MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞI AKARYAKIT İKMAL VE NATO POL TESİSLERİ İŞLETME BAŞKANLIĞI BÜTÇE VE MUHASEBE YÖNETMELİĞİ

Bütçenin hazırlanması ve bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin genel esasları,

(Değişik:RG-23/5/2020-31135) 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 322 nci maddesinde belirtilen gelir ve giderleri ile bu işlerle görevli olanların yetki ve sorumluluklarını,

Hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak esas, usul, ilke ve standartları,

ANT Başkanlığı: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığını,

ANT Başkanlığı teftiş kurulu: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı teftiş kurulunu,

ANT Başkanlığı yönetim kurulu: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı yönetim kurulunu,

Bütçe: Bir metin ve ekli cetvellerden oluşan, belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgeyi,

Faaliyet dönemi: (Değişik ibare:RG-23/5/2020-31135) _Hazine ve Maliye_ Bakanlığınca aksi kararlaştırılmadıkça mali yılı,

Gelir: Öz kaynakta artışa neden olan her türlü işlemi,

(Değişik:RG-5/11/2016-29879) Gerçekleştirme görevlisi: Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığına ait giderleri Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun kıyasen uygulanabilir hükümlerine uygun olarak ödenebilir, gelirleri tahsil edilebilir duruma getiren, işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi, ödeme ve tahsilâtı için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüten kişi veya hizmet birimlerini,

Gider: Öz kaynakta azalışa neden olan her türlü işlemi,

Harcama birimi: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birimi,

Harcama talimatı: Kamu İhale Mevzuatına tabi olmayan bir giderin Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı adına geçici veya kesin olarak ödenebilmesi için giderin konusunu, gerekçesini, yapılacak iş veya hizmetin süresini, hukuki dayanaklarını, tutarını, kullanılabilir ödeneğini, tertibini, gerçekleşme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgileri gösteren ve harcama yetkilisinin imzasını taşıyan belgeyi,

Harcama yetkilisi: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı yetki limitleri çerçevesinde harcama yapma ve ödeme veya tahsilat talimatı veren yetkiliyi,

Hesap dönemi: (Değişik ibare:RG-23/5/2020-31135) _Hazine ve Maliye_ Bakanlığınca aksi kararlaştırılmadıkça mali yılı,

Mali yıl: Takvim yılını,

Merkez teşkilatı: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı merkez teşkilatını,

Muhasebe birimi: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığına ait, gelir ve alacakların tahsili, gider ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm mali işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanmasına ilişkin muhasebe hizmetlerinin yapıldığı merkez ve taşra teşkilatındaki birimi,

(Değişik:RG-5/11/2016-29879) Muhasebe yetkilisi: Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı tarafından atanan veya görevlendirilen, muhasebe biriminin yönetiminden ve yetkili mercilere hesap vermekten sorumlu olan; merkez teşkilatında muhasebe şube müdürünü, taşra teşkilatında ise, bölge müdürlüğünde mali işler şube müdürünü, işletme müdürlüğünde muhasebe şeflerini,

Muhasebe yetkilisi mutemedi: Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, muhafazaya, vermeye, göndermeye yetkili ve bu işlemler ile ilgili olarak muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olan veznedarı,

Onay belgesi: İhale usulüyle yapılacak alımlarda, Kamu İhale Mevzuatında standart form olarak belirlenen ihale onay belgelerini; doğrudan temin suretiyle veya Kamu İhale Mevzuatında belirtilen istisnai alımlarda ise alım konusu işin nev’i, niteliği, varsa proje numarası, miktarı, gereken hallerde yaklaşık maliyeti, kullanılabilir ödeneği ve tertibi, alımda uygulanacak usulü, avans ve fiyat farkı verilecekse şartlarını gösteren ve harcama yetkilisinin imzasını taşıyan belgeyi,

Öz kaynak: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığının varlıkları ile yabancı kaynakları arasındaki farkı,

Tahakkuk esası: Bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirildiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesini,

Taşra teşkilatı: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığı merkez teşkilatı dışındaki (Değişik ibare:RG-23/5/2020-31135)_4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 321 inci maddesinde belirtilen_ teşkilatı,

Üst yönetici: Millî Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanını,

Bütçeyle verilen harcama yetkisi, görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla kullanılır.

Bütçe, izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle birlikte hazırlanır ve değerlendirilir.

Gelir ve gider tahminleri ile uygulama sonuçlarının raporlanmasında açıklık, doğruluk ve mali saydamlık esas alınır.

Belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi esastır.

Bütçede, bütçeyi ilgilendirmeyen hususlara yer verilemez.

Tüm gelir ve giderler gayri safi olarak bütçede gösterilir.

Bütçede gelir ve gider denkliğinin sağlanması esastır.

Bütçe, ait olduğu yıl başlamadan önce yönetim kurulunca kabul edilmedikçe veya onaylanmadıkça uygulanamaz.

Hizmetler, bütçeye konulacak ödeneklerle gerçekleştirilir.

Bütçede, ödenekler belirli amaçları gerçekleştirmek üzere tahsis edilir.

(Değişik ibare:RG-23/5/2020-31135) _Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca_ düzenlenen direktif, her yıl en geç Şubat ayının ilk haftasında, ilgili tablo ve dokümanları ile birlikte merkez teşkilatında daire başkanlıkları ve ilgili birimler ile tüm taşra teşkilatına gönderilir.

İlgili daire, birim ve taşra teşkilatınca dikkate alınan direktif, bütçe taslağı olarak tüm dokümanları ile birlikte Mart ayının ilk haftasında (Değişik ibare:RG-23/5/2020-31135)_Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığına_ gönderilir.

Bütçe taslağı ile ilgili cetveller gerekçeleri ile birlikte hazırlanır.

Bütçe ödeneklerinin dağıtımı, Ek-1’de yer alan ANT Başkanlığı ödenek gönderme belgesiyle yapılır.

Ödenek gönderme belgeleri merkez teşkilatı harcama birimlerince düzenlenerek harcama yetkililerince onaylanır. Onaylı ödenek gönderme belgeleri ödenek tahsisi yapılan harcama birimlerine gönderilir.

Onayı olmayan bütçe tahsisleri sarf edilemez.

Onaylanmış ödenek gönderme belgelerinin bir sureti harcama birimlerinde muhafaza edilir.

Ödenek hesaplarının değiştirilmesine ANT Başkanlığı yönetim kurulu yetkilidir.

Bütçenin mali yılı içerisinde yetmeyeceği durumda revize bütçe hazırlanır. ANT Başkanlığı yönetim kuruluna onaya sunulur ve ANT Başkanlığı yönetim kurulu kararına göre işlem yapılır.

ANT Başkanlığı bütçesine konulan ödenekler, yapılan iş ve hizmetler için harcanır. Ödeneği bulunmayan hiçbir harcama yapılamaz ve harcamayı gerektiren bir işleme girişilemez.

Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini,

Kanunlara ve alt düzenleyici işlemlere uygun olarak faaliyet gösterilmesini,

Her türlü mali karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini,

Varlıkların kötüye kullanılması, israfın önlenmesi ve kayıplara karşı korunmasını sağlamaktır.

Gelirleri ve alacakları tahsil etmek, yersiz ve fazla tahsil edilenleri ilgililerine iade etmek.

Giderleri ve borçları hak sahiplerine ödemek.

Para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetleri almak, muhafaza etmek ve ilgililere vermek veya göndermek.

Yukarıdaki bentlerde sayılan işlemlere ve diğer mali işlemlere ilişkin kayıtları usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutmak, mali rapor ve tabloları her türlü müdahaleden bağımsız olarak düzenlemek.

Gerekli bilgi ve raporları, yetkili mercilere düzenli olarak vermek.

Vezne ve banka hesaplarının kontrolünü yapmak.

Muhasebe hizmetlerine ilişkin defter, kayıt ve belgeleri muhafaza etmek ve denetime hazır bulundurmak.

Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin hesap, belge ve işlemlerini denetlemek veya kontrol edilmesini istemek.

Hesabını kendisinden sonra gelen muhasebe yetkilisine devretmek, devredilen hesabı devralmak.

Muhasebe birimini yönetmek.

Görevi ile ilgili verilen diğer işleri yapmak.

16 ncı maddede sayılan hizmetlerin doğru ve zamanında yapılmasından, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından,

Muhasebe yetkilisi mutemetleri aracılığıyla aldıkları ve elden çıkardıkları para ve parayla ifade edilen değerler ile bunlarda meydana gelen kayıplardan,

Ödeme aşamasında ödeme ve tahsilat emri ve eki belgelerin usulünce inceleme ve kontrolünden,

Yersiz ve fazla tahsil edilen tutarların ilgililerine geri verilmesinde, geri verilecek tutarın, düzenlenen belgelerde öngörülen tutara uygun olmasından,

Ödemelerin, öncelik sırası göz önünde bulundurularak, muhasebe kayıtlarına alınması sırasına göre yapılmasından,

Rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, kendinden önceki muhasebe yetkilisinden hesabı devralırken göstermediği noksanlıklardan,

Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin hesap, belge ve işlemlerini kontrol etmekten,

Yetkili mercilere hesap vermekten,

Tamamlanmış belgelere dayanarak, usulüne uygun olarak tahsil ve ödeme işlemlerini yapmak.

Tahsil edilen ve ödenen paraları gününde muhasebe kayıtlarına geçmek, bu kayıtların belgelere ve muhasebe kayıtlarına uygunluğunu sağlamak.

ANT Başkanlığına ait parayı, tutulabilecek azami para miktarına kadar kasada, bu miktarı aşan tutardaki parayı ilgili banka hesabında, kıymetli evrakları ise kasada muhafaza etmek.

Tahsilata ve ödemeye ilişkin makbuz, dekont ve belgeleri saklamak.

ANT Başkanlığının bankalarda bulunan hesaplarını takip ve kontrol etmek.

Muhasebe yetkilisinin vereceği diğer işleri yapmak.

Yetkililerin imzasını,

(Değişik:RG-5/11/2016-29879) Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin kıyasen uygulanabilir hükümleri doğrultusunda ANT Başkanlığınca belirlenen belgelerin tamam olmasını,

Maddi hata bulunup bulunmadığını,

Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri,

Bilerek veya bilmeyerek yanlış seçilmesi,

Oranların yanlış uygulanması,

Aritmetik işlemlerin yanlış yapılması,

Muhasebeleştirmeye esas toplamlarının muhasebeleştirme belgesinde ilgili hesaplara noksan veya fazla kaydedilmek suretiyle yapılan yersiz ve fazla alma, verme, ödeme ve gönderilmesi,

Katkı payları hariç olmak üzere özlük haklarına ilişkin ödemelere,

Diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara,

İhalesi yapılan temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, güvenlik, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmet alımları gibi yoğun emek gerektiren, düzenli ve kesintisiz yürütülmesi gereken hizmetlere ilişkin ödemelere,

Kesin veya uzun süreli ayrılmalarda devir işlemleri;

Tayin, emeklilik gibi hâller ile geçici görev, kısa süreli askerlik, aylıksız izin, hastalık izni gibi iki aylık süreyi aşacağı önceden bilinen ayrılmalarda görevinden ayrılan muhasebe yetkilisi, yerine asil veya vekil olarak gelen muhasebe yetkilisine “Devir Cetveli” düzenleyerek ayrıntılı devir vermek zorundadır.

Devir cetvelinin düzenlenmesinden önce asil veya vekil olarak göreve başlayan muhasebe yetkilisi; hazır değerler, değerli kâğıtlar, menkul kıymet ve varlıklar ile teminat mektubu gibi değerleri sayarak teslim alır. Sayımda çıkan miktarlar, bu değerlere ait defterler üzerinde gösterilmekle beraber durum sayım tutanakları ile de tespit edilir. Sayım tutanakları beşer nüsha düzenlenerek devir cetveline eklenir. Defter ve tutanaklar, devir veren ve alan tarafından imzalanır. Bundan sonra bir yazı ile o günün sonu itibarıyla banka mevcudu sorularak bankadan bildirilen miktarın, banka hesabı defteri kayıtlarına uygunluğu sağlandıktan sonra her iki muhasebe yetkilisi tarafından imzalanır. Aynı gün bankaya ikinci bir yazı yazılarak, devir tarihinden itibaren görevinden ayrılan muhasebe yetkilisinin yerine asil veya vekil olarak atanan muhasebe yetkilisinin kimliği ile tatbiki imzası bildirilir. Yeni muhasebe yetkilisi fiilen görevine başlar.

Ayrılan muhasebe yetkilisi, ayrıldığı tarih itibarıyla hesap ve defter kayıtlarını tamamlatarak her ikisi arasında uygunluk sağlar.

Yukarıda belirtilen işlemler yapılıp kasa ve vezne sayımları sonucu kayıtlara göre noksan veya fazla çıkan tutarlar, ilgili hesaplara kaydedilerek kayıtlar günlük hâle getirilir ve bu kayıtlara göre devir cetveli düzenlenir.

Geçici ayrılmalarda devir işlemleri;

Kesin veya uzun süreli ayrılma sayılmayan ve iki aydan kısa süreli geçici görev ya da hastalık gibi nedenlerle ayrılmalarda ayrıntılı devir yapılmaz ve devir cetveli düzenlenmez. Bu gibi ayrılmalarda, ayrılan muhasebe yetkilisinin yerlerine bırakacakları vekil memurlar, vekâlet edecekleri süre içindeki işlemlerden sorumlu olacaklarından, kayıtlara göre kasa ve veznede bulunan değerleri sayarak teslim alırlar. Sayım işi, bu değerlere ait yardımcı hesap defterlerinin devir tarihine rastlayan sayfasına tutanak şeklinde yazılarak, devir veren ve devir alan muhasebe yetkilisi ile muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından imzalanır. Yeni muhasebe yetkilisi fiilen görevine başlar. Geçici ayrılmalarda bankaya yazılacak yazı ayrılan muhasebe yetkilisi tarafından imzalanır.

Geçici ayrılma, herhangi bir nedenle uzun süreli ayrılmaya dönüştüğü takdirde, devir kurulunca devir cetveli düzenlenerek kesin devir yapılır.

Devir vermeden ayrılmalarda yapılacak işlemler;

Devir vermeden ayrılan muhasebe yetkilisi, yeni atandıkları yerlere gittiklerinde işe başlayamayacaklarından ve emekli ve açığa alınma aylıkları dâhil aylık alamayacaklarından, muhasebe yetkilisinin devir vermeden ayrılmamaları; devir alan muhasebe yetkilisinin de, devir aldığı hesaplarda bir noksanlık görüldüğü takdirde kendisi sorumlu olacağından, devir sırasında hesaplar üzerinde ayrıntılı inceleme yapması ve ayrılan muhasebe yetkilisinin devir vermemesi hâlinde bu durumu maaş nakil ilmühaberinde belirtmesi gerekir.

Hastalık, ölüm ve tutuklanma gibi nedenlerden dolayı veya devir vermekten kaçınma hâllerinde, ayrılanın yerine gelen asil ya da vekil muhasebe yetkilisinin başkanlığında; seçilecek bir üye ile muhasebe yetkilisi mutemedinden oluşan devir kurulu eliyle veznede bulunan değerler yeni muhasebe yetkilisine teslim edilir. Verilen emir üzerine, devir kurulu önünde devir vermeyen veya veremeyen muhasebe yetkilisi varmış gibi ayrıntılı devir cetveli düzenlenerek devir işlemleri tamamlanır.

İzin, hastalık gibi nedenlerle ayrılmalarda, Ek – 2’ de yer alan ANT Başkanlığı kasa defterinin günlük toplamı alınarak veznede bulunması gereken para ve diğer değerler eski muhasebe yetkilisi mutemedi tarafından yeni muhasebe yetkilisi mutemedine tutanak düzenlenerek devredilir ve anılan tutanak yeni ve eski muhasebe yetkilisi mutemetleri ile muhasebe yetkilisi tarafından imzalanır.

Görevinden ayrılacak olan muhasebe yetkilisi mutemedi, yukarıda belirtildiği şekilde muhasebe yetkilisine hesabını vererek ibra edilmedikçe görevinden ayrılamaz.

Veznede muhafaza edilen para ve diğer değerler yeni muhasebe yetkilisi mutemedine devredilir.

Devir işlemi, iki gün içinde tamamlanır.

Süreklilik: ANT Başkanlığının faaliyetleri herhangi bir zaman sınırlamasına tabi olmaksızın sürdürülür.

Dönemsellik: ANT Başkanlığının faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.

Parayla ölçülme: Parayla ölçülebilen ekonomik olay ve işlemlere ilişkin muhasebe kayıtları, ortak ölçü olarak ulusal para birimi ile yapılır.

Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır.

Tutarlılık: Muhasebe uygulamalarının, faaliyet ve bütçe uygulama sonuçlarının ve bunlara ilişkin yorumların birbirini izleyen dönemlerde tutarlı bir şekilde karşılaştırılabilirliğinin sağlanması esastır. Uygulanan muhasebe politikalarının değişmesi durumunda, değişikliklerin ve mali etkilerinin mali tablo dipnotlarında açıklanması zorunludur.

Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir.

Önemlilik: Bir hesap kalemi veya mali bir olayın nispi ağırlık ve değerinin, mali tablolarda yer verilecek önemde olması esastır.

İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır.

ANT Başkanlığının faaliyetlerine ilişkin gelir-gider işlemleri, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izlenir.

Gerçekleşmemiş gelir veya giderler gerçekleşmiş gibi ya da gerçekleşenler gerçek tutarından farklı gösterilemez.

Bilanço ilkelerinin amacı, ANT Başkanlığının tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte ANT Başkanlığının mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır.

ANT Başkanlığı bilançosunu bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve esaslara göre hazırlayıp sunar. Bilanço hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar yer alır.

Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterilir.

ANT Başkanlığının, bir yıl ya da normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülebilecek varlıkları bilançoda dönen varlıklar grubu içinde gösterilir.

ANT Başkanlığının bir yıl ya da normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşemeyen hizmetlerinden bir hesap döneminden daha uzun süre yararlanılan uzun vadeli varlıkları bilançoda duran varlıklar grubu içinde gösterilir. Dönem sonunda bilanço gününde, bu grupta yer alan hesaplardan vadeleri bir yılın altında kalanlar dönen varlıklar grubunda ilgili hesaplara aktarılır.

Mal ve hizmet karşılığı teminat veya depozito olarak verilen ön ödemeler varlıklar içinde gösterilir.

ANT Başkanlığının bir yıl ya da normal faaliyet dönemi içinde vadesi gelen borçları, bilançoda kısa vadeli yabancı kaynaklar grubu içinde gösterilir.

Mal ve hizmet karşılığı teminat veya depozito olarak alınan tutarlar yabancı kaynaklar içinde gösterilir.

Dönem faaliyet sonucu ile önceki yıl/yıllar faaliyet sonuçları bu grupta yer alır.

İlk açılış bilançosuna dâhil edilememiş bulunan varlık ve yabancı kaynakların envanteri yapıldıkça belirlenen değeri ilgili varlık veya yabancı kaynak hesabına ve net değere ilave edilir.

ANT Başkanlığının varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesaplar kullanılır.

Nazım hesaplar yalnızca ilgili olduğu diğer nazım hesaplarla karşılıklı olarak borç ve alacak çalışan hesaplardan oluşur. Bu hesaplar mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterilir.

Kasa defteri; merkez ve taşra teşkilatında kasa ile ilgili işlemlerin günü gününe kaydedildiği defterdir. Kasa işlemlerine ait defter, muhasebe yetkilisi ve muhasebe yetkilisi mutemedi tarafından durumun tespitine ilişkin açıklamaları ihtiva edecek şekilde düzenlenir.

Yevmiye defteri; kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarihi ve müteselsil numara sırasıyla ve maddeler hâlinde düzenli olarak yazıldığı defterdir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme belgelerine dayanılarak kaydedilir.

Büyük defter (defter-i kebir); yevmiye defterinde kayda geçirilmiş olan işlemleri usulüne göre hesaplara dağıtan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir. İşlemler yevmiye tarih ve numara sırasına göre yevmiye defterine kaydedildikten sonra, aynı yevmiye tarih ve numarası ile her bir hesap için açılan büyük defterin ilgili sayfalarına tasnifli olarak kaydedilir.

Envanter defteri; işe başlama tarihinde ve izleyen her hesap dönemi sonunda çıkarılan envanter ve bilançoların kaydedildiği defterdir.

Ek-7’de yer alan ANT Başkanlığı teminat mektubu defteri: Muhasebe birimlerine teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektupları ile şahsi ve garantiye ilişkin belgeler ve bunlardan ilgililerine geri verilenlerin kaydedildiği defterdir.

Kasaya yatırılan tutarlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Kasadan yapılan ödemeler bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Alınan çekler yazılı değerleri ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Tahsil edilen çekler bu hesaba alacak, banka hesabına borç kaydedilir.

Banka hesabına yatırılan veya gelen paralar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Bankalardan çekilen paralar ile bankaca yapılan ödemeler bu hesaba alacak kaydedilir.

Muhasebe birimlerince, bankalardaki döviz hesaplarından yapılacak ödeme ve göndermeler için düzenlenen döviz gönderme emri tutarları gönderme tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Muhasebe birimlerince düzenlenerek gönderilen döviz gönderme emirlerinden, bankaca ödendiği veya ilgili hesaba aktarıldığı bildirilen tutarlar bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

Kasa varlığından bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarlar bu hesaba borç, 100-Kasa Hesabına alacak kaydedilir.

Muhasebe birimlerince alınan diğer hazır değerler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Kasa varlığından bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarlardan, bankaya yatırıldığı anlaşılanlar bu hesaba alacak, 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.

Verilen veya elden çıkarılan diğer hazır değerler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Hizmet satışından doğan alacaklar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Alıcılar tarafından nakden veya hesaben yapılan ödemeler bu hesaba alacak, tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Verilen depozito ve teminatlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Verilen depozito ve teminatlardan geri alınanlar veya mahsup edilenler bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Tahsili şüpheli hale gelen alacaklar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Şüpheli alacaklardan nakden veya hesaben yapılan tahsilatlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Şüpheli hale gelen alacaklar için ayrılan karşılık tutarları bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Şüpheli alacağın tahsiline bağlı olarak, tahmin edilen zararın kısmen ya da tamamen gerçekleşmemesi halinde, gerçekleşmeyen kısım bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Kişilerden alacaklar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Kişilerden nakden veya hesaben yapılan tahsilatlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Edinilen stok tutarları, bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

Kullanılan veya tüketilen stok tutarları, belirlenen dönem sonlarında kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

Stok değer düşüklüğü için ayrılan karşılık tutarları bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Karşılık ayrılan stokun kullanılması halinde bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

ANT Başkanlığı adına mal ve hizmet satın almak ve benzeri giderleri yapmak üzere personele verilen avans bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Personele verilen avanslardan yapılan harcamalar, kanıtlayıcı belgeleri muhasebe birimine geldiğinde bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Personele maaş, ücret ve yolluklarına karşılık verilen avanslar bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Personele maaş, ücret ve yolluklarına karşılık verilen avanslardan yapılan tahsilatlar ve mahsuplar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Gelecek aylarda ilgili gider hesaplarına borç kaydedilecek peşin ödenen giderler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Peşin olarak yapılan giderler ilgili oldukları ayda bu hesaba alacak, ilgili gider hesabına borç kaydedilir.

Dönem sonu itibarıyla gerçekleşmiş olmasına rağmen henüz nakden veya hesaben tahsil edilebilir duruma gelmeyen gelirler bu hesaba borç, ilgili gelir hesabına alacak kaydedilir.

Tahakkuk ettirilen gelirlerden nakden veya hesaben yapılan tahsilatlar bu hesaba alacak, tahsilatın şekline göre ilgili hesaba borç kaydedilir.

Ay sonlarında indirilecek katma değer vergisi hesabının, hesaplanan katma değer vergisi hesabı ile karşılaştırılmasında indirilecek katma değer vergisi hesabının kalanı bu hesaba borç, indirilecek katma değer vergisi hesabına alacak kaydedilir.

İzleyen dönemde indirilecek katma değer vergisi hesabı ile hesaplanan katma değer vergisi hesabının karşılaştırılmasında, hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanı, devreden katma değer vergisi hesabı ile karşılaştırılarak yapılacak indirimler bu hesaba alacak, hesaplanan katma değer vergisi hesabına borç kaydedilir.

ANT Başkanlığının mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisi bu hesaba ve mal ve hizmet bedeli ile ilgili hesaplara borç, yapılan ödeme ve ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Ay sonlarında bu hesabın borç kalanının hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanından fazla olması halinde, bu hesabın borç kalanı bu hesaba alacak, hesaplanan katma değer vergisi hesabının alacak kalanı, hesaplanan katma değer vergisi hesabına, aradaki fark devreden katma değer vergisi hesabına borç kaydedilir.

Uzun vadeli diğer kurum alacaklarının doğması halinde bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

Uzun vadeli alacağın tahsil edilmesi durumunda bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Edinilen makine ve cihaz tutarları, bir taraftan bu hesaba borç ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

Kayıtlardan çıkarılan makine ve cihazlar bu hesaba alacak ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Edinilen taşıtların tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Kayıtlardan çıkarılan taşıtlar bu hesaba alacak ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Edinilen demirbaş tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Kayıtlardan çıkarılan demirbaşlar bu hesaba alacak ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Edinilen diğer maddi varlık tutarları, bir taraftan bu hesaba borç ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

Kayıtlardan çıkarılan diğer maddi duran varlıklar bu hesaba alacak ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Yıl sonunda maddi duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.

Amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılan maddi duran varlıkların ayrılan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

ANT Başkanlığının borçları bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

ANT Başkanlığının ödenen borçları bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Alınan depozito ve teminatlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Geri verilen depozito ve teminatlar bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

Tahakkuk eden ödemelerden henüz ödenmemiş olanlar bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.

Emanet hesaptan ödenen paralar bu hesabın borcuna, ilgili hesabın alacağına kaydedilir.

Alınan sipariş avansları bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.

Alınan sipariş avansında mal teslim edildiğinde tahsilatın şekline göre bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Alınan diğer avanslar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Alınan avanslardan yapılan iadeler ve mahsuplar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Hesaplanan katma değer vergisinin alacak fazlası, ücretlerden ve hak ediş ödemelerinden ve diğer işlemlerden yapılan vergi ve fon kesintileri bu hesaba alacak, tahakkuk toplamları ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Ödenen vergi ve fonlar bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Memur ve işçilerin aylık ve ücret ödemelerinden yapılan sosyal güvenlik kesintileri ve bunlara ilişkin işveren katkı payları bu hesabın alacağına, ilgili gider hesaplarına borç kaydedilir.

Tahsil edilen sosyal güvenlik kesintilerinden ilgili kuruma gönderilen tutarlar veya yapılan mahsuplar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

İdare masraflarına katılma payı bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

İlgili kuruma yatırılan tutarlar bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedilir.

Ayrılan karşılık tutarları bu hesaba alacak, ilgili gider hesaplarına borç kaydedilir.

Ödenen tazminatlar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Bir yıldan daha uzun dönemlerle ilgili olarak tahsil edilen gelirlerden vadesi bir yılın altına düşenler bu hesaba alacak, ilgili hesaba borç kaydedilir.

Peşin tahsil edilen gelirler ait oldukları ayda bu hesaba borç, ilgili gelir hesaplarına alacak kaydedilir.

Gerçekleşmiş olmasına rağmen istenebilir duruma gelmeyen giderler bu hesaba alacak, ilgili gider hesaplarına borç kaydedilir.

Tahakkuk eden giderlere ilişkin yapılan ödemeler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Teslim edilen mal veya ifa edilen hizmet bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Ay sonlarında bu hesabın alacak kalanı, indirilecek katma değer vergisi ve devreden katma değer vergisi hesaplarının borç kalanları ile karşılaştırılarak, hesaplanan katma değer vergisi kalan verdiğinde aradaki fark bu hesaba borç, ödenecek vergi ve fonlar hesabına alacak, indirilecek katma değer vergisi ve devreden katma değer vergisi hesapları kalan verdiğinde bu hesapların kalanlarının toplamı devreden katma değer vergisi hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Sayımda ortaya çıkan fazlalıklar bu hesaba alacak, kasa hesabına borç kaydedilir.

Sayım sonucunda ortaya çıkan fazlalıklardan hak sahipleri tespit edilenlere yapılan ödemeler bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Faaliyet dönemini aşan bir süreyle ayrılan kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Bu hesapta kayıtlı tutarlardan dönem sonunda, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba borç, kıdem tazminatı karşılık hesabına alacak kaydedilir.

Envanteri yapılan varlık karşılıkları bu hesaba alacak, ilgili varlık hesabına borç kaydedilir.

Öz kaynaklar ana hesap grubundaki diğer hesaplarda kayıtlı tutarlardan bu hesaba aktarılmasına karar verilenler bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Muhasebe biriminin başka bir muhasebe biriminde kayıtlı borçlarına karşılık ilgililerden nakden veya mahsuben yapılan tahsilatlardan, tahsilatı yapan muhasebe birimince aktarılan tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Muhasebe biriminin başka birimlerinden alınan stoklar veya maddi duran varlıklar, alan birimin muhasebe birimince bu hesaba alacak, ilgili varlık hesaplarına borç kaydedilir.

Kişi ve kurumlara verilen avanslara mahsuben bir muhasebe biriminin başka bir muhasebe birimince nakden veya mahsuben yapılan tahsilat tutarları, adına işlem yapılan muhasebe birimince bu hesaba borç, ilgili avans hesaplarına alacak kaydedilir.

Muhasebe biriminin başka birimlerine gönderilen stoklar veya maddi duran varlıklar, gönderen muhasebe birimince bu hesaba borç, ilgili varlık hesaplarına alacak kaydedilir.

Dönem sonu itibarıyla muhasebe birimleri arası işlemler hesabının alacak bakiyesi bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir.

Dönem sonu itibarıyla muhasebe birimleri arası işlemler hesabının borç bakiyesi bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

Maddi duran varlıklardan; yeniden değerlemeye tabi tutulanların değerlemesi sonucu ortaya çıkan değer artışı farkı bu hesaba, amortisman tutarındaki artış ilgili birikmiş amortisman hesabına alacak, varlığın değerindeki artış ise ilgili duran varlık hesabına borç kaydedilir.

Maddi duran varlıklardan; yeniden değerlemeye tabi tutulanların değerlemesi sonucu ortaya çıkan değer azalışı farkı bu hesaba, amortisman tutarındaki azalış ilgili birikmiş amortisman hesabına borç, varlığın değerindeki azalış ise ilgili duran varlık hesabına alacak kaydedilir.

Ayrılan yasal yedekler bu hesaba alacak, ilgili mevzuatına göre 690-Faaliyet Sonuçları Hesabı, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı veya 570-Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

Yasal yedekler hesabında kayıtlı tutarların kullanılması veya net değere aktarılması hâlinde bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

Ayrılan özel fonlar bu hesaba alacak, ilgili mevzuatına göre 690-Faaliyet Sonuçları Hesabı, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı veya 570-Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

Özel fonlar hesabında kayıtlı tutarların kullanılması veya net değere aktarılması hâlinde bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.

Açılış kaydını takiben bir önceki dönem olumlu faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 590-Dönem olumlu faaliyet sonucu hesabına borç kaydedilir.

Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarlardan beşinci yılın sonunda net değer hesabına aktarılanlar bu hesaba borç, 500-Net değer hesabına alacak kaydedilir.

Açılış kaydını takiben bir önceki dönem olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba borç, 591-Dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabına alacak kaydedilir.

Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabında kayıtlı tutarlardan beşinci yılın sonunda net değer hesabına aktarılanlar bu hesaba alacak, 500-Net değer hesabına borç kaydedilir.

Dönem sonunda, olumlu faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 690-Faaliyet sonuçları hesabına borç kaydedilir.

Açılış kaydını takiben önceki yıl olumlu faaliyet sonucu bu hesaba borç, 570-Geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabına alacak kaydedilir.

Dönem sonu olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba borç, 690-Faaliyet sonuçları hesabına alacak kaydedilir.

Açılış kaydını takiben önceki yıl olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 580-Geçmiş yıllar olumsuz faaliyet sonuçları hesabına borç kaydedilir.

Dönem sonunda giderler hesabının borç bakiyesi bu hesaba borç, 630-Giderler hesabına alacak kaydedilir.

Dönem sonunda hesabın alacak bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba borç, 590-Dönem olumlu faaliyet sonucu hesabına alacak kaydedilir.

Dönem sonunda gelirler hesabının alacak bakiyesi bu hesaba alacak, 600-Gelirler hesabına borç kaydedilir.

Dönem sonunda hesabın borç bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba alacak, 591-Dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabına borç kaydedilir.

Teminat olarak kabul edilen nakit dışındaki değerler alındığında bu hesaba borç, teminat mektubu emanetleri hesabına alacak kaydedilir.

Teminat mektubu olarak kabul edilen nakit dışındaki değerler iade edildiğinde bu hesaba alacak, teminat mektubu emanetleri hesabına borç kaydedilir.

Teminat olarak kabul edilen nakit dışındaki değerler alındığında bu hesaba alacak, teminat mektubu hesabına borç kaydedilir.

Teminat mektubu olarak kabul edilen nakit dışındaki değerler iade edildiğinde bu hesaba borç, teminat mektubu hesabına alacak kaydedilir.

Bilanço; ANT Başkanlığının belli bir tarihteki varlıklarını, yabancı kaynaklarını ve öz kaynaklarını gösteren tablodur. Kesin mizanda yer alan ana hesap guruplarından, 1 ve 2 olanların borç kalanları bilançonun aktif hesaplarını, 3, 4, 5 olanların alacak kalanları da bilançonun pasif hesaplarını oluşturur. Aktifi ve pasifi düzenleyici hesaplar bulundukları grupta eksi değer olarak gösterilir.

Faaliyet sonuçları tablosu; ANT Başkanlığı muhasebesinde faaliyet sonuçlarını kapsayacak şekilde düzenlenen tablodur.

Envanter tablosu; ANT Başkanlığınca kullanılmakta olan envanterlerin listelenmesini sağlayacak şekilde düzenlenen tablodur.

Yeniden değerlemeye tabi tutulacak varlıkların değerlemeye tabi tutulması,

Amortismana tabi varlıklar için amortisman hesaplanması, ve benzeri işlemlerdir.

Bilanço tablosu

Faaliyet sonuçları tablosu

Geçici ve kesin mizanlar

Yevmiye defteri

Sayıştay ilamları cetveli