Yargıtay yargitay 2025/6842 E. 2025/9417 K.

9. Hukuk Dairesi 2025/6842 E. , 2025/9417 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2073 E., 2025/1463 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 12. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/665 E., 2021/806 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... İnşaat Sanayi ve Tic AŞ. (... Şirketi) ile davalı ... AŞ. (... Şirketi) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işverenler nezdinde seramik ustası olarak 09.11.2015- 18.11.2015, 14.01.2016-19.12.2016, 08.02.2017-15.12.2017 tarihleri arasında çalıştığını, davalıların ... TOKİ ... Konutlarının inşaatını yaptığını, davacının net 4.500,00 TL ücretle çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız nedenle feshedildiğini, haftanın 7 günü 08.00-20.00 saatleri arasında çalıştığını, dinî bayramlar hariç diğer ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, yıllık ücretli izinlerinin kullandırılmadığını ve çalıştığı süre boyunca asgari geçim indirim alacaklarının da ödenmediğini iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, asgari geçim indirim alacağı, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalılar ... Şirketi ile ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacının somutlaştırma yükünü yerine getirmediğini, taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığını, müvekkili Şirkete husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacının hizmet süresinin Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları incelenerek belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafın imzası bulunan ücret bordrolarında belirtilen meblağlarda yapıldığını, tüm ücret ödemelerinin Banka kanalıyla yapıldığını, ücret bordroları ve banka kayıtları incelendiğinde davacının hak ettiği ancak karşılığı ödenmeyen asgari geçim indirimi ücretinin bulunmadığının görüleceğini, davacının hizmet süresinin birleştirilmesine de olanak bulunmadığını, böylelikle davacının çalışmasının 1 yılın altında olduğunu, hak kaybına uğramamak adına belirtilmelidir ki davacı tarafça hak edilen ancak karşılığı ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatı alacağı bulunmadığını, iddia edilen çalışma sisteminin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının varsa tüm ücret alacaklarının ödendiğini, ödenmeyen yıllık ücretli izin alacağının da bulunmadığını, istenen faiz türü ve başlangıç tarihlerinin de hatalı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2. ... Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti (... Şirketi) cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 09.11.2015-18.11.2015 tarihleri arasında 10 gün, 14.01.2016-19.04.2016 tarihleri arasında 3 ay 7 gün, 04.05.2016-30.07.2016 tarihleri arasında 2 ay 28 gün, 13.08.2016-19.12.2016 tarihleri arasında 4 ay 9 gün, 08.02.2017-23.06.2017 tarihleri arasında 4 ay 16 gün, 10.08.2017-08.11.2017 tarihleri arasında 3 ay 1 gün ve 22.11.2017-15.12.2017 tarihleri arasında 24 gün olmak üzere toplam 1 yıl 7 ay 5 gün süre ile davalılar nezdinde kıdemi olduğu, dinlenen tanık beyanları ve emsal ücret araştırması ile birlikte değerlendirildiğinde davacının son çıplak brüt ücretinin 6.294,50 TL olduğu, iş sözleşmesinin kıdem tazminatı gerektirmeyecek şekilde sona erdiğini ispat külfeti altında bulunan davalı işverenlerin bu yükümlülüklerini yerine getiremedikleri, tanık anlatımlarından davacının ulusal bayram ve genel tatillerde çalıştığı, haftalık 21 saat fazla çalışma yaptığı ve hafta tatillerinde çalıştığının anlaşıldığı, davacının yıllık ücretli izinlerini kullandığına veya fesih esnasında karşılığının ödendiğine dair herhangi bir yazılı delil sunulmadığı, davalı tarafça davacının asgari geçim indirimi alacaklarının ödendiğine dair belge sunulmadığı, dinlenen davacı tanıklarının benzer şekilde ... Şirketine bağlı olarak çalıştıklarını emir ve talimatları ... ve ... Şirketinden aldıklarını beyan ettikleri, dosya kapsamına sunulan İş Sağlığı ve Güvenliği Talimat ve Taahhütnamesi'nde; davacının ... ... 3 Adi Ortaklığı ... Toki 2. Etap İnşaatında çalıştığının belirtildiği dolayısıyla davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Şirketi ile ... Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamı da dikkate alınarak, davalılar ... Şirketi ve ... Şirketinin asıl işveren sıfatıyla işçinin saptanan hak ve alacaklarının tamamından sorumlu olduğu, davacının fazla çalışma yaptığının, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığının dinlenen ve beyanlarına itibar edilen tanık anlatımlarıyla ortaya konulduğu, davacının dış cephe ustası olarak yaptığı iş, emsal ücret verisi ve tanık anlatımları itibariyle kabul edilen ücret miktarının dosya kapsamına uygun olduğu, iş sözleşmesinin tazminat gerektirmeyecek şekilde sona erdiğini ispat yükü üzerinde olan davalı tarafça, davacının istifa ettiği savunulmuş ise de herhangi bir istifa dilekçesi sunulmadığı gibi iş sözleşmesinin haklı nedenle sona erdiğinin de kanıtlanamadığı, bu durumda davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanacağı, yıllık ücretli izin süresinin kullandırıldığının veya fesihte karşılığının ödendiğinin ispatlanamadığı, giydirilmiş ücret tespitinde hata bulunmadığı, Mahkemece uygulanan indirim oranının ve faiz türlerinin yerleşik içtihatlara ve yasaya uygun olduğu, belirsiz alacak davası açıldığından ıslah zamanaşımına uğrayan bir alacağın mevcut olmadığı ancak davacının, davalılardan ... Yapı Şirketi nezdinde 09.11.2015-18.11.2015 tarihleri arasındaki çalışmasının geçtiği işyerinin, diğer davalılar ... Şirketi ve ... Şirketine ait olduğu yönünde dava dosyasında bir delil bulunmadığı hâlde, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, söz konusu sürenin dikkate alınmasının dosya kapsamına uygun olmadığı bu yönden istinaf başvurularının kısmen kabulü gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Şirketi ve ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde;
1. Taleplerin zamanaşımına uğradığını,
2. Müvekkili Şirketlere husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını,
3. Davacı ile menfaat birliği içerisinde bulunan tanıkların beyanlarının dikkate alınarak hüküm tesisi edildiğini,
4. Mahkeme kararının infazda tereddüt yaratacak mahiyette olduğunu, alacak kalemlerine ancak dava ve ıslah tarihi ayrımı yapılarak faiz işletilebileceğini,
5. Edinilen bilgiye göre davacının ücret bordrolarında tahakkuk ettirilen kadar ücret aldığını, asgari ücretin üzerinde olan fahiş ücret tespitinin kabul edilemeyeceğini,
6. Giydirilmiş ücretin hatalı tespit edildiğini, yemek ücretinin fahiş olduğunu,
7. İşçilik alacaklarının hesaplanmasında asgari geçim indirimi dâhil ücretin esas alınamayacağını,
8. Kıdem ve ihbar tazminat haklarının oluşmadığını,
9. Tespit edilen çalışma sürelerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere tanıkların çalışma süreleri ayrı ayrı belirlenerek hesaplama yapılması gerektiğini,
10. Fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücret alacakları bulunmadığını hesaplamaların hatalı yapıldığını,
11. Ödenmeyen yıllık ücretli izin ve asgari geçim indirim alacağı bulunmadığını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, husumet, ücret seviyesi, giydirilmiş ücret, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıp kazanamadığı ile asgari geçim indirimi, yıllık ücretli izin ve diğer talep edilen dava konusu ücret alacaklarının hesaplanması ve ispatı hususlarına ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... Şirketi ile davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.