OLARAK TEMİN EDİLEMEYEN KISMININ DEVLET GARANTİSİ İLE KARŞILANMASI HAKKINDA UYGULAMA YÖNETMELİĞİ

Bu Yönetmeliğin amacı, sivil hava araçları üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortasının ticari olarak temin edilemeyen kısmının Devlet garantisi ile karşılanmasına ilişkin uygulama esaslarını düzenlemektir.

Bu Yönetmelik; Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Devlet Garantisi Hesabının idaresi, Devlet garantisi bedelinin tahsil edilmesi, toplanan kaynakların nemalandırılması, Devlet garantisi kapsamındaki ödemelerin yapılması, risk transferi için yapılabilecek ödemeler ve gerekli görülen hizmetlerin ve hizmet bedelinin belirlenmesi, rizikonun gerçekleşmesi halinde uğranılan zararın beyan ve tespiti ve Hesabın tasfiye sürecine girmesi halinde, tasfiyeye ilişkin usul ve esasları kapsar.

Bu Yönetmelik, 26/6/2003 tarihli ve 4911 sayılı Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet Sigortasının Ticari Olarak Temin Edilemeyen Kısmının Devlet Garantisi ile Karşılanması Hakkında Kanunun 9 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen;

(Başlığıyla birlikte değişik: RG-03/01/2004-25335)

Merkez Bankası, Hesabın oluşturulduğu tarihten, tasfiyesinin tamamlanmış olacağı tarihe kadar Hesaba yatırılan Devlet garantisi bedeli ve Hesaptan yapılan ödemelerle ilgili kayıtları tutar. Bu kayıtlara, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi uyarınca T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’ye aktarılan meblağın nemalandırılması sonucu elde edilen gelire ve Hesap bakiyesine ilişkin bilgileri bu Yönetmelikle belirlenen süreler itibarıyla Müsteşarlığa bildirir. Merkez Bankası, Hesaba ilişkin kayıtları, Hesabın tasfiyesinin tamamlanacağı tarihten başlamak üzere on yıl süreyle muhafaza eder."

Devlet garantisi bedeli, Ulaştırma Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Bakan tarafından ABD Doları cinsinden belirlenir, gereği halinde değiştirilebilir. Devlet garantisi bedelinin belirlenmesinde, Devlet garantisinin üst sınırı ve uçuş yapılan merkezler göz önüne alınmak suretiyle bedel farklılaştırmasına gidilebilir.

Devlet garantisi bedeli, Devlet garantisi verilen ticari hava taşıma işletmeleri ve yerleşik servis sağlayıcılarından, bu maddenin 4 üncü ve 5 inci fıkralarında belirtilen usuller göz önünde bulundurularak tahsil edilir.

Devlet garantisi bedelinin tahsil edileceği mevcut ve yeni kurulan hava taşıma işletmeleri ve yerleşik servis sağlayıcılarının ticari ünvanları ile, bu işletmeler için verilmiş olan ruhsatların mahiyetinde ve işletmelerin faaliyetlerinde meydana gelen değişiklikler, Ulaştırma Bakanlığı tarafından Müsteşarlığa bildirilir.

(Değişik: RG-03/01/2004-25335) Ücretli ve ücretsiz olarak seyahat eden yolcu başına alınacak Devlet garantisi bedeli, ilgili ticari hava taşıma işletmesi tarafından her bir yolcu itibarıyla ve uçuş belgeleriyle ilişkilendirilmek suretiyle izlenir. Ticari hava taşıma işletmeleri, ait olduğu ay sonundan itibaren yirmibeş gün içinde Devlet garantisi bedelini ABD Doları karşılığı Türk Lirası cinsinden Hesaba yatırır ve söz konusu aya ilişkin olarak taşıdıkları yolcu sayısını Merkez Bankasına bildirir.

Yerleşik servis sağlayıcıları tarafından ödenecek Devlet garantisi bedeli, söz konusu bedelin Bakan tarafından belirlenmesini takiben, müteakip ayın yirmibeşine kadar ABD Doları karşılığı Türk Lirası cinsinden Hesaba yatırılır.

ABD Doları cinsinden belirlenen Devlet garantisi bedelinin Türk Lirasına çevrilmesinde, bedelin Hesaba yatırıldığı tarihten bir gün önceki Resmî Gazete’de yayımlanan gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kurları esas alınır.

Ticari hava taşıma işletmeleri ve yerleşik servis sağlayıcıları, Devlet garantisi bedeli ve tahsiline ilişkin her türlü belgeyi on yıl süreyle muhafaza eder.

(Değişik: RG-03/01/2004-25335) Merkez Bankası, her ay itibarıyla her bir ticari hava taşıma işletmesi ve yerleşik servis sağlayıcısı tarafından Hesaba yatırılan Devlet garantisi bedelini ve taşınan yolcu sayısını bir sonraki ayın sonuna kadar Müsteşarlığa bildirir.

(Değişik: RG-03/01/2004-25335)

Hesapta biriken meblağın değerini kaybetmemesi amacıyla Merkez Bankası tarafından T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’ye nakledilmek suretiyle nemalandırılması sağlanır.

Bu amaçla, ticari hava taşıma işletmeleri ve yerleşik servis sağlayıcıları tarafından Hesaba yatırılan Devlet garantisi bedeli; tahsili müteakip en geç bir iş günü içinde Merkez Bankası tarafından T.C. Ziraat Bankası A.Ş. nezdinde açılacak hesaba aktarılır.

T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Merkez Bankası tarafından aktarılan Devlet garantisi bedelinin Müsteşarlıkça belirlenecek esaslar çerçevesinde nemalandırılması sonucu elde edilen geliri ve hesap bakiyesini, her ayın 24’ü itibarıyla Merkez Bankası’na bildirir. T.C. Ziraat Bankası A.Ş. bu işlemlere ilişkin kayıtları on yıl süreyle muhafaza eder.

Hesapta biriken meblağ ve bu meblağın nemalandırılması sonucu elde edilen gelir, Merkez Bankası tarafından her ayın sonunda Müsteşarlığa bildirilir. Müsteşarlık tarafından istenilmesi halinde, Merkez Bankası bu bilgileri ay sonunu beklemeksizin Müsteşarlığa bildirir.

T.C. Ziraat Bankası A.Ş.’ye aktarılan Devlet garantisi bedeli ve bu bedelin nemalandırılması sonucu elde edilen gelir, yalnızca Hesabın amaçları doğrultusunda kullanılabilir.

Devlet garantisi kapsamında bulunan rizikoyla ilgili olarak risk değerlendirmesi, risk modellemesi ve benzeri hizmetlerin satın alınması için yapılacak ödemeler Hesaptan karşılanır.

Bakan tarafından gerekli görülmesi halinde, Devlet garantisi kapsamındaki rizikonun tamamının ya da bir kısmının uluslararası sigorta ve reasürans piyasalarına transfer edilmesi mümkündür. Bu çerçevede, rizikonun, uluslararası sigorta ve reasürans piyasalarında oluşan şartlara göre belirli süreler itibarıyla veya Devlet garantisi süresinin sona ereceği 31.12.2005 tarihine kadar transfer edilmesi mümkündür. Bakan, bu amaçla, uluslararası sigorta ve reasürans piyasalarında fiyat ve şerait araştırması yapılmasını ve müzakerelerde bulunulmasını teminen, gerekli görülen hizmetlerin alımını yapmaya yetkilidir. Risk transferine ilişkin bedel ve her türlü masraf Hesaptan karşılanır.

Devlet garantisi ile teminat altına alınmış olan rizikonun gerçekleşmesi halinde ödenecek tazminat Hesapta biriken meblağdan karşılanır. Hesapta biriken meblağın ve risk transferi sonucunda temin edilecek olan teminatın tazminat ödemelerinde yetersiz kalması durumunda, ihtiyaç duyulacak nakit genel bütçeden karşılanır.

Bakan, Devlet garantisi ile teminat altına alınmış olan rizikonun gerçekleşmesi halinde, uğranılan zararın tespiti ve müzakeresi ile ilgili olarak ve zarar gören üçüncü şahıslar tarafından hukuki yollara başvurulması halinde, her türlü savunmanın yapılması amacıyla ve tazminat ödemesi gerçekleştirildikten sonra T.C. Devleti adına açılacak rücu davalarında gerekli görülen hizmetlerin alımını yapmaya yetkilidir.

(Değişik: RG-03/01/2004-25335) Yapılacak sözleşmelerle ilgili ödemeler ve Hesaptan yapılacak her türlü ödeme için Bakan yetkilidir. Söz konusu ödemeler, Merkez Bankası tarafından gerçekleştirilir.

Üçüncü şahısların uğramış oldukları zararın beyan edilmesine ilişkin usul ve esaslar ile buna ilişkin süre kısıtlamaları konusunda, uluslararası teamüllere göre sigorta ve reasürans piyasaları nezdinde geçerli olan uygulamalar, Devlet garantisi kapsamında yapılacak tazminat ödemeleri için de geçerlidir.

(Değişik: RG-03/01/2004-25335)

Tazminat ödenmesine sebep olan olayda zarar gören üçüncü şahıslara ödenecek tazminat tutarı, olaya karışan ticari hava taşıma işletmesi ve yerleşik servis sağlayıcısı için belirlenen Devlet garantisi üst sınırından fazla ise, zarar görenlerden veya hak sahiplerinden her birinin yöneltebileceği talepler, söz konusu üst sınırın tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur.

Kanunda belirtilen haller dolayısıyla üçüncü şahısların uğrayacağı zararların dışına çıkılmaması ve mükerrer tazminat talebi, mükerrer sorumluluk ve mükerrer tazminat ödemesi gibi sonuçlara yol açmaması kaydıyla; Devlet garantisi kapsamında gerçekleşecek riskler dolayısıyla zarara uğrayan üçüncü şahıslar tarafından, ticari hava taşıma işletmeleri ve yerleşik servis sağlayıcılarıyla aralarında sivil hava taşımacılığı faaliyeti nedeniyle müteselsil sorumluluk ilişkisi bulunan ve bu kapsamda kendilerine de tazminat talebi yöneltilebilecek gerçek ve tüzel kişiler, söz konusu tazminat talepleri ile kısıtlı olmak üzere ve Türk ticari hava taşıma işletmeleri ve yerleşik servis sağlayıcılarına yöneltilebilecek tazminat taleplerini aşmamak kaydıyla Devlet garantisi kapsamındadır.

Hesap, Bakanlar Kurulunca Devlet garantisi verilmesinden tümüyle vazgeçilmesine karar verilmesi halinde Bakanlar Kurulu kararıyla ya da Devlet garantisinin yürürlükten kalkacağı 31.12.2005 tarihinden sonra tasfiye edilir.

Her iki halde de Hesabın tasfiyesinin sonuçlandırılabilmesi için; Hesaba aktarılacak Devlet garantisi bedelinin tamamının tahsil edilmiş ve Hesaptan yapılacak muallak veya kesinleşmiş tazminat ödemeleri ile hizmet alımı, risk transferi ve benzeri amaçla yapılması gereken ödemelerin tamamlanmış olması şartları aranır.

Hesabın tasfiyesi neticesinde hesapta kalan meblağ genel bütçeye gelir kaydedilir.

Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini, Ulaştırma Bakanı, Maliye Bakanı ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan müştereken yürütür.