TÜRKİYE YAZMA ESERLER KURUMU BAŞKANLIĞI ÇEVİRİ VE YAYIM YÖNETMELİĞİ

Bu Yönetmelik, 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci maddesi ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 724 üncü, 725 inci, 726 ncı ve 796 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Başkanlık bünyesinde iki adet yayın kurulu oluşturulur. Yayın Kurulları beşer kişiden oluşur. Başkan ve Daire Başkanı her iki kurulun doğal üyesidir. Doğal üyelerin üyelikleri Başkanlıktaki ilgili görevlerinde bulundukları süreyle sınırlıdır. Bilim, kültür, sanat, felsefe, tarih, edebiyat ve ilahiyat gibi alanlarda uzman üçer kişi Başkanlık dışından olmak kaydıyla Daire Başkanının teklifi ve Başkan Oluru ile Yayın Kurullarına üye olarak görevlendirilir. Başkan, Yayın Kurullarına başkanlık eder.

Yayın Kurulları şunlardır:

Toplantılar, Başkanlıkça hazırlanan gündemle yapılır. Başkanlıkça belirlenen başvuru şartlarına uymayan eserler, ilgili yayın kurulu gündemine alınmaz. Yayın kurulları gerektiğinde Başkanın teklifi ile ortak toplantı yapabilir. Kurulların sekreterya ve raportörlük görevi, Başkanlığın yayımlardan sorumlu Daire Başkanlığınca yürütülür.

Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

Yayın Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:

Yayın Kurulları, Başkanlık yayın kurullarının yayın politikasını ve 10 uncu maddede belirtilen ilkeleri göz önünde bulundurmak zorundadır.

Yayım başvurusunda bulunan kişi, eksiksiz doldurup imzaladığı EK-1’de yer alan Yayın Başvuru Formunu, kimliğini tevsik edici belgelerden biriyle birlikte Başkanlığa teslim eder. Başvuran ayrıca Yayın Kurullarının değerlendirmelerine sunulmak üzere eserini veya eserinden bir bölümü basılı, elektronik veya dijital ortamda Başkanlığa sunmak zorundandır. Eser sahibinin birden fazla olması halinde başvuru formu tüm eser sahipleri tarafından imzalanır.

Başvuru sahibi, yayımlanmasını talep ettiği esere dair gerekli izinleri aldığını ve esere ilişkin telif ve işlenme haklarının kendisinde olduğunu, bu hususta ortaya çıkacak ihtilaflardan kendisinin sorumlu olacağını; ayrıca başvurusu kabul edilse dahi bilimsel atıf kurallarına ve Başkanlık Yazım Kuralları ve Tenkitli Neşir Esaslarına uygun hale getirmeksizin eserinin yayımlanmasını talep etmeyeceğini; yayıma hazırlık ve yayım süreçlerinin Başkanlıkça koordine edileceğini ve belirlenen süre şartına uymadığı takdirde Başkanlığın süreci tek taraflı olarak sonlandırabileceğini, eserdeki muhtemel maddi hatalar konusunda Başkanlığın tasarruf yetkisine sahip olduğunu, baskı onayı vermesini müteakip eserinin Başkanlıkça yayımlanmasından kaçınamayacağını EK-1’de yer alan Yayın Başvuru Formunu imzalamak suretiyle kabul ve taahhüt eder.

Başkanlık, toplantı gündemini duyurmak ve üyelerin başvurulara konu eserleri incelemelerini temin etmek amacıyla, 7 nci maddede belirtilen şartlara uygun yapılmış tüm başvuru ve eklerini içerir dosyayı toplantıdan önce Yayın Kurullarının üyelerinin incelemesine sunar.

Yayın Kurulu, Başkanlık yayın ilkeleri ile 10 uncu maddede belirtilen değerlendirme ölçütlerini göz önünde bulundurmak suretiyle her bir başvuruyu inceler. Yayın Kurulu, başvuruya konu esere ilişkin olarak, belirlediği bir sürede teslim edilmek koşuluyla kapsamlı bir uzman raporu hazırlaması için Başkanlık dışından uzman tayin edebilir.

Uzman raporunun belirlenen sürede Başkanlığa verilmemesi ya da raporun Yayın Kurulunca yetersiz bulunması halinde Yayın Kurulu bu görev için Başkanlık dışından bir başka uzmanı daha görevlendirebilir.

Yayın Kurulu, başvuruya konu esere ilişkin nihai değerlendirmesini bir tutanağa bağlayarak Yayın Projeleri Değerlendirme Kuruluna sunar. Tutanak, eserin yayımına ilişkin Yayın Kurulu görüşü yanında redaksiyon, tashih ve koordinatörlük görevlerinin gerekip gerekmediği, gerekiyorsa bunlar için kimlerin tayin edildiği ve eserin son teslim tarihine ilişkin kararını; ayrıca eser sahibine ödenecek telif ve işlenme ücretlerinde kullanılacak gösterge rakamlarına ilişkin gerekçeli öneriyi içerir.

Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulu; Yayın Kurulu tarafından verilen karar, görüş ve değerlendirmeler ışığında ve Başkanlık yayın ilkeleri ile 10 uncu maddede belirtilen değerlendirme ölçütlerini de gözeterek her bir başvuruyu görüşür; eserin yayımına ya da başvurunun reddine karar verir.

Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulu, yayımına karar verdiği eseri incelemek üzere Yayın Kurulları içerisinden, Başkanlık bünyesinden ya da dışarıdan alanında uzman kişiler tayin edebilir. Kurul, Yayın Kurulunca yapılan gerekçeli öneriyi değerlendirerek eser için ödenecek telif ve işlenme ücretlerinde kullanılacak gösterge rakamlarına uygulanacak katsayıya ilişkin kararını ve varsa önerisini gerekçesiyle birlikte tutanağa bağlar.

Yayın Kurullarınca yapılan değerlendirmeler sonunda başvurunun kabul edilip edilmediği; yayımına karar verilen eserin incelenmesi, redaksiyonu, tashihi ve koordinatörlüğü için tayin edilen diğer uzmanların adları ve eserin öngörülen yeterlikte teslim edilmesi için Yayın Kurulunca belirlenen varsa süre şartı ilgilisine bildirilir.

(Ek:RG-17/1/2024-32432) Bilimsel atıf kurallarına, Başkanlık Yazım Kurulları ve Tenkitli Neşir Esaslarına veya varsa teslim süresi şartına uymamak, eserdeki muhtemel maddi hatalar konusunda Başkanlığın tasarruf yetkisine aykırı davranarak yayım süreçlerini olumsuz etkilemek gibi eser sahibinden kaynaklı kusurların görülmesi halinde Başkanlık eserin yayım hazırlık sürecini tek taraflı olarak durdurabilir, erteleyebilir veya sonlandırabilir.

(Ek:RG-17/1/2024-32432) Eser sahibinin kusuru olmasa da eserin içeriğinin 10 uncu maddede sayılan ilkeler bakımından sakıncalı değerlendirilmesi, yayım maliyetinin öngörülenden çok fazla olması, eserin yayımına duyulan ihtiyacın azalması ya da yayıma ihtiyaç kalmaması gibi nedenlerden ötürü Yayın Kurulunun teklifi ve Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulunun gerekçeli kararıyla Başkanlık her aşamada eserin yayım hazırlık sürecini durdurma, erteleme ve sonlandırma hakkına sahiptir.

(Ek:RG-17/1/2024-32432) Eser, Başkanlığın uygun göreceği tarihte yayımlanır. Yayım hazırlık süreçleri tamamlanmış olsa da Yayın Kurullarının yeniden yapacağı değerlendirmeler doğrultusunda Başkanlık gerekçesini açıkça belirtmek kaydıyla eseri yayımlamama ve aynı konuda yapılacak bir başka başvuruyu değerlendirme hakkına sahiptir.

Eser sahibine ödenecek telif ve işlenme ücreti, 23/6/2006 tarihli ve 2006/10932 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmeliğe göre belirlenen itibari sayfa adedi ile göstergelerin memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımından elde edilen miktara, eserin baskı adedine göre hesaplanacak rakam eklenmek ve varsa vergi ve benzeri diğer yükümlülükler dikkate alınmak suretiyle bulunur.

Hesaplamalarda, eserin ilk ve sonraki baskılarının basım işleminin tamamlandığı, ansiklopedilerde yayım onayının alındığı, manyetik depolama üniteleri ve elektronik ortamdaki yayınlarda ise yayımlandığı tarihteki memur aylıklarına uygulanan katsayı esas alınır.

Telif veya işlenme ücreti almaya birden çok kişinin hak kazanmış olması halinde verilecek ücret aralarında paylaştırılır.

Eserin; kitap, dergi, elektronik yayın ve manyetik depolama üniteleri halinde hizmete sunulmasında sadece birisi için telif ücreti ödenir.

Her türlü yayın ücretlerinin hesaplanmasında kullanılacak gösterge rakamları Yayın Kurulunun gerekçeli önerisi ve Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulu kararı ile beş katına kadar arttırılabilir. Ancak, zorluğu, çok büyük emek ve zaman harcandığı, alanında yenilikler getirdiği ve Türk kültür ve bilimine katkılarının olduğu tespit edilerek yayınlanacak telif ve tercüme eserler ile eleştirmeli metinlere ilişkin göstergelerin Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulu tarafından on katına kadar arttırılması önerilebilir. Bu öneri, bütçe imkânları dikkate alınarak Yazma Eserler Kurumu Başkanının oluru ile karara bağlanır.

İkinci ve sonraki baskılarda, sadece baskı adedine göre hesaplanacak ücret ödenir. Bunun için önce toplam baskı adedi dikkate alınarak yeni katsayıya göre ödenmesi gereken ücret bu maddenin beşinci fıkrasında karar verilen gösterge rakamı katsayısı ile hesaplanır. Hesaplanan bu miktardan, önceki baskılar için yeni katsayı dikkate alınarak bulunacak miktar düşülerek, aradaki fark ikinci ve sonraki baskılar için ücret olarak ödenir.

İtibari sayfa tespiti, gösterge tespiti, baskı miktarının ücrete etkisi, inceleme, koordinatörlük, tashih, redaksiyon ücreti ve ücretin hesabına dair diğer hususlarda Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümleri uygulanır.

Başkanlıkça ödenen telif ve işlenme ücreti, baskı için yapılan harcamalar ve varsa eserin dağıtımı için tüzel ve gerçek kişilerle yapılmış sözleşmeler kapsamında ödenecek ücretlerin toplanmasıyla toplam maliyet bulunur. Toplam maliyetin, baskı adedine bölünmesiyle kitabın birim maliyeti hesaplanır. Satış Bedeli, Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Başkanın oluru ile belirlenir. Başkanlık birim maliyetin altında satış bedeli belirlemeye Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulunun teklifi ile karar verebilir.