Yargıtay yargitay 2025/1505 E. 2025/5145 K.

7. Hukuk Dairesi 2025/1505 E. , 2025/5145 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/2924 E., 2024/3015 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Fatsa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2021/694 E., 2024/217 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 02.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davacı asil ... geldi, karşı taraftan gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; dava konusu 2 73... , 2 73... , 3 12... parsel sayılı taşınmazların taraflara mirasbırakanları ...'tan kaldığını, babalarına müvekkillerinin bakmasına rağmen intikalin miras payları oranında gerçekleştiğini, müvekkillerinin taşınmazlarda daha fazla hak sahibi olmaları gerektiğini, 2 73... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapıyı müvekkillerinin inşa ettiğini, diğer taşınmazlardaki fındık ve meyve ağaçlarını da müvekkillerinin diktiğini, taşınmazlara ilişkin açılmış ortaklığın giderilmesi davası bulunduğunu belirterek; taşınmazlarda %20 oranında daha fazla hissenin müvekkilleri adına tesciline, 2 73... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan evin müvekkillerine aidiyetinin tespitine veya binanın her katı için ayrı ayrı müvekkilleri lehine muhdesatın tespitine, 3 12... ve 2 72... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan tüm ağaçların müvekkillerine aidiyetinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalılar cevap dilekçelerinde; davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığını, kesin hüküm bulunduğunu, davacıların iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, davacıların amacının açılan davaları sürüncemede bırakmak olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacıların tapu iptali ve tescil davalarını ispatlayamadıkları, fındık ve meyve ağaçlarına yönelik muhdesat iddiasının da ispatlanamadığı, 2 73... parsel sayılı taşınmazda bulunan eve yönelik olarak davacı ... yönünden davanın kesin hüküm nedeniyle reddinin gerektiği, ... yönünden ise davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle 2 73... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapıya ilişkin muhdesat iddiasının usulden reddine, tapu iptali ve tescil isteminin reddine, 3 12... ve 2 72... parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki fındık ve meyve ağaçlarına ilişkin muhdesat iddiasının reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalı ...'in muhdesat iddiasına ilişkin kabul beyanının dikkate alınmadığını, kararın gerekçesiz olduğunu, ağaçların yaşı dikkate alındığında davacının iddialarının kanıtlandığı sonucuna varılması gerektiğini, tapu iptali ve tescil isteminin reddinin de hatalı olduğunu ifade ederek kararın bozulmasını istemiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; tapu iptali ve tescil ile muhdesatın tespiti istemlerine ilişkindir.
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesi gereğince hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Dosya içeriğinden; davacı ...'in dava konusu 2 73... parsel sayılı taşınmazda bulunan eve yönelik olarak davalılar aleyhine açtığı muhdesatın tespiti davasının iddianın ispatlanamadığı gerekçesiyle Fatsa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.04.2016 tarihli ve 2015/314 Esas, 2016/183 Karar sayılı kararıyla reddedildiği ve kararın 11.02.2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle; eldeki davada davacı ... yönünden davaya konu 2 73... parsel sayılı taşınmazda bulunan eve yönelik muhdesatın tespiti istemi bakımından davanın kesin hüküm nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ne var ki; İlk Derece Mahkemesince, kararın gerekçesinde 2 73... parsel sayılı taşınmazda bulunan eve ilişkin olarak davacılar ... ... mirasçılarının muhdesat iddiasının ispatlanamadığı belirtilmiş olmasına rağmen hükümde bu davacılar yönünden de davanın kesin hüküm nedeniyle usulden reddine karar verilerek gerekçe ile hüküm arasında çelişki oluşturulması doğru olmamıştır.

2. Diğer taraftan; 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3 hükmünde kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere karşı kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak dava açılamayacağı açıklanmıştır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Hak düşürücü süre kamu düzenine ilişkin olup, taraflarca öne sürülmese bile Mahkemece kendiliğinden dikkate alınması ve davanın süre geçtikten sonra açıldığının belirlenmesi halinde esasa girilmeyerek davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

Dosyada bulunan kadastro tutanakları ve tapu kayıtlarının incelenmesinden; dava konusu 2 72... parsel sayılı taşınmazın "fındık bahçesi ve ağaçlık vasfıyla", 2 73... parsel sayılı taşınmazın "kargir üç katlı ev ve tarla ve fındık bahçesi" vasfıyla, 3 12... parsel sayılı taşınmazın ise "fındık bahçesi" vasfıyla 17.10.1997 tarihinde tarafların mirasbırakanı ... adına tespit gördüğü ve kadastro tutanaklarının 14.04.1998 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporlarından ise; davacıların muhdesat iddiasında bulunduğu ev ve bir kısım fındık ile meyve ağaçlarının kadastro tespit tarihi olan 17.10.1997 tarihinden önce meydana getirildiği ve davanın 07.10.2021 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
O hâlde; İlk Derece Mahkemesince, kadastro tespitinden önce meydana getirildiği belirlenen muhdesatlar yönünden davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığının değerlendirilmesi gerekirken bu hususun göz ardı edilmiş olması isabetsiz olmuştur.
3. Bunlarla birlikte; davacılar, mirasbırakanlarına daha fazla baktıklarını ileri sürerek dava konusu taşınmazlara yönelik olarak tapu iptali ve tescil isteminde bulunmuşlardır. Davacıların tapu iptali ve tescil taleplerinin dayanağı mülkiyetin nakli sonucunu doğurabilecek geçerli bir hukuki sebep olmadığından tapu iptali ve tescil isteminin bu nedenle reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle davacıların iddialarını ispatlayamadıkları gerekçesiyle reddine karar verilmiş olması da doğru değildir.
İlk Derece Mahkemesince, değinilen hususlar göz ardı edilerek eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle karar verildiğinden Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Yargıtay duruşma vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.