TÜRKİYE MUHASEBE STANDARTLARI YORUMLARI HAKKINDA TEBLİĞ (SIRA NO: 43)

(1) Bu Tebliğin amacı; Türkiye Muhasebe Standartları Yorumlarının yürürlüğe konulmasıdır.

(Değişik:RG-13/8/2008-26966)(1)

"TMS Yorum 10 – Devlet Yardımları – İşletme Faaliyetleri ile Özel Bir İlişkisi Bulunmayanlar" (Ek/1), "TMS Yorum 12 – Konsolidasyon – Özel Amaçlı İşletmeler" (Ek/2), "TMS Yorum 13 – Müştereken Kontrol Edilen İşletmeler – Ortak Girişimcilerin Parasal Olmayan Katılım Payları" (Ek/3), "TMS Yorum 15 – Faaliyet Kiralamaları – Teşvikler" (Ek/4), "TMS Yorum 21 – Gelir Vergileri – Yeniden Değerlenmiş Amortismana Tabi Olmayan Varlıkların Geri Kazanılması" (Ek/5), "TMS Yorum 25 – Gelir Vergileri – Bir İşletmenin veya Hissedarlarının Vergi Statüsündeki Değişiklikler" (Ek/6), "TMS Yorum 27 – Yasal Açıdan Kiralama Görünümündeki İşlemlerin Özünün Değerlendirilmesi" (Ek/7), "TMS Yorum 29 – İmtiyazlı Hizmet Anlaşmaları - Açıklamalar" (Ek/8), "TMS Yorum 31 – Hasılat – Reklam Hizmetlerini İçeren Takas İşlemleri" (Ek/9), "TMS Yorum 32 – Maddi Olmayan Duran Varlıklar – İnternet Sitesi Maliyetleri" (Ek/10) Türkiye Muhasebe Standartları Yorumlarının kapsamı ekli TMS Yorumları metinlerinde yer almaktadır.

(Başlığı ile birlikte değişik:RG-16/12/2017-30272 (Mükerrer))

(1) Bu Tebliğde geçen;

(a) TMS : Türkiye Muhasebe Standartlarını,

(b) TFRS : Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını,

(c) Yorum : Türkiye Muhasebe Standartları ile ilgili olarak uygulamaya yön vermek veya standartlara açıklık kazandırmak üzere Kurul onayı ile kamuoyuna duyurulan metni,

ifade eder.

(Ek:RG-13/8/2008-26966)(1)

İşletme, bu Tebliğin 8 no’lu ekinde yer alan "TMS Yorum 29 İmtiyazlı Hizmet Anlaşmaları - Açıklamalar" Yorumunun 6 ncı Paragrafının (e) bendindeki ve 6A Paragrafındaki değişikliği, 31/12/2007 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygular. İşletmenin "TFRS Yorum 12 – İmtiyazlı Hizmet Anlaşmaları" Yorumunu daha önceki hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarında uygulaması durumunda, söz konusu değişiklik de daha önceki hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarda uygulanır.

(1) Bu Tebliğ, 31/12/2005 tarihinden sonra başlayan hesap dönemleri için geçerli olmak üzere, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

(Değişik:RG-16/12/2017-30272 (Mükerrer))

EK 1

TMS Yorum 10

Devlet Yardımları – İşletme Faaliyetleri ile Özel Bir İlişkisi Bulunmayanlar

İlgili düzenlemeler

· TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar

· TMS 20 Devlet Teşviklerinin Muhasebeleştirilmesi ve Devlet Yardımlarının Açıklanması

Konu

1. Bazı ülkelerde, işletmelere yapılan devlet yardımları belirli bölge veya endüstri kollarındaki faaliyetlerin özendirilmesi veya uzun vadeli olarak desteklenmesini amaçlayabilir. Bu tür devlet yardımlarından yararlanma koşullarının işletmenin faaliyetleri ile doğrudan bir ilişkisi bulunmayabilir. Aşağıda yer alan işletmelere devlet tarafından yapılan kaynak aktarımları, sözü edilen yardımlara örnek teşkil eder:

(a) Belirli bir sektörde faaliyet gösteren işletmeler;

(b) Son zamanlarda özelleştirilmiş bulunan sektörlerde faaliyetini sürdüren işletmeler;

(c) Az gelişmiş alanlarda faaliyete geçen veya faaliyetini sürdüren işletmeler.

2. Konu, bu tür devlet yardımlarının TMS 20 kapsamında “devlet teşviği” olarak nitelendirilip nitelendirilmeyeceği ve dolayısıyla anılan Standart kapsamında muhasebeleştirilmelerinin gerekli olup olmadığıdır.

Görüş birliği

3. İşletmelere sağlanan devlet yardımları, belirli bölgelerde veya endüstri kollarında faaliyet göstermeleri koşulu dışında işletme faaliyetlerine yönelik belirli herhangi bir koşul içermese dahi, TMS 20’de yer alan devlet teşviği tanımını karşılar. Dolayısıyla, bu tür teşvikler özkaynaklara doğrudan alacak olarak kaydedilmezler.

EK 2

TMS Yorum 12

Konsolidasyon – Özel Amaçlı İşletmeler

İlgili düzenlemeler

· TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar

· TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar

· TMS 27 Konsolide ve Bireysel Finansal Tablolar

· TMS 32 Finansal Araçlar: Sunum

· TFRS 2 Hisse Bazlı Ödemeler

Konu

1. Bir işletme dar kapsamlı ve tam olarak belirlenmiş bir amacı (örneğin, bir kiralama işlemini etkin kılmak, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunmak veya finansal varlıkların aktife dayalı menkul kıymete çevrilmesi amacıyla) yerine getirmek için kurulmuş olabilir. Bu tür bir özel amaçlı işletme (“ÖAİ”); şirket, vakıf, adi ortaklık veya tüzel kişiliği olmayan bir işletme olarak kurulmuş olabilir. ÖAİ’ler, genellikle, yönetici heyetlerinin, mütevellilerinin veya yönetimlerinin ÖAİ’nin faaliyetleri üzerindeki karar verme yetkilerini belirgin ve bazen kalıcı olarak sınırlayan hukuki düzenlemelerle kurulurlar. Bu tür düzenlemeler, genellikle, ÖAİ’nin süregelen faaliyetlerini yönlendiren politikaların kurucular ya da sponsorlar dışındaki kimselerce değiştirilememesine yönelik hükümler içerir (diğer bir ifadeyle ÖAİ’ler “oto-pilot” olarak nitelendirilen şekilde faaliyet gösterirler).

2. Diğer taraflar (“sermaye sağlayıcılar”) ÖAİ’ya finansman sağlayabilmekte iken, sponsorlar (veya ÖAİ’nin adına kurulduğu işletmeler) ÖAİ’ye çoğunlukla varlık transfer eder, ÖAİ’nın elinde bulundurduğu varlıkların kullanım hakkını elde eder veya ÖAİ için hizmet sunarlar. ÖAİ ile birtakım işlemlerde bulunan bir işletme (çoğunlukla kurucu veya sponsor) temelinde ÖAİ’yi kontrol edebilir.

3. ÖAİ’de sahip olunan pay; örneğin, borçlanma aracı, özkaynağa dayalı finansal araç, katılım hakkı, kalıntı payı veya kira şeklinde olabilir. Bazı paylar, sahiplerine, yalnızca sabit veya belirli oranda getiri sağlarken, diğerleri ÖAİ’nin faaliyetlerine ilişkin gelecekteki diğer ekonomik faydaları edinme hakkı veya anılan faydalara ulaşma imkanı verirler. Çoğu durumda, kurucu veya sponsor (ya da ÖAİ’nin adına kurulduğu işletme), ÖAİ’nin özkaynağının küçük bir bölümüne sahip olmasına veya hiçbir bölümüne sahip olmamasına rağmen ÖAİ’nin faaliyetleri içerisinde önemli bir paya sahiptir.

4. TMS 27, raporlayan işletme tarafından kontrol edilen işletmelerin konsolide edilmelerini gerektirir. Ancak anılan Standart, ÖAİ’lerin konsolidasyonu ile ilgili açık belirlemelerde bulunmaz.

5. Konu; bir işletmenin hangi koşullar altında bir ÖAİ’yi konsolide etmesi gerektiğidir.

6. Bu Yorum, TMS 19’un uygulandığı işten ayrılma sonrasında fayda sağlayan planlar ya da çalışanlara sağlanan diğer uzun vadeli fayda planları açısından uygulanmaz.

7. Bir işletmeden ÖAİ’ye yapılan varlık transferi, işletme açısından satış olarak değerlendirilme koşullarını taşıyabilir. Anılan transfer satış olarak değerlendirilme koşullarını taşımasına rağmen, TMS 27 ve de bu Yorumda yer alan hükümler, işletmenin söz konusu ÖAİ’yi konsolide etmesini gerektirebilir. Bu Yorum, yapılan işlemin işletme tarafından satış olarak dikkate alınmasına veya yapılan satış işleminin sonuçlarının konsolidasyon esnasında ihmal edilmesine yönelik bir belirlemede bulunmaz.

Görüş birliği

8. Bir işletme ile ÖAİ arasındaki ilişkinin özünün, ilgili ÖAİ’nin işletme tarafından kontrol edildiğini göstermesi durumunda söz konusu ÖAİ konsolide edilir.

9. ÖAİ açısından kontrol, faaliyetlerinin önceden belirlenmesinden (“oto-pilot” şeklinde faaliyet göstermesinden) veya başka bir nedenden kaynaklanabilir. TMS 27.13 bir işletmenin başka bir işletmeye ait oy haklarının yarısını veya daha azını elinde bulundurduğu durumlarda dahi kontrolün ortaya çıkabildiği çeşitli durumları gösterir. Benzer şekilde, kontrol, bir işletmenin ÖAİ’nin özkaynağındaki payının az olduğu veya hiç olmadığı durumlarda da ortaya çıkabilir. Kontrol kavramının uygulanması, her durumda, ilgili tüm etkenler dikkate alınmak suretiyle muhakemede bulunmayı gerektirir.

10. TMS 27.13’de belirtilen durumlara ek olarak, örneğin, aşağıda belirtilen durumlar işletmenin ÖAİ’yi kontrol ettiğini ve bunun sonucu olarak ilgili ÖAİ’nin konsolide edilmesi gerektiğini gösterebilir (konuya yönelik ilave açıklamalar bu Yorumun Ekinde yer almaktadır):

a. ÖAİ’nin faaliyetleri, esas itibariyle, işletmenin belirli ihtiyaçları çerçevesinde işletme adına yürütülmekte, böylelikle işletme ÖAİ’nin faaliyetlerinden fayda sağlamaktadır;

b. İşletme, esas itibariyle, ÖAİ’nin faaliyetlerine ilişkin faydanın çoğunluğunu elde etmesine imkan veren karar verme gücüne sahiptir ya da bir “oto-pilot” mekanizması oluşturulmak suretiyle söz konusu karar verme yetkilerini devretmiştir;

c. İşletme, esas itibariyle, ÖAİ’ye ait faydaların çoğunluğunu elde etme hakkına sahiptir ve bu nedenle ÖAİ’nin faaliyetlerinden kaynaklanan risklere de maruz kalabilmektedir;

d. İşletme, esas itibariyle, ÖAİ’nin faaliyetlerinden kaynaklanan faydaları elde etmek amacıyla ilgili ÖAİ’ye veya varlıklarına ilişkin kalıntı değer riskinin ya da mülkiyetten kaynaklanan risklerin çoğunluğunu elinde bulundurmaktadır.

EK 3

TMS Yorum 13

Müştereken Kontrol Edilen İşletmeler - Ortak Girişimcilerin Parasal Olmayan Katılım Payları *

İlgili düzenlemeler

· (Değişik:RG-13/8/2008-26966)(1) TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar

· (Değişik:RG-13/8/2008-26966)(1) TMS 16 Maddi Duran Varlıklar

· (Değişik:RG-13/8/2008-26966)(1) TMS 18 Hasılat

· (Değişik:RG-13/8/2008-26966)(1) TMS 31 İş Ortaklıklarındaki Paylar

Konu

1. TMS 31.48’de, ortak girişimci ile iş ortaklığı arasında gerçekleştirilen katılım payı ve satış işlemlerine ilişkin olarak; “Bir ortak girişimci tarafından bir iş ortaklığına varlık satılması veya varlığın katılım payı olarak yatırılması durumunda, işlemden kaynaklanan her türlü kâr veya zararın muhasebeleştirilmesi işlemin özünü yansıtmalıdır” ifadesi yer almaktadır. Buna ek olarak TMS 31.24; “Müştereken kontrol edilen bir işletme, her bir ortak girişimcinin pay sahibi olduğu bir şirket, ortaklık veya başka bir işletmenin kurulmasını gerektirir” hükmünü ihtiva etmektedir. Müştereken kontrol edilen işletmelere (MKİ’lere) yapılan parasal olmayan katkılardan kaynaklanan kazanç ve kayıpların muhasebeleştirilmesine ilişkin açık bir ifade bulunmamaktadır.

2. MKİ’lere yapılan katkılar, MKİ’deki bir özkaynak payı karşılığında ortak girişimciler tarafından gerçekleştirilen varlık transferleridir. Söz konusu katkılar birçok farklı biçimde yapılabilir. Anılan katkılar ortak girişimciler tarafından, MKİ’ler kuruldukları sırada ya da kurulmalarının ardından eş zamanlı olarak yapılmış olabilir. Ortak girişimci (veya girişimciler) tarafından MKİ’ye yapılan varlık katkıları nedeniyle elde edilen kazanımlar; nakit ya da ilgili MKİ’nin gelecekteki nakit akışına bağlı olmayan diğer kazanımları da içerebilir (“ek kazanımlar”).

3. Konular:

(a) Parasal olmayan bir varlığın, MKİ’den edinilen bir özkaynak payı karşılığında ilgili MKİ’ye katkı olarak yatırılmasından kaynaklanan kazanç ve kayıpların uygun bir bölümünün, ortak girişimcinin _(Değişik ibare:RG-13/8/2008-26966) kapsamlı (Değişik ibare:RG-13/8/2008-26966) kâr veya zarar_ na ne zaman yansıtılması gerektiği,

(b) Ek kazanımların, ortak girişimci tarafından nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiği,

(c) Gerçekleşmemiş kazanç ve kayıpların, ilgili ortak girişimcinin konsolide finansal tablolarında nasıl gösterilmesi gerektiğidir.

4. Bu Yorum, bir ortak girişimcinin, özkaynak ya da oransal konsolidasyon yöntemlerinden herhangi birisine göre muhasebeleştirilen bir özkaynak payı karşılığında (Değişik ibare:RG-13/8/2008-26966)(1) _MKİ’ye_ yaptığı parasal olmayan katkıların, ortak girişimci tarafından muhasebeleştirilmesini düzenler.

Görüş birliği

5. TMS 31.48’in MKİ’de edinilen özkaynak payı karşılığında ilgili MKİ’ye yapılan parasal olmayan katkılara uygulanmasında, ortak girişimci, oluşan kazanç veya kaybın diğer ortak girişimcilerin özkaynak paylarıyla ilişkilendirilebilen kısmını dönem kâr veya zararında muhasebeleştirir. Bunun istisnaları şunlardır:

(a) Katkı konusu parasal olmayan varlığın (varlıkların) mülkiyetine sahip olmaktan kaynaklanan önemli risk ve yararların MKİ’ye aktarılmamış olması; veya

(b) Parasal olmayan katkılar üzerindeki kazanç ve kayıpların güvenilir bir biçimde ölçülememesi; veya

(c) Katkıda bulunma işleminin “TMS 16 Maddi Duran Varlıklar” Standardında tanımlanan türde bir ticari özünün bulunmaması.

Paragraf 6’nın ayrıca uygulanmasının mümkün olmadığı ve (a), (b) veya (c)’de yer alan istisnaların geçerli olduğu durumlarda, ilgili kazanç veya kaybın gerçekleşmediği kabul edilir ve dolayısıyla sözü edilen kazanç veya kayıp kâr veya zarar olarak muhasebeleştirilmez.

6. Bir ortak girişimcinin, MKİ’de bir özkaynak payı elde etmesine ek olarak parasal ya da parasal olmayan varlıklar da elde etmesi durumunda, işlemle ilgili kazanç ya da kaybın uygun bir bölümü ilgili ortak girişimci tarafından kâr veya zarar olarak muhasebeleştirilir.

7. MKİ’lere aktarılan parasal olmayan varlıklar üzerindeki gerçekleşmemiş kazanç veya kayıplar, oransal konsolidasyon yönteminde ilgili varlıklara, özkaynak yönteminde ise ilgili yatırımlara dahil edilmez. Söz konusu gerçekleşmemiş kazanç veya kayıplar, ortak girişimcinin konsolide _(Değişik ibare:RG-13/8/2008-26966) finansal durum tablosu ((Değişik ibare:RG-13/8/2008-26966) finansal durum tablosu (bilanço))_ sunda ertelenmiş kazanç veya kayıp olarak gösterilmez.

_____________

_* 28/10/2011 tarihli ve 28098 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Müşterek Anlaşmalara İlişkin Türkiye Finansal Raporlama Standardı (TFRS 11) Hakkında Tebliğ (SIRA NO: 217)’in bu Tebliğin bu ekine ilişkin hükümleri aşağıdadır:_

_“Yürürlükten kaldırılan mevzuat_

_MADDE 6 –_ _(1) Bu Tebliğ ve bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan TFRS 11’in uygulanmasıyla, 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan TMS 31 İş Ortaklıklarındaki Paylara İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı Hakkında Tebliğ ve Tebliğ eki TMS 31 İş Ortaklıklarındaki Paylar Standardı ile _9.3.2007 tarihli ve 26457 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartları Yorumları Hakkında Tebliğ’in 3 no’lu ekinde yer alan TMS Yorum 13 – Müştereken Kontrol Edilen İşletmeler - Ortak Girişimcilerin Parasal Olmayan Katılım Payları yürürlükten kalkar_. _

_MADDE 7 –_ _(1) Bu Tebliğ ve bu Tebliğin 1 no’lu ekinde yer alan TFRS 11 Müşterek Anlaşmalar Standardı, 31.12.2012 tarihinden sonra başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.” _

EK 4

TMS Yorum 15

Faaliyet Kiralamaları -Teşvikler

İlgili düzenlemeler

· TMS 1 Finansal Tabloların Sunuluşu

· TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar

· TMS 17 Kiralama İşlemleri __

Konu

1 Kiraya veren, ilk kez yapılan veya daha önceki bir anlaşmanın yenilenmesi için yapılan bir faaliyet kiralamasında, kiracının anlaşmayı kabul etmesine yönelik çeşitli teşvikler sağlayabilir. Kiracıya nakit bir ön ödemede bulunulduğu veya kiracıya ait masrafların (nakliye masrafları, kiralama konusu varlığın geliştirilmesi ve kiracının kiralamaya ilişkin daha önceki bir taahhüdüyle ilişkili maliyetler) kiraya verenden geri alındığı veya kiraya veren tarafından karşılandığı durumlar bu tür teşviklere örnek olarak gösterilebilir. Aynı şekilde, kiralama süresinin ilk dönemlerinde kira ödenmemesi ya da daha düşük tutarda kira ödenmesi hususunda anlaşılmış olabilir.

2 Konu; faaliyet kiralamasındaki teşviklerin kiracının ve kiraya verenin finansal tablolarına nasıl yansıtılması gerektiğidir.

Görüş birliği

3 İlk kez yapılan veya daha önceki bir anlaşmanın yenilenmesi için yapılan bir faaliyet kiralamasında yer alan tüm teşvikler, teşviğin niteliği veya şekli ya da ödeme planına bakılmaksızın, kiralanan varlığın kullanımı için üzerinde anlaşılan net bedelin ayrılmaz bir parçası olarak muhasebeleştirilir.

4 Kiraya veren, teşviklerin toplam maliyetini kiralama konusu varlıktan elde edilecek faydada oluşan azalmanın zaman içerisindeki seyrini daha iyi yansıtan sistematik başka bir yöntem bulunmadıkça, elde edilecek kira gelirinde meydana gelen azalma şeklinde kira dönemi boyunca doğrusal olarak muhasebeleştirir.

5 Kiracı, teşviklerin toplam faydasını, kiralama konusu varlığın kullanımından elde edilecek faydanın zaman içerisindeki seyrini daha iyi yansıtan sistematik başka bir yöntem bulunmadıkça, kira giderinde meydana gelen azalma şeklinde kira dönemi boyunca doğrusal olarak muhasebeleştirir.

6 Daha önceden mevcut olan bir kiralama işlemine ilişkin maliyetler de dahil olmak üzere kiracı tarafından katlanılan maliyetler (örneğin sözleşmenin iptaline/feshine ilişkin maliyetler, nakliye maliyetleri veya kiralama konusu varlığın geliştirilmesine yönelik maliyetler) bir teşvik anlaşması kapsamında etkin bir biçimde kendisine geri ödenecek olanlar da dahil olmak üzere anılan maliyetler için geçerli olan Standartlara göre muhasebeleştirilir.

EK 5*

_(20/3/2011 tarihli ve 27880 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “_ _Gelir Vergilerine İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 12) Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ (Sıra No: 212)”in 9 uncu maddesi uyarınca, adı geçen Tebliğin uygulanmasıyla bu ek yürürlükten kalkar.)_

TMS Yorum 21

Gelir Vergileri — Yeniden Değerlenen Amortismana Tabi Olmayan Varlıkların Geri Kazanımı

İlgili düzenlemeler

· TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar

· TMS 12 Gelir Vergileri

· TMS 16 Maddi Duran Varlıklar __

· TMS 40 Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller

Konu

1\. TMS 12.51’e göre; ertelenen vergi borçları ile varlıklarının ölçülmesi işleminin, bilanço tarihi itibariyle, işletmenin geçici farklara neden olan varlık ya da borçlarının defter değerlerinin geri kazanılması veya ödenmesine ilişkin tahminlerinin vergisel sonuçlarını yansıtması gerekir.

2\. TMS 12.20, bir varlığın yeniden değerlenmesi işleminin, yeniden değerlemenin yapıldığı dönemin vergiye tabi kârını (mali zararını) her zaman etkilemeyeceğini ve ilgili varlığın vergiye esas değerinin yeniden değerleme işlemi sonucunda düzeltilmemiş olabileceğini belirtir. Defter değerinin gelecekteki geri kazanımının vergilendirilebilir olması durumunda, yeniden değerlenmiş varlığın defter değeri ile vergiye esas değeri arasındaki her türlü fark, geçici farktır ve ertelenmiş vergi borcu veya varlığının oluşumuna neden olur.

3\. Konu, üzerinden amortisman ayrılmayan (amortismana tabi olmayan) ancak TMS 16 Paragraf 31’e göre yeniden değerlenen bir varlık açısından “geri kazanma” teriminin nasıl yorumlanması gerektiğidir.

4\. Bu Yorum, TMS 40.33’e göre yeniden değerlenmiş tutarları üzerinden gösterilen ancak TMS 16’nın uygulanması durumunda amortismana tabi tutulmayacak olan yatırım amaçlı gayrimenkuller için de geçerlidir.

Görüş birliği

5\. Amortismana tabi olmayan bir varlığın TMS 16.31’e göre yeniden değerlenmesi sonucunda ortaya çıkan ertelenmiş vergi borcu veya varlığı, söz konusu varlığın defter değerinin ölçülmesinde kullanılan yöntem dikkate alınmaksızın, ilgili varlığın satılması durumunda geri kazanılacak tutarın defter değerinin vergisel sonuçları esas alınarak ölçülür. Dolayısıyla vergi kanunlarında, bir varlığın satılmasından kaynaklanan vergiye esas tutara uygulanmak üzere söz konusu varlığın kullanılmasından kaynaklanan vergiye esas tutara uygulanacak orandan farklı bir vergi oranının belirlenmiş olması durumunda, amortismana tabi olmayan varlığa ilişkin ertelenmiş vergi borcunun veya varlığının ölçülmesi işleminde söz konusu farklı oran kullanılır.

EK 6

TMS Yorum 25

Gelir Vergileri – İşletmenin veya Hissedarlarının Vergi Statüsündeki Değişiklikler

İlgili düzenlemeler

· TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar

· TMS 12 Gelir Vergileri

Konu

1\. İşletmenin veya hissedarlarının vergi statüsünde meydana gelen bir değişikliğin, ilgili işletmenin vergi borç veya varlıklarında artış veya azalış şeklinde bazı sonuçları olabilir. Bu durum, örneğin, işletmenin özkaynak araçlarının halka arzı veya özkaynaklarının yeniden yapılandırılması sırasında ortaya çıkabilir. Anılan durum, kontrolü elinde bulunduran hissedarın yabancı bir ülkeye yerleşmesi durumunda da meydana gelebilir. Bu tür bir olayın sonucunda, işletmenin farklı bir şekilde vergilendirilmesi söz konusu olabilir; örneğin işletme gelecekte farklı bir vergi oranına tabi olabilir ya da çeşitli vergi teşviklerini kaybedebilir veya kazanabilir.

2\. İşletmenin veya hissedarlarının vergi statüsünde meydana gelen değişikliğin, ilgili işletmenin cari döneme ilişkin vergi borç veya varlıkları üzerinde ani bir etkisi olabilir. Vergi statüsünde meydana gelen söz konusu değişim, anılan değişimin ilgili işletme varlık ve yükümlülüklerinin defter değerlerinin geri kazanılması veya ödenmesinin vergisel sonuçları üzerindeki etkisine bağlı olarak, işletme tarafından muhasebeleştirilmiş bulunan ertelenmiş vergi borç veya varlıklarının artması veya azalmasına da sebep olabilir.

3\. Konu; işletmenin veya hissedarlarının vergi statüsünde meydana gelen bir değişikliğin vergisel sonuçlarının işletme tarafından nasıl muhasebeleştirilmesi gerektiğidir.

Görüş birliği

4\. İşletmenin veya hissedarlarının vergi statüsünde meydana gelen bir değişiklik, doğrudan özkaynaklarda muhasebeleştirilmiş bulunan tutarlarda artış veya azalışa yol açmaz. Vergi statüsünde meydana gelen değişikliğin dönem vergisi ve ertelenmiş vergi üzerindeki etkilerinin/sonuçlarının, aynı veya farklı bir dönemde, kayıtlarda yer alan özkaynak tutarına doğrudan borç veya alacak kaydı yapılmasıyla sonuçlanan işlem veya olaylarla ilişkili olmamaları durumunda, anılan sonuçlar/etkiler dönem kâr veya zararına dahil edilir. Aynı veya farklı bir dönemde, özkaynağın kayıtlarda yer alan tutarında meydana gelen değişikliklerden kaynaklanan (kâr veya zarara dahil edilmeyen) vergisel sonuçlar, özkaynağa doğrudan borç veya alacak kaydedilir.

EK 7

TMS Yorum 27

Yasal Açıdan Kiralama Görünümündeki İşlemlerin Özünün Değerlendirilmesi

(Değişik bölüm:RG-19/12/2017-30275 (Mükerrer)) İlgili düzenlemeler

• TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar • TMS 17 Kiralama İşlemleri • TMS 37 Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar • TFRS 4 Sigorta Sözleşmeleri • TFRS 9 Finansal Araçlar • TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat