YABANCI PARA NET GENEL POZİSYON/ÖZKAYNAK STANDART ORANININ BANKALARCA KONSOLİDE VE KONSOLİDE OLMAYAN BAZDA HESAPLANMASI VE UYGULANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

Yabancı para net genel pozisyon/özkaynak standart oranı, bankalarca, Kurulca belirlenen bildirim cetvelleri ile ikinci fıkrada belirtilen açıklamalara uygun olarak, her iş günü itibarıyla hesaplanır. Bildirim cetvellerinde yer alan tutarların Türk Lirası karşılıklarının hesaplanmasında, hesaplama tarihi itibarıyla, TFRS ile Kanun uyarınca yürürlüğe girmiş düzenlemelerde belirtilen değerleme esasları uygulanır. İş günleri üzerinden hesaplanan yabancı para net genel pozisyon/özkaynak standart oranının mutlak değerlerinin haftalık basit aritmetik ortalaması yüzde beşi aşamaz.

Bankalar 22/6/2016 tarihli ve 29750 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca ayırdıkları genel karşılıklar ile özel karşılıkların tamamını Kurulca belirlenen bildirim cetvellerine ilişkin açıklamalar çerçevesinde yabancı para net genel pozisyon/özkaynak standart oranı hesaplamasına dahil eder.

Yabancı para net genel pozisyon/özkaynak standart oranının hesaplanmasında bankalar para opsiyonunun nominal değeri ile delta değerini çarpmak suretiyle delta eşdeğerlerini dikkate alır. Bu hesaplamada, alım opsiyonlarının alınması ve satım opsiyonlarının satılması vadeli döviz alım taahhüdü, alım opsiyonlarının satılması ve satım opsiyonlarının alınması vadeli döviz satım taahhüdü olarak değerlendirilir.

Yabancı para net genel pozisyon/özkaynak standart oranının hesaplanmasında faiz tahsilatı ve ödemesi içeren türev finansal araçlarda tahsil edilen ve ödenen faizler ilgili para birimi dikkate alınarak türev finansal varlıklar ve türev finansal yükümlülükler olarak, türev finansal araçlara ilişkin anapara değişimleri ise ilgili para birimi dikkate alınarak vadeli döviz alım taahhüdü ve vadeli döviz satım taahhüdü olarak değerlendirilir.

İş günleri üzerinden hesaplanan yabancı para net genel pozisyon/özkaynak standart oranlarını içerecek şekilde haftalık olarak düzenlenen bildirim cetvelleri, Kurulca belirlenen sürelerde Kuruma gönderilir.

Yabancı para net genel pozisyon/özkaynak standart oranının hesaplanmasında, Bankaların Özkaynaklarına İlişkin Yönetmeliğe göre hesaplanan son dönem özkaynak tutarı dikkate alınır.

Kanun uyarınca yürürlüğe konulan düzenlemelere göre ana ortaklık niteliğine sahip olan ve konsolide finansal tablo hazırlama yükümlülüğü bulunan bankalarca, konsolide yabancı para net genel pozisyon/konsolide özkaynak standart oranı bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde, Kurulca belirlenen bildirim cetvelleri ile üçüncü fıkrada belirtilen açıklamalara uygun olarak, Bankaların Özkaynaklarına İlişkin Yönetmelikte belirtilen konsolide özkaynak hesaplama dönemleri itibarıyla hesaplanır. Bildirim cetvelinde yer alan tutarların Türk Lirası karşılıklarının hesaplanmasında, hesaplama tarihi itibarıyla, 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen değerleme esasları uygulanır. Konsolide finansal tablolar esas alınarak hesaplanan yabancı para net genel pozisyon/özkaynak standart oranının mutlak değeri yüzde beşi aşamaz.

Konsolide yabancı para net genel pozisyon/konsolide özkaynak standart oranı hesaplayacak bankaların, konsolidasyona tabi kredi kuruluşu ve/veya finansal kuruluş niteliğindeki ortaklıklarının tüm yabancı para aktif hesaplarını, dövize endeksli varlıklarını, vadeli döviz alım taahhütlerini, tüm yabancı para pasif hesaplarını, dövize endeksli yükümlülüklerini, vadeli döviz satım taahhütlerini Kurulca belirlenecek bildirim cetvellerinde yer alan hesaplar altında konsolide etmeleri gereklidir.

Bankalar Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca ayırdıkları genel karşılıklar ile özel karşılıkların tamamını Kurulca belirlenen bildirim cetvellerine ilişkin açıklamalar çerçevesinde konsolide yabancı para net genel pozisyon/konsolide özkaynak standart oranı hesaplamasına dahil eder.

Konsolide yabancı para net genel pozisyon/konsolide özkaynak standart oranının hesaplanmasında bankalar para opsiyonunun nominal değeri ile delta değerini çarpmak suretiyle delta eşdeğerlerini dikkate alır. Bu hesaplamada, alım opsiyonlarının alınması ve satım opsiyonlarının satılması vadeli döviz alım taahhüdü, alım opsiyonlarının satılması ve satım opsiyonlarının alınması vadeli döviz satım taahhüdü olarak değerlendirilir.

Ana ortaklık niteliğine sahip bankalarca konsolide özkaynak hesaplama dönemleri itibarıyla hazırlanan bildirim cetvelleri hesaplama dönemini takiben Kurulca belirlenen sürelerde Kuruma gönderilir.

Konsolide yabancı para net genel pozisyon/konsolide özkaynak standart oranının hesaplanmasında, Bankaların Özkaynaklarına İlişkin Yönetmeliğe göre hesaplanan son dönem konsolide özkaynak tutarı dikkate alınır.

Yabancı para net genel pozisyon/özkaynak standart oranının azami sınırının aşılması halinde, bankalar aşımın nedenlerini, bildirim cetvelinin Kuruma gönderilme süresi içinde bildirmek zorundadır. Haftalık oranlarda oluşabilecek aşım tutarının takip eden iki hafta içinde giderilmesi zorunludur. Bir takvim yılı içerisinde haftalık oranlarda, giderilen aşımlar dahil altı defadan fazla aşım gerçekleştirilemez.

Konsolide yabancı para net genel pozisyon/konsolide özkaynak standart oranının azami sınırının aşılması halinde, bankalar aşımın nedenlerini, bildirim cetvelinin Kuruma gönderilme süresi içinde bildirmek zorundadır. Konsolide yabancı para net genel pozisyon/konsolide özkaynak standart oranındaki aşım tutarı hesaplama dönemi itibarıyla dikkate alınır.

Konsolide yabancı para net genel pozisyon/konsolide özkaynak standart oranında oluşabilecek aşım tutarı, bir sonraki hesaplama dönemine kadar giderilir ve bu süre içinde aşım giderilmiş olsa dahi, bir takvim yılı içerisinde (Değişik ibare:RG-10/12/2022-32039)(1) _iki defadan_ fazla aşım gerçekleştirilemez.

Özkaynaklarda meydana gelebilecek düşüşler nedeniyle standart oranlarda aşım oluşması ve şartların gerektirmesi hâlinde, bu aşımlar Kurumca belirlenecek bir süre içinde giderilir.

Yapılacak incelemelerde, bu Yönetmelikle düzenlenen standart oranların tutturulmasına yönelik fiktif işlem yapıldığının tespit edilmesi halinde, bu işlemlere karşılık gelen tutarlar geriye yönelik olarak varlık ve yükümlülüklerden düşülmek suretiyle ilgili döneme ilişkin standart oranlar yeniden hesaplanır. İşlemin fiktif olup olmadığı, işlemin ekonomik mantığı ve işleme taraf olan müşteri göz önünde bulundurularak belirlenir.