KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN TÜRKİYE FİNANSAL RAPORLAMA STANDARDI (TFRS 10) HAKKINDA TEBLİĞ SIRA NO: 216

(1) Bu Tebliğin amacı; bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan “TFRS 10 Konsolide Finansal Tablolar” (TFRS 10) Standardının yürürlüğe konulması ve ilgili bazı tebliğlerde değişiklikler yapılmasıdır.

(1) Bu Tebliğin kapsamı Ek/1’de yer alan TFRS 10 metninde belirlenmiştir.

(1) Bu Tebliğ, 28/7/1981 tarih ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun Ek-1 inci maddesi ile 24/2/2004 tarihli ve 2004/6924 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunun Çalışmalarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (b) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

(1) Bu Tebliğde geçen;

(a) TMSK ve Kurul: Türkiye Muhasebe Standartları Kurulunu,

(b) TMS: Türkiye Muhasebe Standartlarını,

(c) TFRS: Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını,

(d) Yorum: Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile ilgili olarak uygulamaya yön vermek veya standartlara açıklık kazandırmak üzere Kurul onayı ile kamuoyuna duyurulan metni,

ifade eder.

(1) Bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan TFRS 10 Standardını, finansal tablolarında uygulayan işletmeler, söz konusu finansal tablolarında aşağıda yer alan düzenlemeleri de uygularlar:

(a) 3.5.2009 tarihli ve 27217 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulamasına İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 1) Hakkında Tebliğin ekinde yer alan TFRS 1’in 39I, B7 ve C1 paragraflarını bu Tebliğin 2 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(b) 31.3.2006 tarihli ve 26125 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hisse Bazlı Ödemelere İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 2) Hakkında Tebliğin ekinde yer alan TFRS 2’nin Ek A Hisse Bazlı Ödeme Anlaşması Tanımında verilen 6 no’lu dipnotu bu Tebliğin 3 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(c) 13.8.2008 tarihli ve 26966 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşletme Birleşmelerine İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 3) Hakkında Tebliğin ekinde yer alan TFRS 3’ün 7, 64E, B13 ve 63 üncü ((e) bendi) paragraflarını bu Tebliğin 4 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(d) 30.1.2007 tarihli ve 26419 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Araçlar: Açıklamalara İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 7) Hakkında Tebliğin ekinde yer alan TFRS 7’nin 3 ve ((a) bendi) 44O paragraflarını bu Tebliğin 7 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(e) 20.3.2011 tarih ve 27880 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Araçlara İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 9) Hakkında Tebliğin ekinde yer alan TFRS 9’un 3.2.1, 7.1.2, B3.2.1-B3.2.3 ve B 5.7.15 ((b) bendi) paragrafının bu Tebliğin 9 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(f) 13.8.2008 tarihli ve 26966 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Araçların Sunuluşuna İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 1) Hakkında Tebliğin ekinde yer alan TMS 1’in 4, 123 ve 139H paragraflarını bu Tebliğin 10 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(g) 18.1.2005 tarihli ve 25704 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nakit Akış Tablolarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 7) Hakkında Tebliğin ekinde yer alan TMS 1’in 42B ve 57 nci paragraflarını bu Tebliğin 11 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(h) 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kur Değişiminin Etkilerine İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 21) Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan TMS 21’in 19, 45, 46 ve 60F paragraflarını bu Tebliğin 12 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(ı) 31.12.2009 tarihli ve 27449 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İlişkili Taraf Açıklamalarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 24) Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan TMS 24’ün 3, 9 ve 28A paragraflarını bu Tebliğin 13 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(i) 28.10.2006 tarihli ve 26330 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Araçlar: Sunuma İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 32) Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan TMS 32’nin 4 ve 74B paragraflarını bu Tebliğin 15 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(j) 18.3.2006 tarihli ve 26112 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Varlıklarda Değer Düşüklüğüne İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 36) Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan TMS 36’nın 4 ve 140H paragraflarını bu Tebliğin 16 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(k) 17.03.2006 tarihli ve 26111 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maddi Olmayan Duran Varlıklara İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 38) Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan TMS 38’in 4 ve 130F paragraflarını bu Tebliğin 17 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(l) 3.11.2006 tarih ve 26335 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçmeye İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 39) Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan TMS 39’un 2 nci ((a) bendi) paragrafını bu Tebliğ’in 20 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

(m) 15.6.2007 tarihli ve 26553 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Finansal Raporlama Standartları Yorumları Hakkında Tebliğin 4 no’lu ekinde yer alan “TFRS Yorum 5 Hizmetten Çekme, Restorasyon ve Çevre Rehabilitasyon Fonlarından Kaynaklanan Paylar Üzerindeki Haklar” Yorumu’nun İlgili Düzenlemeler bölümü ile 8 ve 14B paragraflarını bu Tebliğin 21 no’lu ekinde yer alan şekliyle,

uygularlar.

(1) Bu Tebliğ ve bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan TFRS 10 Standardının uygulanmasıyla, 13/8/2008 tarihli ve 26966 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Konsolide ve Bireysel Finansal Tablolara İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 27) Hakkında Tebliğ” ve Tebliğ Eki, 9/3/2007 tarih ve 26457 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türkiye Muhasebe Standartları Yorumları Hakkında Tebliğ”in 2 no’lu eki TMS Yorum 12 Konsolidasyon – Özel Amaçlı İşletmeler Yorumu ve 20.3.2011 tarih ve 27880 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Finansal Araçlara İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 9) Hakkında Tebliğ”in 14, 15 ve 16 no’lu ekleri yürürlükten kalkar.

(1) İsteyen işletmeler bu hükümler çerçevesinde, bu Tebliği ve bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan “TFRS 10 Konsolide Finansal Tablolar” Standardını 1/1/2013 tarihi öncesi hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygulayabilirler. Bu TFRS’nin 1/1/2013 öncesi hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarda uygulanması halinde, bu durum dipnotlarda açıklanır ve söz konusu tablolarda TFRS 11, TFRS 12, TMS 27 (2011’de yayımlanan) ve TMS 28 (2011’de yayımlanan) Standartları da uygulanır.

(Ek:RG-9/4/2015-29321)*

(1) Bu Tebliğ ve bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan “TFRS 10 Konsolide Finansal Tablolar” Standardı, 31/12/2012 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinde uygulanmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu yürütür.

[Tebliğin eklerini görmek için tıklayınız](9.5.15457%20ek.doc)

(*)17/7/2013 tarihli ve 28710 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan TÜRKİYE MUHASEBE STANDARTLARI HAKKINDA TEBLİĞLERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ (SIRA NO: 12)’nin bu tebliğde değişiklik yapılmasına ilişkin hükümleri aşağıdaki gibidir:

“MADDE 1 – 28/10/2011 tarihli ve 28098 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 10) Hakkında Tebliğ (Sıra No: 216)’in Ek’inde yer alan “TFRS 10 Konsolide Finansal Tablolar” Standardının;

(a) C1 paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan C1A paragrafı eklenmiştir.

“C1A. Konsolide Finansal Tablolar, Müşterek Anlaşmalar ve Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar: Geçiş Rehberi (TFRS 10, TFRS 11 ve TFRS 12’ye ilişkin değişiklikler) değişikliğiyle C2-C6 paragrafları değiştirilmiş ve C2A-C2B, C4A-C4C, C5A ile C6A-C6B paragrafları eklenmiştir. Söz konusu değişiklikler 1 Ocak 2013 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. TFRS 10’un erken uygulanması durumunda, bu değişiklikler de erken uygulanmalıdır.”

(b) C2 paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“C2. C2A-C6 paragraflarında belirtilenler hariç olmak üzere, TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar uyarınca, bu TFRS geriye dönük olarak uygulanır.”

(c) C2 paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan C2A ve C2B paragrafları eklenmiştir.

“C2A. TMS 8’in 28 inci paragrafındaki hükümlere bağlı kalınmaksızın, bu TFRS’yi ilk kez uyguladığında, işletmenin TMS 8’in 28(f) paragrafı uyarınca istenen sayısal bilgiyi yalnızca bu TFRS’nin ilk uygulanma tarihinin hemen öncesindeki hesap dönemi (“hemen önceki hesap dönemi”) için sunması yeterlidir. İşletme, zorunlu olmamakla birlikte, söz konusu bilgiyi cari dönem için veya daha önceki karşılaştırmalı dönemler için de sunabilir.

C2B. Bu TFRS’nin amacı bakımından, ilk uygulama tarihi, bu TFRS’nin ilk kez uygulandığı yıllık hesap döneminin başıdır.”

(ç) C3 ve C4 paragrafları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“C3. İlk uygulama tarihinde,

(a) TMS 27 Konsolide ve Bireysel Finansal Tablolar ve TMS Yorum 12 Konsolidasyon - Özel Amaçlı İşletmeler uyarınca konsolide edilecek ve bu TFRS uyarınca da konsolide edilmeye devam edilen işletmelerle ya da

(b) TMS 27 ve TMS Yorum 12 uyarınca konsolide edilmeyecek olan ve bu TFRS uyarınca da konsolide edilmeyen işletmelerle

ilişkisi bulunan işletmelerin, bu yatırımları için daha önceden yaptıkları muhasebeleştirmelerde düzeltme yapmalarına gerek yoktur.

C4. İlk uygulama tarihinde, yatırımcının TMS 27 ve TMS Yorum 12 uyarınca konsolide etmediği bir yatırımını konsolide etmesinin zorunlu hale geldiğine karar vermesi durumunda, yatırımcı,

(a) Yatırım yapılan işletmenin TFRS 3 İşletme Birleşmeleri’nde tanımlanan şekilde bir işletme olması durumunda, önceden konsolide edilmeyen yatırım yapılan işletmedeki varlıklar, borçlar ve kontrol gücü bulunmayan paylar, söz konusu işletme bu TFRS’de yer alan kriterlere göre yatırım yapılan işletmenin kontrolünü ele geçirdiği tarihten itibaren bu işletmeyi konsolide ediliyormuş gibi (ve dolayısıyla TFRS 3 uyarınca satın alma muhasebesi uygulamış gibi) ölçmelidir. Yatırımcı, ilk uygulama tarihinin hemen öncesindeki yıllık hesap dönemini geriye dönük olarak düzeltir. Kontrolün elde edildiği tarihin, hemen önceki hesap döneminin başından daha önce olduğu durumda;

(i) Muhasebeleştirilen varlıkların, borçların ve kontrol gücü bulunmayan payların tutarları ile

(ii) Yatırımcının yatırım yapılan işletmeyle ilişkisinin (yatırımın) önceki defter değeri

arasındaki farkı, hemen önceki hesap döneminin başındaki özkaynağındaki bir düzeltme olarak muhasebeleştirir.

(b) Yatırım yapılan işletmenin TFRS 3’de tanımlanan şekilde bir işletme olmaması durumunda, önceden konsolide edilmeyen yatırımdaki varlıkları, borçları ve kontrol gücü bulunmayan payları, söz konusu işletme bu TFRS’de yer alan kriterlere göre kontrolün ele geçirildiği tarihten itibaren konsolide ediyormuş gibi (TFRS 3’te açıklanan satın alma yöntemini uygulayarak ancak yatırım yapılan işletmeye ilişkin hiçbir şerefiye muhasebeleştirilmeksizin) ölçmelidir. Yatırımcı, ilk uygulama tarihinin hemen öncesindeki yıllık hesap dönemini geriye dönük olarak düzeltir. Kontrolün elde edildiği tarihin hemen önceki hesap döneminin başından daha önce olduğu durumda, yatırımcı;

(i) Muhasebeleştirilen varlık, borç ve kontrol gücü bulunmayan payların tutarları ile

(ii) Yatırımcının yatırım yapılan işletmeyle ilişkisinin (yatırımın) önceki defter değeri

arasındaki farkı, hemen önceki hesap döneminin başındaki özkaynağında bir düzeltme olarak muhasebeleştirir.”

(d) C4 paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan C4A-C4C paragrafları eklenmiştir.

“C4A. Yatırım yapılan işletmenin varlıklarının, borçlarının ve kontrol gücü olmayan paylarının C4 paragrafının (a) veya (b) bentleri uyarınca ölçümünün uygulanabilir olmaması durumunda (TMS 8’de tanımlandığı şekilde), yatırımcı,

(a) Yatırımın bir işletme olması durumunda, varsayılan edinim tarihinden itibaren TFRS 3’ün hükümlerini uygular. Varsayılan edinim tarihi, C4 paragrafının (a) bendinin uygulanmasının mümkün olduğu en erken dönemin başıdır. En erken dönem, cari dönem de olabilir.

(b) Yatırımın bir işletme olmaması durumunda, yatırıma ilişkin herhangi bir şerefiye muhasebeleştirmeksizin, TFRS 3’te açıklanan satın alma yöntemini, varsayılan edinim tarihinden itibaren uygular. Varsayılan edinim tarihi, C4(a) paragrafının uygulanmasının mümkün olduğu en erken dönemin başıdır. En erken dönem, cari dönem de olabilir.

Yatırımcı, bu paragrafın uygulanabilir olduğu en erken hesap döneminin başı cari dönem olmadığı sürece, ilk uygulama tarihinden hemen önceki hesap dönemini geriye dönük olarak düzeltir. Varsayılan edinim tarihinin hemen önceki hesap döneminin başından daha önce olduğu durumda;

(c) Muhasebeleştirilen varlıkların, borçların ve kontrol gücü bulunmayan payların tutarları ile

(d) Yatırımcının yatırım yapılan işletmeyle ilişkisinin (yatırımın) önceki defter değeri

arasındaki farkı, hemen önceki hesap döneminin başındaki özkaynağında bir düzeltme olarak muhasebeleştirir.

Bu paragrafın uygulanabilir olduğu en erken dönemin başı cari dönem ise, özkaynaktaki düzeltme cari dönemin başında yapılır.

C4B. Yatırımcı C4-C4A paragraflarını uyguladığında ve bu TFRS’ye göre kontrolün elde edildiği tarihin TFRS 3’ün (TFRS 3 (2008)) yürürlük tarihinden sonra olması durumunda, C4 ve C4A paragraflarında TFRS 3’e yapılan atıflar TFRS 3 (2008)’e yapılmış sayılır. Kontrol, TFRS 3’ün (2008) yürürlük tarihinden önce elde edilmişse, yatırımcı TFRS 3’ü (2008) veya TFRS 3’ü (2006’da yayımlanan hali) uygular.

C4C. Yatırımcı C4-C4A paragraflarını uyguladığında ve bu TFRS’ye göre kontrolün elde edildiği tarihin TMS 27’nin (TMS 27 (2008)) yürürlük tarihinden sonra olması durumunda, yatırımcı, C4-C4A paragrafları uyarınca, yatırım yapılan işletmenin geriye dönük olarak konsolide edildiği tüm dönemlere bu TFRS’nin hükümlerini uygular. Kontrol, TMS 27’nin (2008) yürürlük tarihinden önce elde edilmişse, yatırımcı;

(a) C4-C4A paragrafları uyarınca yatırım yapılan işletmenin geriye dönük olarak konsolide edildiği tüm dönemlere bu TFRS’nin hükümlerini veya

(b) TMS 27 (2008)’in yürürlük tarihinden önceki dönemler için TMS 27’nin ilk yayımlanan versiyonunu (2005 yılında yayımlanan) ve sonraki dönemler için bu TFRS hükümlerini uygular.”

(e) C5 paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“C5. İlk uygulama tarihinde, yatırımcının TMS 27 ve TMS Yorum 12 uyarınca önceden konsolide ettiği yatırım yaptığı bir işletmeyi artık konsolide etmeyeceğine karar vermesi durumunda; yatırımcı yatırım yaptığı işletmedeki paylarının ölçümünü, yatırım yaptığı işletmeye katılım sağladığında (ancak bu TFRS hükümlerine göre kontrolü elde etmediğinde) veya işletmenin kontrolünü kaybettiğinde bu TFRS’nin hükümleri yürürlükte olsaydı nasıl yapacaksa o şekilde yapar. Yatırımcı, ilk uygulama tarihinin hemen öncesindeki hesap dönemini geriye dönük olarak düzeltir. Yatırımcı, yatırım yaptığı işletmeye katılım sağladığı (ancak bu TFRS hükümlerine göre kontrolü elde etmediği) veya işletmenin kontrolünü kaybettiği tarihin, hemen önceki hesap döneminin başlangıcından önce olduğu durumda;

(a) Varlık, borç ve kontrol gücü bulunmayan payların önceki defter değeri ve

(b) Yatırımcının yatırım yapılan işletmedeki payının muhasebeleştirilen tutarı

arasındaki farkı hemen önceki hesap döneminin başındaki özkaynağında bir düzeltme olarak muhasebeleştirir.”

(f) C5 paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan C5A paragrafı eklenmiştir.

“C5A. C5 paragrafına göre yatırım yapılan işletmedeki payların ölçümünün uygulanabilir olmaması durumunda (TMS 8’de açıklandığı üzere), yatırımcı bu TFRS’nin hükümlerini C5 paragrafının uygulanmasının mümkün olduğu en erken dönemin-bu cari dönem de olabilir-başında uygular. Yatırımcı, bu paragrafın uygulanabilir olduğu en erken dönemin başı cari dönem olmadığı sürece, ilk uygulama tarihinden hemen önceki hesap dönemini geriye dönük olarak düzeltir. Yatırımcı, yatırım yaptığı işletmeye katılım sağladığı (ancak bu TFRS hükümlerine göre kontrolü elde etmediği) veya işletmenin kontrolünü kaybettiği tarihin hemen önceki hesap döneminin başlangıcından önce olduğu durumda;

(a) Varlık, borç ve kontrol gücü bulunmayan payların önceki defter değeri ve

(b) Yatırımcının yatırım yapılan işletmedeki payının muhasebeleştirilen tutarı

arasındaki farkı hemen önceki hesap döneminin başındaki özkaynağında bir düzeltme olarak muhasebeleştirir.

Bu paragrafın uygulanabilir olduğu en erken dönemin başı cari dönem ise, özkaynaktaki düzeltme cari dönemin başında yapılır.”

(g) C6 paragrafının ilk iki cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“C6. 23, 25, B94 ve B96-B99 paragrafları, TMS 27’de yapılan ve TFRS 10’a taşınan değişikliklerdir. C3 paragrafının uygulanması veya C4-C5A paragraflarının uygulanmasının zorunlu olması hariç olmak üzere, işletme söz konusu paragraflarda yer alan hükümleri aşağıdaki gibi uygular:”

(ğ) C6 paragrafından sonra aşağıda yer alan C6A paragrafından önce gelen başlık ile C6A ve C6B paragrafları eklenmiştir.

““Hemen önceki hesap dönemi”ne ilişkin atıflar

C6A. C4-C5A paragraflarındaki ilk uygulama tarihinden hemen önceki hesap dönemine (“hemen önceki hesap dönemi”) yapılan atıflarla bağlı kalınmaksızın, işletme zorunlu olmamakla birlikte, daha önceki dönemler için de düzeltilmiş karşılaştırmalı bilgi sunabilir. İşletmenin daha önceki herhangi bir dönem için düzeltilmiş karşılaştırmalı bilgi sunması durumunda, C4-C5A paragraflarında “hemen önceki hesap dönemi”ne yapılan tüm atıflar, “sunulan en erken düzeltilmiş karşılaştırmalı dönem” olarak okunur.

C6B. Daha önceki herhangi bir dönem için düzeltilmemiş karşılaştırmalı bilgi sunması durumunda, işletme düzeltilmemiş bilgiyi açıkça tanımlar, bu bilginin farklı bir esasa göre hazırlandığını belirtir ve bu esası açıklar.

…

Bu Tebliğ, 31/12/2012 tarihinden sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer. İsteyen işletmeler bu Tebliği 1/1/2013 tarihinden önce başlayan hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygulayabilir. Bu durumda, anılan husus dipnotlarda açıklanır.

Bu Tebliğ hükümlerini Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanı yürütür.”

()5/3/2014 tarihli ve 28932 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan TÜRKİYE MUHASEBE STANDARTLARI HAKKINDA TEBLİĞLERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ (SIRA NO: 13)’nin bu tebliğde değişiklik yapılmasına ilişkin hükümleri aşağıdaki gibidir:

28/10/2011 tarihli ve 28098 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 10) Hakkında Tebliğ (Sıra No: 216)’in ekinde yer alan “TFRS 10 Konsolide Finansal Tablolar” Standardının; (a) 2 nci paragrafının (c) ve (d) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı paragrafın (d) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki şekilde (e) bendi eklenmiştir. “(c) Yatırımcı işletmenin yatırım yaptığı işletmeyi kontrol edip etmediğinin ve dolayısıyla yatırım yaptığı işletmeyi konsolide edip etmeyeceğinin belirlenmesinde kontrol ilkesinin nasıl uygulanacağını düzenlemektedir, (d) Konsolide finansal tabloların hazırlanması sırasında uygulanacak muhasebeleştirme hükümlerini düzenlemektedir ve (e) Yatırım işletmesini tanımlamakta ve yatırım işletmesinin belirli bağlı ortaklıklarının konsolide edilmesine ilişkin istisna getirmektedir.” (b) 4 üncü paragrafının (b) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki şekilde (c) bendi eklenmiştir. “(c) Bir yatırım işletmesinin, bu TFRS’nin 31 inci paragrafı uyarınca tüm bağlı ortaklıklarını gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtarak ölçmesi zorunlu olduğunda, konsolide finansal tablo sunması gerekli değildir.” (c) 26 ncı paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlıklar ve 27-33 üncü paragraflar eklenmiştir. “Bir işletmenin yatırım işletmesi olup olmadığının belirlenmesi 27 Ana ortaklık, yatırım işletmesi olup olmadığını belirler. Yatırım işletmesi; (a) Yatırım yönetimi hizmeti sunmak amacıyla bir veya birden fazla yatırımcıdan fon elde eden, (b) Yatırımcısına veya yatırımcılarına, iş amacının fonları yalnızca sermaye kazancı veya yatırım geliri ya da her ikisini birden elde etmek üzere yatırım yapmak olduğunu taahhüt eden ve (c) Yatırımlarının tamamının (veya tamamına yakınının) performansını gerçeğe uygun değer esası üzerinden ölçen ve değerleyen işletmedir. B85A-B85M paragrafları ilgili uygulama rehberine yer vermektedir. 28 İşletme, 27 nci paragraftaki tanımı karşılayıp karşılamadığını değerlendirirken, yatırım işletmelerine ait aşağıda yer alan belirgin özelliklere sahip olup olmadığını dikkate alır: (a) Birden fazla yatırıma sahiptir (bakınız: B85O-B85P paragrafları), (b) Birden fazla yatırımcıya sahiptir (bakınız: B85Q-B85S paragrafları), (c) İlişkili tarafı olmayan yatırımcılara sahiptir (bakınız: B85T-B85U paragrafları) ve (d) Özkaynak veya benzeri paylar şeklinde ortaklık paylarına sahiptir (bakınız: B85V-B85W paragrafları). Yukarıda yer alan belirgin özelliklerden herhangi birinin bulunmaması, işletmenin yatırım işletmesi olarak sınıflandırılmasını engellemez. Bu belirgin özelliklerin tümüne sahip olmayan yatırım işletmesi, TFRS 12 Diğer İşletmelerdeki Paylara İlişkin Açıklamalar Standardının 9A paragrafı uyarınca gerekli ilave açıklamaları sunar. 29 Durum ve koşulların, 27 nci paragraftaki yatırım işletmesi tanımını oluşturan üç unsurdan bir veya daha fazlasında veya 28 inci paragrafta belirtilen yatırım işletmelerine ait belirgin özelliklerde değişiklik olduğunu göstermesi durumunda, ana ortaklık yatırım işletmesi olup olmadığını yeniden değerlendirir. 30 Gerek yatırım işletmesi kapsamından çıkan gerekse yatırım işletmesi kapsamına giren ana ortaklık, durumundaki değişimi, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren ileriye yönelik olarak dikkate alır (bakınız: B100-B101 paragrafları). Yatırım işletmeleri: konsolidasyona ilişkin istisna 31 32 nci paragrafta belirtilen durum dışında, yatırım işletmesi bağlı ortaklıklarını konsolide etmez veya başka bir işletmenin kontrolünü elde ettiğinde TFRS 3’ü uygulamaz. Bunun yerine, yatırım işletmesi bağlı ortaklıktaki yatırımını TFRS 9’a göre gerçeğe uygun değer farkını kâr veya zarara yansıtarak ölçer.1 32 31 inci paragrafta yer alan hükme bağlı kalınmaksızın, yatırım işletmesinin yatırım faaliyetleriyle ilişkili hizmet sağlayan bir bağlı ortaklığa sahip olması durumunda (bakınız: B85C–B85E paragrafları), işletme söz konusu bağlı ortaklığı bu TFRS’nin 19-26 ncı paragraflarına göre konsolide eder ve bu tür bağlı ortaklık edinimlerine TFRS 3 hükümlerini uygular. 33 Ana ortaklık, yatırım işletmesi olan bağlı ortaklıkları vasıtasıyla kontrol ettiği işletmeler dahil olmak üzere kontrol ettiği tüm işletmeleri kendisi yatırım işletmesi değilse konsolide eder. (d) Aynı Standardın “Tanımlar” başlıklı A Ekine “Grup” teriminden sonra gelmek üzere aşağıda yer alan “Yatırım işletmesi” terimi eklenmiştir. “ | Yatırım işletmesi | Yatırım işletmesi; (a) Yatırım yönetimi hizmeti sunmak amacıyla bir veya birden fazla yatırımcıdan fon elde eden, (b) Yatırımcısına veya yatırımcılarına, iş amacının fonları yalnızca sermaye kazancı veya yatırım geliri ya da her ikisini birden elde etmek üzere yatırım yapmak olduğunu taahhüt eden ve (c) Yatırımlarının tamamının (veya tamamına yakınının) performansını gerçeğe uygun değer esası üzerinden ölçen ve değerleyen işletmedir.

---|---

”

(e) B85 paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlıklar ve B85A-B85W paragrafları eklenmiştir.

“Bir işletmenin yatırım işletmesi olup olmadığının belirlenmesi

B85A İşletme, yatırım işletmesi olup olmadığını değerlendirirken amacı ve oluşumu da dahil olmak üzere tüm durum ve koşulları dikkate alır. 27 nci paragrafta yer verilen yatırım işletmesi tanımının üç unsuruna sahip olan işletme yatırım işletmesidir. B85B–B85M paragrafları söz konusu tanımın unsurlarını daha detaylı bir şekilde açıklamaktadır.

İş amacı

B85B Yatırım işletmesi tanımı uyarınca, işletme amacının yalnızca sermaye kazancı veya yatırım geliri (temettü, faiz veya kira geliri gibi) ya da her ikisini birden elde etmek üzere yatırım yapmak olması gerekir. İşletmenin yatırım amacının ne olduğunu gösteren arz duyuruları, işletme tarafından dağıtılan yayınlar ve diğer kurumsal belgeler veya ortaklık belgeleri gibi belgeler, genel olarak yatırım işletmesinin iş amacına ilişkin kanıt sağlayacaktır. Ayrıca, işletmenin kendisini diğer taraflara (potansiyel yatırımcılara veya potansiyel olarak yatırım yapılacak işletmelere) sunma şekli daha fazla kanıt sağlayabilir. Bir işletmenin işini sermaye kazancı elde etmek amacıyla orta vadeli yatırım yapmak olarak sunması buna örnek teşkil eder. Diğer taraftan, kendisini yatırım yaptığı işletmeler ile birlikte ürün geliştirme, üretme veya pazarlama amacı olan bir yatırımcı olarak sunan işletme, bu durumda yatırımlarının yanısıra geliştirme, üretim ve pazarlama faaliyetlerinden de getiri elde edeceğinden yatırım işletmesinin tanımıyla uyumlu olmayan bir amaca sahip olacaktır (bakınız: B85I paragrafı).

B85C Yatırım işletmesi, kendi faaliyetleri içerisinde önemli yer tutmasına rağmen, doğrudan veya bir bağlı ortaklığı vasıtasıyla yatırımcılarının yanı sıra üçüncü taraflara da yatırımla ilgili hizmetleri sağlayabilir (örneğin; yatırım danışmanlığı hizmetleri, yatırım yönetimi, yatırım destek hizmetleri ve idari hizmetler).

B85D Yatırım yapılan işletmelerden elde edilen yatırım getirisini (sermaye kazancı veya yatırım geliri) en üst seviyeye çıkarmak amacıyla gerçekleştirilmesi ve ayrı bir önemli işletme faaliyetini veya işletmeye ayrı bir önemli gelir kaynağını oluşturmaması durumunda, yatırım işletmesi doğrudan veya bağlı ortaklığı vasıtasıyla yatırımla ilgili aşağıdaki faaliyetlerde de bulunabilir;

(a) Yatırım yapılan işletmeye yönetim hizmetleri ile stratejik danışmanlık sağlamak ve

(b) Yatırım yapılan işletmeye kredi, sermaye taahhüdü veya teminat gibi finansal destek sağlamak.

B85E Yatırım işletmesi, kendisine veya diğer taraflara B85C-B85D paragraflarında belirtilen yatırımlarla ilgili hizmetler veya faaliyetler sunan bir bağlı ortaklığa sahip olması durumunda, bu bağlı ortaklığı 32 nci paragraf uyarınca konsolide eder.

Çıkış stratejileri

B85F Yatırım planları da işletmenin iş amacına ilişkin kanıt sağlar. Yatırımlarını belirsiz süre için elde tutmayı planlamayıp bunları sınırlı bir süre için elde tutması yatırım işletmesini diğer işletmelerden ayıran bir özelliğidir. Özkaynak yatırımları ile finansal olmayan varlık yatırımların elde tutma süresinin belirsiz olma ihtimali olduğundan, yatırım işletmesinin bu yatırımların tamamından (veya tamamına yakınından) ortaya çıkan sermaye kazancını nasıl realize etmeyi planladığını belgeleyen bir çıkış stratejisi bulunur. Yatırım işletmesinin ayrıca sürekli borçlanma araçları gibi elde tutma süresinin belirsiz olma ihtimali olan borçlanma araçlarına ilişkin çıkış stratejisi de bulunur. İşletmenin her bir yatırım için özel bir çıkış stratejisini belgelemesi gerekli olmamakla birlikte farklı yatırım türleri veya portföyleri itibarıyla yatırımlardan çıkmak için gerçekçi bir zaman dilimini de içeren farklı muhtemel stratejiler belirlemesi gerekir. Bu değerlendirme açısından yalnızca yükümlülüklerin yerine getirilmediği sözleşmenin ihlali gibi durumlarda devreye girecek çıkış mekanizmaları çıkış stratejileri olarak dikkate alınmaz.

B85G Çıkış stratejileri yatırımın türüne göre değişebilir. Halka arz, özel arz, bir işin ticari satışı, yatırım yapılan işletmelerdeki ortaklık paylarının (yatırımcılara) dağıtımı ve varlıkların satışı (yatırım yapılan işletmenin tasfiyesini müteakip varlıklarının satışı dahil olmak üzere) girişim sermayesi menkul kıymetlerine (yatırım sermaye fonlarına) yapılan yatırımlara ilişkin çıkış stratejisi örnekleri arasındadır. Yatırımın özel bir arz yoluyla veya halka açık bir piyasada satışı ise özkaynağa dayalı araçlara yapılan yatırımlardan halka açık bir piyasada işlem görenlere ilişkin çıkış stratejisi örnekleri arasında yer alır. Gayrimenkulün uzmanlaşmış aracılar veya açık bir piyasa vasıtasıyla satışı, gayrimenkul yatırımlarına ilişkin bir çıkış stratejisi örneğidir.

B85H Bir yatırım işletmesinin yasal, düzenleyici, vergisel veya benzer ticari nedenlerle bağlantılı olduğu diğer bir yatırım işletmesinde yatırımı bulunabilir. Bu durumda, yatırım yapılan işletme konumundaki yatırım işletmesinin yatırımlarına ilişkin olarak uygun çıkış stratejileri bulunması koşuluyla, yatırımcı konumundaki yatırım işletmesinin bu tür yatırımına ilişkin çıkış stratejisinin bulunması gerekli değildir.

Yatırımlardan elde edilen kazançlar

B85I İşletmenin veya işletmenin dahil olduğu grubun (başka bir ifadeyle, yatırım işletmesinin nihai ana ortaklığı tarafından kontrol edilen grubun) başka bir üyesinin, bu işletmenin yatırımlarından yatırım yapılan işletmeyle ilişkili olmayan diğer tarafların ulaşamayacağı başka faydalar elde etmesi veya elde etme amacına sahip olması durumunda, söz konusu işletme yalnızca sermaye kazancı veya yatırım geliri ya da her ikisini birden elde etmek üzere yatırım yapmamaktadır. Bu tür faydalar arasında aşağıdakiler yer alır:

(a) Yatırım yapılan işletmenin iş süreçlerinin, varlıklarının veya teknolojisinin elde edilmesi, kullanılması, takas edilmesi veya bunlardan faydalanılması. Bu durum işletmenin veya diğer bir grup üyesinin herhangi bir yatırım yapılan işletmenin varlığını, teknolojisini, ürün veya hizmetlerinin elde edilmesi bakımından çok fazla veya özel haklara sahip olmasını içerir. Örneğin varlığın geliştirilmesinin başarılı kabul edilmesi durumunda, bu varlığın yatırım yapılan işletmeden satın alınması opsiyonunun elde tutulması,

(b) Ürünlerin veya hizmetlerin sunulması, geliştirilmesi, üretilmesi veya pazarlanması amacıyla işletme veya diğer bir grup üyesi ile yatırım yapılan işletme arasındaki müşterek anlaşmalar (TFRS 11’de tanımlandığı şekliyle) veya diğer anlaşmalar,

(c) Yatırım yapılan işletme tarafından işletmenin veya diğer bir grup üyesinin borçlanma anlaşmalarına teminat göstermek amacıyla sağlanan finansal teminatlar veya varlıklar (ancak yatırım işletmesi yatırım yapılan işletmedeki yatırımını borçlanmaları için teminat olarak gösterebilir),

(d) İşletmenin yatırım yaptığı işletmedeki bir ortaklık payını söz konusu işletmeden veya diğer bir grup üyesinden satın alma hakkı veren ilişkili tarafının elinde bulunan opsiyon,

(e) B85J paragrafında belirtilen durum hariç olmak üzere, işletme veya diğer bir grup üyesi ile yatırım yapılan işletme arasındaki;

(i) İşletmenin, diğer grup üyelerinin veya yatırım yapılan işletmenin ilişkili tarafı olmayan işletmeler için mümkün olmayan işlemler,

(ii) Gerçeğe uygun değerinden gerçekleşmeyen işlemler veya

(iii) İşletmenin veya yatırım yapılan işletmenin iş faaliyetlerinin, diğer grup işletmelerinin iş faaliyetleri de dahil olmak üzere, önemli bir bölümünü yansıtan işlemler.

B85J Yatırım yapılan işletmelerden elde edilen sermaye kazancını ve yatırım gelirini artıran sinerjiden yararlanmak amacıyla, yatırım işletmesi aynı sektörde, pazarda veya coğrafi bölgede birden fazla işletmeye yatırım yapma stratejisine sahip olabilir. B85I(e) paragrafına bağlı olmaksızın, yatırım yapılan bu işletmelerin sırf birbirleri ile ticaret yapıyor olmaları işletmenin yatırım işletmesi olarak sınıflandırılmasını engellemez.

Gerçeğe uygun değer ölçümü

B85K Yatırım işletmesinin yatırımlarının tamamının (veya tamamına yakınının) performansını gerçeğe uygun değer esası üzerinden ölçmesi ve değerlemesi, gerçeğe uygun değerin kullanımı bağlı ortaklıkların konsolide edildiği ya da iştiraklerdeki veya iş ortaklıklarındaki paylar için özkaynak yönteminin kullanıldığı duruma göre ihtiyaca daha uygun bilgi sağladığından, yatırım işletmesi tanımının önemli bir unsurudur. Yatırım işletmesi söz konusu tanımın bu unsurunu karşıladığını göstermek için;

(a) TFRS’lerin, gerçeğe uygun değerin kullanımını zorunlu tuttuğu veya kullanımına izin verdiği her durumda, finansal tablolarında yatırımlarının tamamını (veya tamamına yakınını) gerçeğe uygun değer üzerinden ölçer ve yatırımcılara gerçeğe uygun değere ilişkin bilgiyi sağlar.

(b) Yatırım kararlarının alınmasında ve işletmenin yatırımlarının tamamının (veya tamamına yakınının) performansının değerlendirilmesinde öncelikli ölçüm olarak gerçeğe uygun değeri kullanan kilit yönetici personeline (TMS 24’te tanımlandığı üzere) gerçeğe uygun değere ilişkin bilgiyi işletme içinde raporlar.

B85L B85K(a) paragrafında belirtilen hükmü yerine getirmek üzere yatırım işletmesi;

(a) Yatırım amaçlı gayrimenkullerini TMS 40 Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller Standardında yer verilen gerçeğe uygun değer yöntemini kullanarak muhasebeleştirmeyi seçecek,

(b) İştiraklerdeki ve iş ortaklıklarındaki yatırımları için TMS 28’deki özkaynak yönteminin uygulanmasına ilişkin muafiyeti seçecek ve

(c) TFRS 9’da yer verilen hükümleri kullanarak finansal varlıklarını gerçeğe uygun değer üzerinden ölçecektir.

B85M Yatırım işletmesi, genel müdürlük binası ve ilgili donanımı gibi yatırım niteliğinde olmayan bazı varlıklar ile finansal borçlara da sahip olabilir. 27(c) paragrafındaki yatırım işletmesi tanımının gerçeğe uygun değer ölçümü unsuru, yatırım işletmesinin yatırımları için geçerlidir. Buna göre, yatırım işletmesinin borçlarını ve yatırım amaçlı olmayan varlıklarını gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçmesi gerekli değildir.

Yatırım işletmesinin belirgin özellikleri

B85N İşletme, yatırım işletmesi tanımını karşılayıp karşılamadığını belirlerken, bir yatırım işletmesinin belirgin özelliklerini (bakınız: 28 inci paragraf) taşıyıp taşımadığını dikkate alır. Söz konusu belirgin özelliklerden birinin veya daha fazlasının bulunmaması, işletmenin yatırım işletmesi olarak sınıflandırılmasını engellememekle birlikte işletmenin yatırım işletmesi olup olmadığının belirlenmesinde ilave değerlendirme yapılmasının gerekli olduğunu gösterir.

Birden fazla yatırım

B85O Yatırım işletmesi, riskini dağıtmak ve getirilerini en üst seviyeye çıkarmak için genellikle birden çok yatırımı birden elinde tutar. İşletme, yatırım portföyünü doğrudan veya birden çok yatırımı elinde tutan diğer bir yatırım işletmesinde tek bir yatırım şeklinde dolaylı olarak elinde tutabilir.

B85P İşletmenin tek bir yatırımı elinde tuttuğu zamanlar olabilir. Ancak işletmenin tek bir yatırımının bulunması, yatırım işletmesi tanımını karşılamasını engellemez. Örneğin, yatırım işletmesinin;

(a) Kuruluş döneminde olması ve uygun yatırımları henüz belirlememesi nedeniyle birden çok yatırımı elde etmek için yatırım planını henüz yapmadığı,

(b) Elden çıkardığı yatırımların yerine henüz başka yatırımlar yapmadığı,

(c) Bireysel yatırımcılar tarafından elde edilemeyen tek bir yatırıma (örneğin, gerekli en düşük yatırım tutarının bireysel bir yatırımcı için çok yüksek olması) yatırım yapmak amacıyla yatırımcıların fonlarını bir araya getirmek için kurulduğu veya

(d) Tasfiye sürecinde olduğu

durumlarda yalnızca tek bir yatırımı elinde tutabilir.

Birden fazla yatırımcı

B85Q Genellikle yatırım işletmesinin, bireysel olarak erişemeyebilecekleri yatırım fırsatlarına ve yatırım yönetimi hizmetlerine ulaşmak için fonlarını bir araya getiren birçok yatırımcısı bulunur. Birçok yatırımcıya sahip olunması, işletmenin veya işletmenin yer aldığı grubun diğer üyelerinin sermaye kazancı veya yatırım geliri dışında faydaları elde etme ihtimalini azaltır (bakınız: B85I paragrafı).

B85R Diğer taraftan, yatırım işletmesi geniş bir yatırımcı grubunun çıkarlarını temsil eden veya katkı sağlayan tek bir yatırımcı için veya bu yatırımcı tarafından kurulabilir (örneğin, emeklilik fonu veya devlet yatırım fonu).

B85S İşletmenin geçici olarak tek bir yatırımcıya sahip olduğu zamanlar olabilir. Örneğin, yatırım işletmesinin;

(a) Henüz tamamlanmayan ve aktif olarak uygun yatırımcıları belirlediği ilk halka arz sürecinde olduğu,

(b) İtfa edilmiş ortaklık paylarının yerine uygun yatırımcıları henüz belirlemediği veya

(c) Tasfiye sürecinde olduğu

durumlarda tek bir yatırımcısı bulunabilir.

İlişkili olmayan yatırımcılar

B85T Genellikle, yatırım işletmesinin kendisinin veya içerisinde yer aldığı grubun diğer üyelerinin ilişkili tarafı olmayan (TMS 24’te tanımlandığı üzere) birçok yatırımcısı vardır. İlişkili olmayan birçok yatırımcıya sahip olunması, işletmenin veya işletmenin yer aldığı grubun diğer üyelerinin sermaye kazancı veya yatırım geliri dışında faydaları elde etme ihtimalini azaltır (bakınız: B85I paragrafı).

B85U Bununla birlikte, bir işletmenin yatırımcıları işletme ile ilişkili olsalar dahi bu işletme yatırım işletmesi olarak nitelendirilebilir. Örneğin, yatırım işletmesi çalışanlarından oluşan bir grup için veya ilişkili taraf olan diğer yatırımcısı (yatırımcıları) için işletmenin esas yatırım fonu tarafından yatırımları tam olarak yansıtan ayrı bir “paralel” fon kurulabilir. Söz konusu “paralel” fonun tüm yatırımcıları ilişkili taraf olsa dahi bu fon yatırım işletmesi olarak nitelendirilebilir.

Ortaklık payları

B85V Yatırım işletmesi, zorunlu olmamakla birlikte, genellikle ayrı bir tüzel kişiliktir. Ortaklık payları, genellikle yatırım işletmesinin net varlıklarının nispi bir payını yansıtan özkaynak veya benzer paylar (katılım payları) şeklindedir. Bununla birlikte, yatırımcı sınıflarından bazılarının yalnızca belirli bir yatırımda veya yatırım gruplarında hakka sahip olduğu ya da net varlıklarda farklı oranlarda pay sahibi olduğu farklı yatırımcı sınıflarının bulunması, işletmenin yatırım işletmesi olmasını engellemez.

B85W Ayrıca, diğer TFRS’ler uyarınca, özkaynak tanımını karşılamayan borç şeklinde önemli ortaklık paylarına sahip olan işletme, borç sahiplerinin işletmenin net varlıklarının gerçeğe uygun değerindeki değişimden kaynaklanan değişken getirilere maruz kalması koşuluyla, yatırım işletmesi olarak nitelendirilebilir.”

(f) B99 paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan başlık ve B100-B101 paragrafları eklenmiştir.

“Yatırım işletmesinin niteliğindeki bir değişikliğin muhasebeleştirilmesi

B100 İşletme, yatırım işletmesi olmaktan çıktığında, önceden 31 inci paragraf uyarınca gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılarak ölçtüğü bağlı ortaklığına TFRS 3’ü uygular. Niteliğinin değişme tarihi edinim tarihi olarak varsayılır. Bağlı ortaklığın varsayılan edinim tarihindeki gerçeğe uygun değerinin, varsayılan edinimden doğan şerefiyenin veya pazarlıklı satın alma kazancının ölçümünde transfer edilen bedeli yansıttığı kabul edilir.

B101 Bir yatırım işletmesi haline gelmesi durumunda, işletme 32 nci paragraf uyarınca konsolide etmeye devam edeceği bağlı ortaklıkları dışındaki bağlı ortaklıklarını konsolide etmeye niteliğinin değiştiği tarihte son verir. Yatırım işletmesi, bağlı ortaklıkları üzerindeki kontrolünü bu tarihte kaybetmiş gibi, konsolide etmeyi sonlandırdığı bağlı ortaklıklarına 25 ve 26 ncı paragraf hükümlerini uygular.”

(g) C1A paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan C1B paragrafı eklenmiştir.

“C1B Yatırım İşletmeleri (TFRS 10, TFRS 12 ve TMS 27’ye ilişkin değişiklikler) değişikliğiyle 2, 4, C2A, C6A paragrafları ile Ek A değiştirilmiş ve 27-33, B85A–B85W, B100–B101 ve C3A–C3F paragrafları eklenmiştir. Söz konusu değişiklikler 1 Ocak 2014 tarihinde veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Söz konusu değişikliklerin erken uygulanması halinde, bu durum dipnotlarda açıklanır ve Yatırım İşletmeleri’ne ilişkin tüm bu değişiklikler birlikte uygulanır.”

(ğ) C2A paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“C2A TMS 8’in 28 inci paragrafındaki hükümlere bağlı kalınmaksızın, bu TFRS’yi ilk kez uyguladığında ve daha sonra bu TFRS’ye ilişkin Yatırım İşletmeleri değişikliklerini ilk kez uyguladığında, işletmenin TMS 8’in 28(f) paragrafı uyarınca istenen sayısal bilgiyi yalnızca bu TFRS’nin ilk uygulanma tarihinin hemen öncesindeki hesap dönemi (“hemen önceki hesap dönemi”) için sunması yeterlidir. İşletme, zorunlu olmamakla birlikte, söz konusu bilgiyi cari dönem için veya daha önceki karşılaştırmalı dönemler için de sunabilir.”

(h) C3 paragrafından sonra gelmek üzere aşağıda yer alan C3A-C3F paragrafları eklenmiştir.

“C3A İşletme ilk uygulama tarihinde, bu tarihte mevcut olan durum ve koşulları esas alarak yatırım işletmesi olup olmadığını değerlendirir. İşletme ilk uygulama tarihinde yatırım işletmesi olduğuna karar verdiği takdirde, C5-C5A paragrafları yerine C3B-C3F paragraflarında yer alan hükümleri uygular.

C3B 32 nci paragraf uyarınca konsolide edilen bağlı ortaklıklar hariç olmak üzere (bu bağlı ortaklıklara C3 ve C6 paragraflarından ya da C4-C4C paragraflarından uygun olanı uygulanır), bu TFRS hükümleri daha evvelden de yürürlükteymiş gibi, işletme her bir bağlı ortaklığındaki yatırımını gerçeğe uygun değer farkını kâr veya zarara yansıtarak ölçer. Yatırım işletmesi,

(a) Bağlı ortaklığın önceki defter değeri ile

(b) Bağlı ortaklığındaki yatırımının gerçeğe uygun değeri arasındaki farkla ilgili olarak ilk uygulama tarihinin hemen öncesindeki yıllık hesap dönemini ve hemen önceki hesap döneminin başındaki özkaynak tutarını geriye dönük olarak düzeltir.

Daha önce diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilen gerçeğe uygun değer düzeltmelerinin birikimli tutarı ilk uygulama tarihinin hemen öncesindeki yıllık hesap döneminin başındaki dağıtılmamış kârlara aktarılır.

C3C TFRS 13 Gerçeğe Uygun Değer Ölçümü Standardının uygulandığı tarihten önce, yatırımcılara veya yönetime daha evvel raporlanan gerçeğe uygun değer tutarlarının değerleme tarihinde yatırımın karşılıklı pazarlık ortamında bilgili ve istekli taraflar arasında el değiştirilebildiği tutarları yansıtması durumunda, yatırım işletmesi bu tutarları kullanır.

C3D Bağlı ortaklıktaki yatırımın C3B-C3C paragraflarına göre ölçümünün uygulanabilir olmadığı durumda (TMS 8’de tanımlandığı üzere), yatırımcı işletme bu TFRS hükümlerini, C3B-C3C paragraflarının uygulanmasının mümkün olduğu en erken dönemin başında uygular. Söz konusu en erken dönem cari dönem de olabilir. Yatırımcı, bu paragrafın uygulanabilir olduğu en erken dönemin başı cari dönem olmadığı sürece, ilk uygulama tarihinden hemen önceki hesap dönemini geriye dönük olarak düzeltir. Bu paragrafın uygulanabilir olduğu en erken dönemin başı cari dönem ise, özkaynaktaki düzeltme cari dönemin başında yapılır.

C3E Bu TFRS’nin ilk kez uygulandığı tarihten önce, yatırım işletmesinin bir bağlı ortaklığındaki yatırımını elden çıkarması veya yatırımının kontrolünü kaybetmesi durumunda, bu bağlı ortaklığına ilişkin olarak yaptığı muhasebeleştirmelerde düzeltme yapması gerekli değildir.

C3F İşletmenin Yatırım İşletmeleri değişikliklerini TFRS 10’u ilk kez uyguladığı dönemden sonraki bir dönemde uygulaması durumunda, C3A-C3E paragraflarında “ilk uygulama tarihi”ne yapılan atıflar, “Yatırım İşletmeleri (TFRS 10, TFRS 12 ve TMS 27’ye ilişkin değişiklikler) değişikliklerinin ilk kez uygulandığı yıllık hesap döneminin başı” olarak dikkate alınır.”

(ı) C6A paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“C6A C3B-C5A paragraflarındaki ilk uygulama tarihinden hemen önceki hesap dönemine (“hemen önceki hesap dönemi”) yapılan atıflarla bağlı kalınmaksızın, işletme zorunlu olmamakla birlikte, daha önceki dönemler için de düzeltilmiş karşılaştırmalı bilgi sunabilir. İşletmenin daha önceki herhangi bir dönem için düzeltilmiş karşılaştırmalı bilgi sunması durumunda, C3B-C5A paragraflarında “hemen önceki hesap dönemi”ne yapılan tüm atıflar, “sunulan en erken düzeltilmiş karşılaştırmalı dönem” olarak dikkate alınır.”

___________________

1 TFRS 10 Konsolide Finansal Tablolar Standardının C7 paragrafında; “İşletmelerin bu TFRS’yi uygulamaları, ancak henüz TFRS 9’u uygulamamaları durumunda, bu Standartta yer alan ve TFRS 9’a yapılan göndermeler, TMS 39 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçme’de yapılan bir gönderme olarak anlaşılmalıdır.” ifadesi yer almaktadır.

……

Bu Tebliğ, 31/12/2013 tarihinden sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer. İsteyen işletmeler bu Tebliği 1/1/2014 tarihinden önce başlayan hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygulayabilir. Bu durumda, anılan husus dipnotlarda açıklanır.

Bu Tebliğ hükümlerini Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanı yürütür.

(*) 9/4//2014 tarihli ve 29312 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN TÜRKİYE FİNANSAL RAPORLAMA STANDARDI (TFRS 10) HAKKINDA TEBLİĞ (SIRA NO: 216)’DE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (SIRA NO: 43)’in bu tebliğde değişiklik yapılmasına ilişkin hükümleri aşağıdaki gibidir:

28/10/2011 tarihli ve 28098 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Konsolide Finansal Tablolara İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 10) Hakkında Tebliğ (Sıra No: 216)’in 3 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Dayanak

(1) Bu Tebliğ, 26/9/2011 tarihli ve 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.”

Aynı Tebliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“a) Başkan: Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanını,”

Aynı Tebliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Geçiş süreci

(1) İşletmeler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte “Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 10) Konsolide Finansal Tablolar” Standardının değiştirilen 4 üncü, 25 inci, 26 ncı, 32 nci, B85C, B85E ve C2A paragraflarında ve aynı standarda eklenen B99A, C1C, 4A, 4B ve C1D paragraflarında ve Örnek 17’de belirtilen hükümleri 1/1/2016 tarihinden önce başlayan hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygulayabilir. Bu durumda, anılan husus finansal tabloların dipnotlarında açıklanır.”

Aynı Tebliğin 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanı yürütür.”

Aynı Tebliğin ekinde yer alan “Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 10) Konsolide Finansal Tablolar” Standardının;

“(b) Önceki bağlı ortaklığında devam eden yatırımlarının tamamını finansal tablolara yansıtır ve takip eden dönemlerde bu yatırımları ve önceki bağlı ortaklıkla arasındaki borç veya alacakları ilgili TFRS’ler uyarınca muhasebeleştirir. Devam eden söz konusu yatırımlar, B98(b)(iii) ve B99A paragraflarında tarif edildiği gibi yeniden ölçülür. Kontrolün kaybedildiği tarihte yeniden ölçülen değer, uygulanabilir olması durumunda, bir finansal varlığın TFRS 9 uyarınca ilk muhasebeleştirilmesi sırasındaki gerçeğe uygun değeri olarak veya bir iştirak veya iş ortaklığındaki yatırımın finansal tablolara ilk alınma maliyeti olarak dikkate alınır.

(c) B98-B99A paragraflarında belirlendiği üzere, kontrolü sağlayan önceki paylara atfedilebilen, kontrolün kaybıyla ilişkili kazanç veya kayıpları finansal tablolara yansıtır.”

“26. B97-B99A paragrafları, bir bağlı ortaklıktaki kontrol kaybının muhasebeleştirmesine rehberlik eder.”

“B99A. Bir ana ortaklığın, TFRS 3’teki işletme tanımını karşılamayan bir bağlı ortaklığı üzerindeki kontrolünü, özkaynak yöntemiyle muhasebeleştirilen bir iştirak veya iş ortaklığının dahil olduğu bir işlem sonucunda kaybetmesi halinde, söz konusu ana ortaklık kazanç veya kaybını B98 ve B99 paragrafları uyarınca belirler. İşlemden kaynaklanan kazanç veya kayıp (daha önce diğer kapsamlı gelirde sunulan ve B99 paragrafı uyarınca kâr veya zararda yeniden sınıflandırılacak tutarlar da dahil), ilişkili olmayan yatırımcıların söz konusu iştirak veya iş ortaklığındaki payları ölçüsünde ana ortaklığın kâr veya zararına yansıtılır. Kazancın kalan kısmı, iştirak veya iş ortaklığındaki yatırımın defter değeri karşılığında elimine edilir. Buna ek olarak, ana ortaklığın önceki bağlı ortaklıktaki yatırımı devam ediyorsa ve önceki bağlı ortaklık artık özkaynak yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilen bir iştirak veya iş ortaklığıysa; kazanç veya kaybın, önceki bağlı ortaklıkta devam eden yatırımın gerçeğe uygun değerle yeniden ölçümünden kaynaklanan kısmı, ilişkili olmayan yatırımcıların yeni iş ortaklığı veya iştirakteki payları ölçüsünde ana ortaklığın kâr veya zararına yansıtılır. Bu kazancın kalan kısmı, önceki bağlı ortaklıkta devam eden yatırımın defter değeri karşılığında elimine edilir. Ana ortaklık, önceki bağlı ortaklığındaki yatırımını, artık TFRS 9 uyarınca muhasebeleştirilecek bir yatırım olarak devam ettiriyorsa, kazanç veya kaybın, önceki bağlı ortaklıkta devam eden yatırımın gerçeğe uygun değerle yeniden ölçümünden kaynaklanan kısmının tamamı ana ortaklığın kâr veya zararına yansıtılır.

Uygulama örnekleri

Aynı Tebliğin ekinde yer alan “Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 10) Konsolide Finansal Tablolar” Standardının;

“(iv) Ana ortaklık veya ara kademe bir ana ortaklığın kamunun kullanımına açık ve bu TFRS uyarınca gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtılarak ölçülen veya konsolide edilen bağlı ortaklıklarının TFRS’lere uygun finansal tablolar hazırlıyor olması”

“(b) “-”

(c) “-””

“4A. Bu TFRS, TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardının uygulandığı işten ayrılma sonrası fayda planları veya diğer uzun dönemli fayda planlarına uygulanmaz.

4B. Yatırım işletmesi olan bir ana ortaklık, bu TFRS’nin 31 inci paragrafı uyarınca tüm bağlı ortaklıklarını gerçeğe uygun değer farkı kâr veya zarara yansıtarak ölçmesi zorunlu olduğunda konsolide finansal tablo sunmaz.”

“32. 31 inci paragrafta yer alan hükme bağlı kalınmaksızın, yatırım işletmesi kendisi yatırım işletmesi olmayan ve asıl amaç ve faaliyetleri yatırım işletmesinin yatırımla alakalı hizmet sunmak olan bağlı ortaklığa sahipse (bkz: B85C–B85E paragrafları), işletme söz konusu bağlı ortaklığı bu TFRS’nin 19-26 ncı paragraflarına göre konsolide eder ve bu tür bağlı ortaklık edinimlerine TFRS 3 hükümlerini uygular.”

“B85C. Bir yatırım işletmesi, yatırım işletmesi tanımını karşıladığı sürece, kendi faaliyetleri içerisinde önemli yer tutsa bile, doğrudan veya bir bağlı ortaklığı vasıtasıyla yatırımcılarının yanı sıra üçüncü taraflara da yatırımla alakalı hizmetleri sağlayabilir (örneğin; yatırım danışmanlığı hizmetleri, yatırım yönetimi, yatırım destek hizmetleri ve idari hizmetler).”

“B85E. Bir yatırım işletmesi, kendisi yatırım işletmesi olmayan ve asıl amaç ve faaliyetleri bu yatırım işletmesine veya diğer taraflara -B85C–B85D paragraflarında tanımlandığı gibi- yatırım işletmesinin yatırım faaliyetleri konusunda yatırımla alakalı hizmetler veya faaliyetler sunmak olan bağlı ortaklığa sahipse bu bağlı ortaklığı 32 nci paragraf uyarınca konsolide eder. Yatırımla alakalı hizmet ve faaliyet sunan bağlı ortaklık kendisi bir yatırım işletmesi ise, yatırım işletmesi olan ana ortaklık bağlı ortaklığı 31 inci paragraf uyarınca gerçeğe uygun değer farkını kâr veya zarara yansıtarak ölçer.”

“C1D. Yatırım işletmeleri: “Konsolidasyon İstisnalarının Uygulanması” değişikliğiyle (TFRS 10, TFRS 12 ve TMS 28’e ilişkin değişiklikler) bu Standardın 4, 32, B85C, B85E ve C2A paragrafları değiştirilmiş ve 4A-4B paragrafları eklenmiştir. Bu değişiklikler 1 Ocak 2016 tarihinde veya sonrasında başlayan hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Bu durumda anılan husus dipnotlarda açıklanır.”

“C2A. TMS 8’in 28 inci paragrafındaki hükümlere bağlı kalınmaksızın, işletme bu TFRS’yi ilk kez uyguladığında ve daha sonra bu TFRS’ye ilişkin Yatırım İşletmeleri ve Yatırım işletmeleri: “Konsolidasyon İstisnalarının Uygulanması” değişikliklerini ilk kez uyguladığında, işletmenin TMS 8’in 28(f) paragrafı uyarınca istenen sayısal bilgiyi yalnızca bu TFRS’nin ilk uygulanma tarihinin hemen öncesindeki hesap dönemi (“hemen önceki hesap dönemi”) için sunması yeterlidir. İşletme, zorunlu olmamakla birlikte, söz konusu bilgiyi cari dönem için veya daha önceki karşılaştırmalı dönemler için de sunabilir.”

Bu Tebliğ 1/1/2016 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerinde geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Tebliğ hükümlerini Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu Başkanı yürütür.