Yargıtay yargitay 2025/1259 E. 2025/5133 K.

7. Hukuk Dairesi 2025/1259 E. , 2025/5133 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/196 E., 2025/119 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2019/3 E., 2021/679 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili ile dava dışı taşınmaz malikleri arasında 12.06.2017 tarihinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, 04.07.2017 tarihinde yapı ruhsatı alındığını ancak inşaat projesi hazır olmasına ve yapı ruhsatı alınmasına rağmen taşınmaz üzerinde bulunan trafo, yer altı kablosu, enerji nakil hattı nedeniyle inşaata başlanılamadığını, birçok kere idari başvuru yapıldığını ancak direk ve hatların kaldırılmadığını, enflasyon nedeniyle inşaat malzemeleri ile teçhizat fiyatlarında inanılmaz artışlar gerçekleştiğini belirterek el atmanın önlenmesi, elektrik direkleri, enerji nakil hattı ve yer altı kablolarının kaldırılmasını, ruhsat alınma tarihi ile dava tarihindeki proje ve inşaat maliyet bedelleri arasındaki farkın maddi tazminat faiziyle tahsilini ve davacıya ait 46 adet bağımsız bölüm için ruhsat tarihinden dava tarihine kadar mahrum kalınan kira bedelinin faiziyle tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... vekili; zamanaşımı ve husumet itirazları olduğunu, bahse konu enerji hattının 2013 yılında inşaatı tamamlanarak hizmete açıldığını, Kültür Merkezine ait trafo ve enerji bağlantı hattı için proje aşamasında ...'tan 29.06.2010 tarih ve 12554 sayılı yazı ile ... bağlantı izni alındığını ve sonrasında yine aynı Kurumun 22.03.2011 tarih ve 16635-6070 sayılı yazısı ile iznin süresinin uzatıldığını, izin içeriğinde trafonun yerinin ...'a ait enerjinin alınacağı nokta ve enerji hattının geçeceği güzergahın ... yetkili mühendisleri tarafından belirlendiğini ve enerji nakil hattına ilişkin krokinin onaylandığını, daha sonra ... İl Özel İdaresince yapılan ihale sonucu ihaleyi kazanan ve sözleşme imzalanan yüklenici firma tarafından kontrol mühendisleri denetiminde ...'ın onayladığı proje ve enerji müsaadesine göre kültür merkezi trafosunun yapım işleri ile dava konusu yer üstü ve yer altı enerji bağlantılarının eksiksiz şekilde tamamlandığını, ... yetkili mühendislerince 11.06.2013 tarihinde bağlantı hattı ve trafonun kontrol edilerek işletmeye açılmasında bir sakınca görülmediğini, enerji besleme hattının her ne kadar müvekkil Kurumca yaptırılmışsa da yönetmelik hükümleri gereği ...'a devredildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili; dava tarihinden önce davaya konu havai şebekenin 01.08.2018 tarihinde kaldırıldığını, yüksek gerilim yeraltı kablosunun ise ... Merkezine ait özel trafonun yüksek gerilim kablosu olduğunu, yeraltı kablosunun kaldırılmasının ... Merkezi tarafından yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı Şirket ile dava dışı taşınmaz malikleri arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi akdedilerek davacı Şirketin dava konusu 96 97... No.lu parsel üzerinden inşaat yapma işini üstlendiği, davacının şahsi hakkından dolayı taşınmazdaki haksız el atmaların önlenmesini talep edebileceği, taşınmazda hem sabit tesis yapılmak suretiyle hem de yeraltı ve yerüstünden elektrik hattı geçirilmek suretiyle haksız bir el atmanın bulunduğu, davalı ... Valiliğinin elektrik enerjisinin kullananı durumunda olduğu, diğer davalının trafosuna elektrik sağlayan ve bunun için enerji nakil hattı ve direği tesis eden kişi olarak davalı ...Ş. olduğu, bu nedenle ... Valiliği aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, dava konusu taşınmazdan geçirilen enerji nakil hattı ve elektrik direği nedeniyle inşaat yapılmasının mümkün olmadığı dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında tespit edildiği, davacı tarafça yıkım talebinde bulunulmuşsa da bu talep Mahkemece uygun görülmeyerek enerji nakil hattı ve elektrik direğinin dava konusu taşınmazdan kaldırılarak başka yere nakline dair karar verildiği, davacı tarafın kira kaybını talep ettiği ancak henüz doğmamış zararın talep edilmesinin mümkün olmadığı, sözleşmenin gereği gibi yerine getirilip getirilmeyeceği, inşaata başlanıp başlanmayacağının bilinemediği dönemde zararın da meydana geldiğinin söylenemeyeceği gerekçesiyle ... Valiliği aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ...Ş. yönünden davacının el atmanın önlenmesi talebinin kabulüne, dava konusu 96 97... parsel sayılı taşınmazda 02.08.2021 tarihli fen bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen 19,58 m²’lik, B harfi ile gösterilen 6,60 m²’lik ve C harfi ile gösterilen 1,85 m²’lik alana vaki davalı el atmasının önlenmesine, dava konusu taşınmazda yer alan elektrik direği ve enerji nakil hattının kaldırılarak başka yere nakledilmesine, davacının tazminat ve kira kaybı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında hem sabit tesis yapılmak suretiyle hem de yeraltı ve yerüstünden elektrik hattı geçirilmek suretiyle haksız bir el atmanın bulunduğunun tespit edildiği, ... Merkezinin tüketici, ...'ın tedarikçi olduğu, ... Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından 02.03.2018 tarihli yazılan yazıya ... tarafından "Söz konusu alçak gerilim şebekenin ... Projesi kapsamında kaldırılmak üzere projelendirme çalışmalarının başlatıldığı, 2018 yılı kapsamında talebin değerlendirileceği" şeklinde cevap verildiği, bu şekilde müdahelenin ... tarafından giderilebileceğinden taşınmaza haksız el atması bulunanın davalı ...Ş. olduğu, davacının tazminat ve kira kaybına yönelik iddiasına gelince; basiretli bir tacirin kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapacağı taşınmazın zemin durumunu yerinde incelemesi gerektiği, davacı ile dava dışı arsa sahipleri arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 3. maddesinde inşaata tapu kaydı üzerindeki tüm hacizlerin ve Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/346 Esas sayılı dosyasında konulan ihtiyati tedbir şerhinin kalkmasından itibaren başlanacağının kararlaştırıldığı, UYAP sisteminden alınan takbis kaydında taşınmazda halen 22.09.2016 tarihinde Adana 2. İcra Müdürlüğünün 2016/12750 Esas sayılı dosyasından konulan icra-i haciz şerhinin bulunduğu, Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/346 Esas (Yeni Esas 2018/236) sayılı dosyasında (eski 96 97... parsel) ihtiyati tedbirin 27.03.2018 tarihinde terkin edildiği, davacının varsa oluşan bir zararının davalının müdahalesi nedeniyle ya da başka sebeplerle oluşup oluşmadığının tespiti bu haliyle mümkün olmamakla birlikte yine inşaatın müdahale olmasa idi ne zaman başlayacağı ve ne zaman bitirileceğinin öngörülememesi nedeniyle zararın meydana gelip gelmediği tam olarak belirlenemeyeceğinden davacının tazminat talebinin reddine ve yine aynı sebeplerle inşaatın kiraya verilmesi için hazır hale geleceği sürenin normal koşullara göre davalının eylemi nedeniyle gecikip gecikmediği, kiraya verilmenin inşaatın bitiminin ardından hemen gerçekleşip gerçekleşmeyeceği hususlarının tam olarak belirlenemeyeceği birlikte değerlendirilerek reddine karar verilmiş olması yerinde görülmekle davacı vekili ve davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemenin pasif husumet yokluğuna dair kararın hatalı olduğunu, tüm dosya münderecatından arsa üzerinde bulunan tesisatların davalılara ait olduğunu, aynı hattan ... tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığına enerji verildiği (satıldığı) kurumlar arasındaki resmi yazışmalar ile de sübut bulduğunu, hal böyle iken ... Valiliği aleyhine açılan işbu davada artık pasif husumet yokluğundan bahsedilemeyeceğini, davalı ...Ş, yönünden el atmanın önlenmesine karar verildiğini ve davalı Kurumun haksız el atmasının yerel Mahkemece de açıkça kabul ettiğini, yerel Mahkemenin, bu kanaatine rağmen tazminat talebinin reddi yorumunun hukuki bir gerekçeye dayanmadığını, davalıların eylemleri ile davacının zararı arasında illiyet bağının varlığının açık olduğunu, müvekkili ile arsa malikleri arasında düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesinin özel şartlar kısmının 3. maddesinde tapu kaydı üzerinde bulunan haciz ve tedbirin inşaata başlanılmasına engel bir husus olarak nitelendirilmediğini, ayrıca müvekkilinin ruhsat alarak inşaat yapma ve tamamlama iradesini ortaya koyduğunu, böylelikle 04.07.2017 itibariyle 36 aylık inşaata başlama ve tamamlama süresinin de başladığını, Mahkeme gerekçesinin hatalı olduğunu, ayrıca müvekkil aleyhine hükmedilen yargılama giderlerinin fazla hesaplandığını, müdahalenin men'i davasının kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen bu dava yönünden yapılan masrafların tamamının davalıya yükletilmesi gerekmesine rağmen masrafların, haklılık oranına göre pay edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin tarifeye aykırı bir şekilde nisbi olarak hesaplandığını, tarifenin 13-/4 maddesine göre maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda, avukatlık ücretinin maktu hesaplanması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi, kâl ve tazminat istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.