Karar Detayı

9. Hukuk Dairesi 2025/7948 E. , 2025/9904 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/3714 E., 2025/988 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 27. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/327 E., 2021/474 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin 11.12.2014-27.03.2016 tarihleri arasında davalı Şirkete ait yurt dışı şantiyesinde nakliye formeni olarak çalıştığını, haftalık çalışma saatlerinin 07.00-18.00 saatleri arasında olduğunu ancak bu çalışmanın en az 23.00'e kadar devam ettiğini, ayrıca ayda iki hafta tatilinde ve dinî bayramların ilk günü hariç tüm genel tatil günlerinde çalıştığını ancak işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, 11.12.2014-27.03.2016 tarihleri arasında nakliye hareket formeni olarak müvekkili Şirketin Etiyopya’daki projesinde çalıştığını, davacının ücretinin standartların üzerinde belirlendiğini ve her nev'i çalışmasını karşılar nitelikte olduğunu, davacının sürekli şekilde fazla çalışma yaptığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının fazla çalışma yaptığı, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile tüm hafta tatili günlerinde çalıştığına ilişkin iddiasının tanık beyanlarıyla ispatlandığı ancak bu çalışmaların karşılığının ödenmediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1. Davacının sabit olarak belirlenen ücretinin her nev'i çalışmasını kapsadığını, davacının imzasını taşıyan yurt dışı çıkış yapan işçi bilgilendirme formunda bu durumun görüleceğini,
2. Davacının çalışma saatlerine ilişkin yapılan hesaplamaların hatalı olduğunu,
3. Davacı ile menfaat birliği içinde olan tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini,
4. Alacaklardan yapılan indirimin en üst sınırdan uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, uygulanacak hukuk, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarının ispatı ile hesaplanmasına ilişkindir.
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 24/1 hükmüne göre hukuk seçimi, taraflarca açıkça yapılabileceği gibi zımni olarak da yapılabilir. Yabancılık unsuru taşıyan bir iş sözleşmesinin varlığı karşısında, Türk hukukuna göre açılmış bir davada davalı tarafça en geç cevap dilekçesi ile yabancı hukukun uygulanması gerektiği yönünde itirazda bulunulmaması yahut en geç ön inceleme duruşmasında tarafların hukuk seçimi konusunda anlaşmamış olmaları durumunda uyuşmazlığa uygulanacak olan hukukun Türk hukuku olarak zımnen seçilmiş olduğunun kabulü gerekir. Buna göre somut uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş ve işyerinden çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.
Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkân dâhilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.
Çalışma sürelerinin ispatı noktasında işverene karşı dava açan tanıkların beyanlarına ihtiyatla yaklaşılması gerekir. Fazla çalışma alacağının ispatında salt menfaat birliği olan tanık beyanlarıyla sonuca gidilemez. Bununla birlikte başkaca delil ya da olgularla desteklenen bu tür tanık beyanlarına itibar edilmelidir. Bu çerçevede; işin ve işyerinin özellikleri, davalı tanıklarının anlatımları, iş müfettişinin düzenlediği tutanak veya raporlar ve aynı çalışma dönemi ile ilgili olarak söz konusu alacağın varlığına ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararları gibi hususlar başkaca delil ya da olgular olarak değerlendirilebilir.
Somut uyuşmazlıkta davacı; haftalık çalışma saatlerinin 07.00-18.00 saatleri arasında olduğunu ancak bu çalışmanın en az 23.00'e kadar devam ettiğini, ayrıca ayda iki hafta tatilinde çalıştığını iddia etmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı tanıklarının beyanlarına göre davacının haftada 6 gün 07.00-18.00 saatleri arasında çalıştığı ve bu çalışmasının her gün 23.00'e kadar uzadığı; ayrıca davacının ayda iki hafta tatilinde aynı saatlerde çalıştığı nazara alındığında davacının ara dinlenme süreleri hariç haftada toplam 90,5 saat çalıştığı ve bu suretle haftalık 45,5 saat fazla çalışma yaptığı belirlenmiş ve İlk Derece Mahkemesince bu hesaplama üzerinden %30 indirim yapılmak suretiyle hüküm kurulmuştur.
Yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarından ... . davacının sabah çalışma saatlerine ilişkin iddiasını doğrular mahiyette haftanın her günü sabah 07. 00... .00 saatleri arasında çalıştığını beyan etmekle birlikte davacı tanıklarından ... . davacının sabah 07. 00... .30 arasında çalıştığını beyan etmiştir. Diğer taraftan davalı işverene karşı davası olan davacı tanığı ... . de davacının akşam 18.00'den sonraki çalışmalarının işin yoğun olduğu dönemlerde olduğunu belirtmiş ancak işin yoğun olduğu dönemlerin tespitine yarar beyanda bulunmamıştır.
Şu hâlde dosyadaki ispat durumuna göre davacının haftanın 6 günü ve ayda iki hafta tatilinde 07.00-18.30 saatleri arasında çalıştığının kabulüyle ve Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki diğer hesaplama unsurlarına bağlı kalınarak sonuca varılmalıdır.
Buna göre davacının ayda 2 hafta haftanın 6 günü, ayda 2 hafta ise haftanın 7 günü 07.00-18.30 saatleri arasında 1,5 saat ara dinlenmesi ile çalıştığı kabul edilerek dava konusu fazla çalışma ücreti alacağı hesaplanmalıdır.
Belirtilen hususlar gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.