Soorgla AI Hukuk Asistanı
Yapay Zeka Yanıtı
Muris muvazaasına (mirasçıdan mal kaçırma) dayalı tapu iptal ve tescil davaları, Yargıtay içtihatları ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) çerçevesinde titizlikle yürütülmesi gereken dava türleridir. Bu davalarda dikkat edilmesi gereken temel hususlar şunlardır:
1. Dava Şartları ve Taleplerin Formüle Edilmesi
- Talep Uygunluğu: Davacı mahkemeden sadece tapu kaydının iptalini istemişse, Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre bu istek tescil isteğini de kapsar Ref 212. Ancak usul ekonomisi ve hukuki netlik açısından hem iptal hem de miras payı oranında tescil talebinin birlikte ileri sürülmesi esastır.
- Hakimin Davayı Aydınlatma Ödevi: Davacının talebinin muris muvazaası mı yoksa "hile" gibi başka bir hukuki nedene mi dayandığı net değilse; hakim, HMK 31. maddesi uyarınca taraflara açıklama yaptırmalıdır Ref 212.
- Tarih ve Süreler: Kadastro tespiti ile tescil edilen taşınmazlarda, davanın kadastro öncesi nedene mi yoksa muris muvazaasına mı dayandığı ve yasal hak düşürücü süreler içinde açılıp açılmadığı mahkemece re'sen incelenir Ref 265Ref 419.
2. İspat Yükü ve Muvazaanın Tespiti
- Mirasbırakanın İradesi: Davacı, murisin mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak amacıyla hareket ettiğini (mal kaçırma kastı) ispatlamalıdır Ref 317.
- Ekonomik Güç ve Bedel: Satış işleminin gerçek olup olmadığını belirlemede; davalının taşınmazı satın alacak maddi gücünün bulunup bulunmadığı ve satış karşılığında bir bedel ödenip ödenmediği en önemli karinelerdir Ref 265Ref 317.
- Gelenek ve Deneyim: Mahkemece mirasçılar arasındaki dengenin korunup korunmadığı, mirasbırakanın taşınmazı satmaya ihtiyacı olup olmadığı gibi hayatın olağan akışına dair kriterler değerlendirilir.
3. Usul Hukukuna İlişkin Önemli Noktalar
- Görevli ve Yetkili Mahkeme: Bu davalarda taşınmazın aynına ilişkin olması sebebiyle taşınmazın bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemeleri görevlidir Ref 419Ref 230.
- Yargıtay Görev Bölümü: Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil taleplerine ilişkin temyiz incelemeleri kural olarak Yargıtay 1. Hukuk Dairesi tarafından yürütülür Ref 419Ref 428.
- Feragat ve Taraf Sıfatı: Davadan feragat, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur Ref 382. Ayrıca, bir avukat tarafından habersiz açıldığı iddia edilen davalarda, taraf sıfatının usulüne uygun kazanılıp kazanılmadığı mahkemece kontrol edilmelidir Ref 230.
4. Miras Payı Oranı
- Davacılar genellikle tüm mirasçılar adına tescil isteyebilecekleri gibi, sadece kendi miras payları oranında iptal ve tescil talebinde de bulunabilirler Ref 265Ref 240. Davanın kabulü halinde, davanın açıldığı paylar üzerinden hüküm tesis edilir.