Yargıtay yargitay 2025/8425 E. 2025/9653 K.

9. Hukuk Dairesi 2025/8425 E. , 2025/9653 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/557 E., 2025/2012 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/444 E., 2024/480 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 12.10.2012-11.09.2014 tarihleri arasında davalının bir başka Şirketinde, 12.09.2014-22.06.2017 tarihleri arasında davalı Şirkette çalıştığını, ilk dönem başka Şirkette gösterilmiş ise de tüm çalışma döneminin davalı yanında olduğunu, son ücretinin net 2.400,00 TL olduğunu, ücretlerin bir kısmının elden bir kısmının bankadan ödendiğini, iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı neden bildirilmeden feshedildiğini, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödenmediğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık ücretli izin, ücret, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 12.09.2014 - 22.06.2017 tarihleri arasında asgari ücret üzerinden bekçi olarak çalıştığını, diğer dönemki çalışmasının farklı bir Şirkette olduğunu, davalıya ait işyerinde üç vardiya olarak çalışıldığını, çalışanların vardiyalara göre hafta tatili yaptığını, 22.06.2017 tarihinden itibaren davacının diğer bir kısım arkadaşları ile birlikte fikir birliği içinde hiçbir haklı neden bildirmeksizin davalıya ait işyerine gelmediklerini, ihtarname ile işe davet edildiklerini, işçilerin çalışmaya dönmediğini, bunun üzerine ihtarname ile devamsızlık nedeniyle iş sözleşmelerinin feshedildiğinin bildirildiğini, davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, işyerinde fazla çalışma yapılmadığı gibi ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalışma olmadığını, davacının yıllık ücretli izin alacağının bulunmadığını ve ücret alacaklarının eksiksiz olarak ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yapılan yargılama sonucunda, davacının 12.10.2012-11.09.2014 tarihleri arasında ... işyeri numaralı ... İşlem Ltd. Şti.nde, 12.09.2014-05.07.2017 tarihleri arasında ise davalı işyerinde çalıştığı, işyeri tescil bilgileri incelendiğinde her iki Şirketin adresinin, faaliyet alanlarının ve ortaklarının aynı olduğu, bu nedenle Şirketler arasında organik bağ bulunduğu, böylece davalı Şirketin ödenmeyen işçilik alacaklarının tamamından toplam hizmet süresi itibarıyla sorumlu olduğu, davacının son ücretinin ise brüt 3.357,07 TL olarak kabul edildiği, bu hususun gerek yapılan ücret araştırması, gerekse alınan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) kayıtları ile sabit olduğu, zira davacının yaptığı iş ve kıdemi nazara alındığında asgari ücret ile çalışmasının beklenemeyeceği, davacının iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiği, feshin haklı sebeplere dayandığı hususunun ispat külfetinin davalıya ait olduğu, davalı işveren tarafından feshin haklı sebebe dayandığı veya iş sözleşmesinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmeyecek şekilde son bulduğu hususlarının ispat olunamadığı, davacı işçinin çalıştığı süre içinde yıllık ücretli izinlerinin tamamını kullandığı hususunun davalı işveren tarafından yazılı bir belge ile ispat olunamadığı, davacıya son ay ücretinden asgari ücret dışında kalan ücretinin ödenmediği, davacıya tüm ücretinin ödendiği hususunun da davalı tarafça ispat olunamadığı, davacının fazla çalışma yaptığı, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatillerinde çalıştığı belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden yerinde olduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Zamanaşımı def'inin değerlendirilmediğini,
2. Sadece davacı tanık beyanları esas alınarak hesaplama yapıldığını,
3. Davacının iş sözleşmesinin davacının eylemli olarak işe gelmemesi sonucunda feshedildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş sözleşmesinin feshi ile davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanıp kazanmadığı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile yıllık ücretli izin alacaklarının ispatı ile hesaplanması ve zamanaşımı noktalarında toplanmaktadır.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32/1 hükmünde genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.
Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususların imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesini ortaya çıkarması durumunda, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve gerekirse işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek ilgili meslek odaları, işçi ve işveren kuruluşları ile TÜİK emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.
Somut olayda; davacı vekili müvekkilinin ücretinin bir kısmının bankadan bir kısmının elden ödendiğini, son ücretinin net 2.400,00 TL olduğunu iddia etmiştir. Davalı taraf ise davacının asgari ücretle çalıştığını savunmuştur. Mahkemece dinlenen davacı tanığı ... . ile ... . davacının asgari ücretle çalıştığını, ücretin bankaya yatırıldığını, fazla çalışmaların elden ödendiğini beyan etmişlerdir. İlk Derece Mahkemesince davacının ücreti emsal ücret araştırması ve TÜİK verileri esas alınarak brüt 3.357,07 TL olarak kabul edilerek hüküm kurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi de emsal ücret bilgileri doğrultusunda belirlenen ücretin isabetli olduğuna karar vermiştir.
Ne var ki davacı tanıklarının davacının asgari ücret aldığı ve elden yapılan ödemelerin fazla çalışma ücreti alacağına ilişkin olduğu yönündeki beyanları dikkate alındığında; davacının iddia ettiği ücreti ispatlayamadığı ve asgari ücretle çalıştığı kabul edilerek talep edilen alacaklara ilişkin hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.