Yargıtay yargitay 2023/1384 E. 2025/7163 K.

8. Hukuk Dairesi 2023/1384 E. , 2025/7163 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/561 E., 2022/290 K.

Taraflar arasında görülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı tescil davasında İlk Derece Mahkemesi tarafından temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar ... ve ... İdaresi vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı dava dilekçesinde; sınırlarını bildirdikleri .... köyünde bulunan toplam dört parça taşınmazın, tapuda kayıtlı olmadığını, murisi ....'den intikal ettiğini, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının yararlarına oluştuğunu belirterek, taşınmazın adına tescilini talep etmiştir.
...,.......................... 27.03.1998 tarihli müdahale dlekçelerinde; dava konusu taşınmazların murislerinden intikal ettiğini ve kendilerinin de mirasçı olup yasal hakları olduğunu belirterek, adlarına tescilini talep etmişlerdir.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; dava dilekçesinin 1. sırasında yazılı (A) harfli 4167 metrekare, 2. sırada yazılı (B) harfli 6.656 metrekare, 3. sırada yazılı (C) harfli 3609 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar hakkındaki davanın kabulü ile davacılar adına tapuya tesciline, dava dilekçesinin 4. sırasında yazılı Ekincik mevkiindeki taşınmaz 618 parsel sayılı taşınmaz içerisinde olduğundan bu yer hakkındaki davanın reddine dair verilen karar, ... ve ... İdaresi tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 02.07.2001 tarihli ve 2001/5504 - 5885 sayılı kararı ile bozulmuştur.
Hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; “...çekişmeli taşınmazların yörede 1968 yılında yapılan ... tahdidi dışında kaldığı belirtilmişse de; üzerindeki delicelerden aşılanmak suretiyle oluşturulan zeytinlik bulunduğu, aşılama ve imar-ihyanın 1953-1954 yıllarında yapıldığının bildirildiği, bu durumda uyuşmazlık taşınmazların öncesinin ne olduğu ve imar-ihyaya konu olup olamayacağı, sınırında dere olduğuna göre dere yatağından elde edilip edilmediği noktasında toplandığı,buna rağmen, mahkemece yapılan araştırmada jeolog bilirkişi dinlenmediği, taşınmazlar ve çevresinin en eski tarihli, memleket haritası, hava fotoğrafı ve amenejman planında ne olarak gösterildiğinin saptanmadığı, taşınmazın içinde bulunan ağaçların yaşları, cinsleri ve sayılarının da araştırılmadığı,anılan eksikliklerin giderilmesi için yeniden inceleme ve araştırma yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi...” gereğine denilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davacının davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine, 17.09.2013 tarihli rapora ekli krokide (B1) ile gösterilen 3189,36 m², (D) harfi ile gösterilen 4.084,93 m² yüzölçümündeki tarla vasfındaki taşınmaların davacılar adına Germencik Sulh Hukuk Mahkemesinin 1996/84-63 Esas, Karar sayılı mirasçılık belgesindeki hisseleri oranında tapuya tesciline, aynı krokide (B2) ile gösterilen 1.186,35 metrekarelik kısmına ilişkin davacının davasının reddine, bu kısmın ... vasfı ile ... adına tapuya tesciline, davacı vekilinin dava dilekçesinde .... köyü, .... mevkiinde yer alan ve yukarıda belirtilmeyen diğer taşınmazlara ilişkin davasının feragat nedeniyle reddine, bu taşınmazların ormanla ilgisi bulunmamakla davalı ... İdaresinin, ... adına ... vasfıyla tescil isteminin reddine karar verilmiş; hükmün, davalı ... ve davalı-karşı davacı ... İdaresi tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 26.06.2014 tarihli ve 2014/3866 Esas, 2014/ 6908 Karar sayılı ilamı ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma ilamında özetle; "Mahkemece yapılan araştırma ve uygulamanın hüküm vermek için yeterli olmadığı belirtilerek; yeniden yapılacak keşif ve inceleme ile dava konusu taşınmazın kesinleşen ... tahdidine göre konumunun belirlenmesi, taşınmazın ... sayılmayan yerlerden olduğunun belirlenmesi halinde bu kez davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davacının davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine, 10.08.2017 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 4.375,71 metrekare yüzölçümündeki zeytin bahçesi vasfındaki taşınmazın ve (B) harfi ile gösterilen 4.084,93 metrekare yüzölçümündeki tarla vasfındaki taşınmazın davacılar adına Germencik Sulh Hukuk Mahkemesinin 1996/84-63 Esas, Karar sayılı mirasçılık belgesindeki hisseleri oranında tapuya tesciline; davacının dava dilekçesinde bahsi geçen diğer taşınmazlara ilişkin davasının feragat nedeniyle reddine, bu taşınmazların ormanla ilgisi bulunmamakla davalı ... İdaresinin ... adına ... vasfıyla tescil isteminin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar ..., ... İdaresi ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 06.04.2021 tarihli ve 2020/4383 Esas, 2021/3329 Karar sayılı ilamı ile Büyükşehir Belediye Başkanlığının taraf olması gereğine değinilerek sair hususlar incelenmeksizin bozulmuştur
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak açılan tescil davası olduğu, taşınmazın (A-B) harfli kısımları açısından davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı ile taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle, davacının davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine, .... Köy Tüzel Kişiliği yönünden davanın husumetten reddine, dava konusu yapılan Aydın ili ... ilçesi... Mahallesi .... mevkiinde kain 10.08.2017 tarihli rapora ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 4.375,71 m² ve (B) harfi ile gösterilen 4084,93 m² yüzölçümündeki tarla vasfındaki taşınmazın davacılar adına Germencik Sulh Hukuk Mahkemesinin 1996/84-63 Esas, Karar sayılı mirasçılık belgesindeki hisseleri oranında tapuya tesciline, davacının, dava dilekçesinde bahsi geçen diğer taşınmazlara ilişkin davasının feragat nedeniyle reddine, bu taşınmazların ormanla ilgisi bulunmamakla davalı ... İdaresinin ... adına ... vasfıyla tescil isteminin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar ... İdaresi ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
1. Davalılar ... İdaresi ile ... vekillerinin; 10.08.2017 tarihli bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 4.375,71 metrekare yüzölçümündeki taşınmaza yönelik temyiz itirazları bakımından;
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ... İdaresi vekili ve davalı ... vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2. Davalı ... İdaresi vekilinin dava konusu taşınmazın 10.08.2017 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 4.084 metrekare yüzölçümündeki taşınmaza yönelik temyiz itirazları bakımından;
Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve uyulan bozma ilâmında açıklandığı üzere işlem yapılıp sonucu dairesinde hüküm tesis edildiğine göre, davalı ... İdaresi vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine karar verilmiştir.
3. Davalı ... vekilinin; 10.08.2017 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 4.084 metrekare yüzölçümündeki taşınmaza yönelik temyiz itirazları bakımından;
İlk Derece Mahkemesince dava konusu olan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen taşınmazın davacı ... tesciline karar verilmiş ise de; delillerin değerlendirilmesinde hataya düşülmüştür. Şöyle ki, dava açıldıktan sonra 24.09.2003 tarihinde yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler .... mevkiinde bulunan (temyize konu kararda (B) harfi ile ifade edilen ve 121 parsele komşu olan) taşınmaz için taşınmazın batısında bulunan çayın zaman zaman taştığını,.... taşmaması için davacılar tarafından bir önlem alınmadığını, ağaçlar varsa da bu ağaçların taşmaya engel olmadığını, ıslah da edilmediğini, taşkın sebebi ile taşınmazda büyük çapta taşlar olduğunu belirtmiş bu keşif sonucu jeoloji mühendisi tarafından düzenlenen 03.10.2013 tarihli raporda; (temyize konu kararda dayanak yapılan raporda (B) harfi ile gösterilen yer tarif edilen 121 parselin batısında kalan) taşınmazın batı kenarında .... olduğu, dere içinde ya da kenarında taşkınlara yönelik ıslah çalışmaları bulunmadığı, taşınmaz içinde... geçmiş yıllarda veya taşkınları sırasına getirerek bıraktığı alüvyon çökelleri bulunduğu, taşınmaz üzerinde tarıma yönelik ıslah çalışmaları yapılmadığından kum çakıl oranının komşu taşınmazlara göre daha fazla olduğu, ekte jeolik kesitte bu kum çakılların şekli olarak da gösterildiği dere kenarına yakın yerlerde ve derinlere inildikçe malzeme boyutunun arttığının belirtildiği, 01.10.2003 tarihli ... bilirkişi kurul raporunda dava konusu taşınmazın dere taşkın alanında kaldığı, aralıklarla tarımsal faaliyet yapıldığı, imar ihya çalışmalarının yapılmadığı belirtilmiştir.
Her ne kadar daha sonra düzenlenen raporlarda taşınmazın dere taşkınından etkilenmediği aralarında kot farkı olduğu yönünde raporlar düzenlenmişse de; bu raporların taşınmazın dava tarihinden sonraki durumu ile ilgili olduğu, eldeki davada davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyeliğine dayalı tescil kararı verilebilmesi için dava tarihinden önce 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 713. ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14... . maddelerinde yazılı şartların oluşması gerektiği, somut olayda dava konusu taşınmazın (B) harfi ile gösterilen kısmı için kazanma koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından davacının davasının reddine ve Hazinenin karşı tescil talebi dikkate alınarak taşınmazın davacı ... tesciline karar verilmesi gerekirken, ... adına tesciline karar verilmemiş olması doğru değildir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar ... ve ... İdaresi vekilinin 10.08.2017 tarihli bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 4.375,71 metrekare yüzölçümündeki taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının reddi ile (A) harfi ile gösterilen kısma yönelik hükmün ONANMASINA
(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... İdaresi vekilinin 10.08.2017 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 4.084 metrekare yüzölçümündeki taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE
(3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin 10.08.2017 tarihli bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen 4.084 metrekare yüzölçümündeki taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (B) harfi ile gösterilen taşınmaza yönelik olarak BOZULMASINA,
1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine,
7139 sayılı Kanun'un 33. maddesi uyarınca ... İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
02.12.2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.