Yargıtay yargitay 2025/8114 E. 2025/9486 K.

9. Hukuk Dairesi 2025/8114 E. , 2025/9486 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/223 E., 2025/1477 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Rize İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/19 E., 2024/239 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin çalıştığı sürece sendikalı olduğunu, davalı ... ile ... Sendikası ve ... Sendikası arasında 2000 tarihinden itibaren toplu iş sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandırılmadığını, davalı ... ile ... Şirketi arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunu, müvekkilinin ilk işe girdiği tarihten itibaren belediyenin işçisi olduğunu ve toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanması gerektiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduğunu, davalı Belediyenin işveren sıfatı olmadığını, bu nedenle asıl işveren olarak da sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, davacının 27.02.2013 tarihinde kendi isteği ile emekli olduğunu ve müvekkili tarafından kendisine birikmiş tüm sosyal haklar, kıdem tazminatı, kullanılmayan yıllık ücretleri olmak üzere toplam 31.913,94,00 TL ödendiğini, davacının müvekkilini ibra ettiğini, açılan davanın haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı ... bünyesinde itfaiye personeli olarak görev yaptığı, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin emsal kararları dikkate alındığında itfaiye işinin alt işverene verilebilecek işlerden olmadığı ve geçersiz olduğu, davacının 05.10.1998 tarihinde davalı ... bünyesinde çalışmaya başladığı, 17.09.2003 tarihinden itibaren davalı ... Başkanlığının temizlik işlerini ihale ile yüklenen ... Şirketinin işçisi olarak çalıştığı, davacının işyerinden 27.02.2013 tarihinde emeklilik nedeniyle çıkışının verildiği, davalının 28.02.2006 tarihine kadar ... Sendikası, 01.03.2006 tarihinden itibaren ise ... Sendikası ile toplu iş sözleşmeleri imzaladığı, davacının 04.04.2003 tarihinde ... Sendikasına üye olduğu, 14.07.2005 tarihinde istifa ederek 18.07.2005 tarihinde ... Sendikasına üye olduğu belirtilerek bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden yerinde olduğu gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını ve dava tarihinden faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davalı ... ile ... Şirketi arasında alt işveren asıl işveren ilişkisi bulunduğunun, ilişkinin muvazaalı olmadığının yargı kararlarıyla kesinleştiğini,
b. Davacının alt işveren işçisi olduğunu ve asıl işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanmasının mümkün olmadığını,
c. Bilirkişi raporundaki hesaplamalarının hatalı olduğunu,
d. Faizin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, alt işverenlik ilişkisinin geçerli olup olmadığı, davacının davalı Belediyenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden yararlanıp yararlanamayacağı ile dava konusu alacakların hesabı, faiz türü ve faiz başlangıç tarihlerinin doğru tespit edilip edilmediğine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dava, belirsiz alacak davası olarak açılmasına rağmen Mahkemece fark ücret, akdi ikramiye, ilave tediye yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, kıdemli işçilik teşvik primi alacaklarına dava ve talep artırım tarihlerinden itibaren faize karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı tarafın tüm, davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. Davacı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin alt bendinde yer alan "Brüt 46.448,18 TL fark ücret alacağının 5.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 25/03/2013 tarihinden, kalan kısmının talep artırım tarihi olan 26/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Brüt 4.466,44 TL akdi ikramiye alacağının 1.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 25/03/2013 tarihinden, kalan kısmının talep artırım tarihi olan 26/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Brüt 6.223,70 TL ilave tediye alacağının 500,00 TL'sinin dava tarihi olan 25/03/2013 tarihinden, kalan kısmının talep artırım tarihi olan 26/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Brüt 6.868,02 TL yıllık izin ücreti alacağının 1.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 25/03/2013 tarihinden itibaren, kalan kısmının talep artırım tarihi olan 26/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Brüt 17.166,02 TL fazla çalışma ücreti alacağının 5.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 25/03/2013 tarihinden itibaren, kalan kısmının talep artırım tarihi olan 26/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Brüt 1.207,00 TL kıdemli işçilik teşvik primi alacağının 500,00 TL'sinin dava tarihi olan 25/03/2013 tarihinden itibaren, kalan kısmının talep artırım tarihi olan 26/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
" ibarelerinin çıkartılarak yerine,
"Brüt 46.448,18 TL fark ücret alacağının dava tarihi olan 25.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Brüt 4.466,44 TL akdi ikramiye alacağının dava tarihi olan 25.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Brüt 6.223,70 TL ilave tediye alacağının dava tarihi olan 25.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Brüt 6.868,02 TL yıllık izin ücreti alacağının dava tarihi olan 25.03.2013 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Brüt 17.166,02 TL fazla çalışma ücreti alacağının dava tarihi olan 25.03.2013 tarihinden işleyecek en yüksek işletme kredisi faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Brüt 1.207,00 TL kıdemli işçilik teşvik primi alacağının dava tarihi olan 25.03.2013 tarihinden işleyecek en yüksek işletme kredisi faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" ibarelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlerden davalı tarafa yükletilmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.