Yargıtay yargitay 2025/1156 E. 2025/5105 K.

7. Hukuk Dairesi 2025/1156 E. , 2025/5105 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/750 E., 2024/1037 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Sivaslı Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2022/198 E., 2023/160 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Uşak ili, Sivaslı ilçesi, ... Mahallesinde yer alan 1 16... parsel sayılı taşınmaz davacı müvekkili adına kayıtlı iken, ... Belediye Encümeninin 13.09.2006 tarihli ve 62 sayılı kararı ile ... Müdürlüğünden tasdikli değişiklik beyannamesine göre ifraz edildiğini, taşınmazın kargir iki katlı ev ve arsa olarak davacı adına tahsisen tescilinden sonra 851.81 m²'lik kısmının bedelsiz olarak yola, 832.50 m²'lik kısmının ise bedelsiz olarak park alanına terk edildiğini, davalı ... Belediyesinin gerek yeşil alan, gerekse yol için hiçbir düzenleme yapmadığı gibi, terk olunan yere ... isimli komşusu tarafından seyyar garaj yapıldığını, davacının kamu yararı için ayırmış olduğu yerden, yol olarak kendisinin dâhi yararlanamadığını ileri sürerek; hakkında gereği gibi işlem yapılmayan ve bedelsiz olarak park ve yol olarak terkin edilen yerlerin tapusunun iptali ile davacı adına tapuda tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bedelsiz terk edilen yerlerin müvekkilince amacına uygun şekilde değerlendirildiğini, imar planı gereğince çalışmaların halen devam ettiğini, iddia edilen alanın 3. kişiler tarafından gayrıresmî ve kaçak şekilde kullanımı iddiasından müvekkilinin haberdar olmadığını, bu iddianın davacıya talep hakkı vermeyeceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 19.07.2023 tarihli ve 2022/198 Esas, 2023/160 Karar sayılı kararı ile "...2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca imar düzenlemesi sırasında malikinin muvaffakati ile yol, yeşil alan ve bunun gibi kamu hizmeti ve tesislerine ayrılan alan için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamayacağı ve karşılığının da istenemeyeceği düzenlemesinin yer aldığı, ikmal edilen tapu kayıtlarında, fen bilirkişisi raporunda ve keşif sırasında yapılan gözlemde ifraz sonucu yol olarak bırakılan kısımların zeminde yol olarak kullanıldığı, park olarak terk edilen kısmın boş olduğunun anlaşıldığı, davacı tarafça Kamulaştırma Kanununun 35. maddesi gereği mülkiyet iddiasında bulunamayacağı...." gerekçesiyle "...davanın reddine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 26.03.2024 tarihli ve 2024/750 Esas, 2024/1037 Karar sayılı kararı ile "...istinaf bavurusunun esastan reddine...." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
Davacı vekili temyiz dilekçesinde dava dilekçesinde dayandığı nedenleri tekrarla;
a. Davalının 13.09.2006 tarihinden bu güne gerek yeşil alan gerekse yol olarak ayrılan kısım için hiçbir düzenleme yapmadığını,
b. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2010/2759 E., 2010/6268 K. sayılı kararında, bedelsiz terk edilen ve fakat kullanılmayan yerlerin malikine geri verilmesi gerektiğinin belirtildiğini,
c. Keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde yol ve yeşil alan olarak ayrılan yerlerde 10 yıldan fazla bir süredir düzenleme yapılmadığının ortaya çıktığını,
d. Ölçülülük ilkesinin amacının temel hak ve özgürlüklerin gereğinden fazla sınırlandırılmasının önlenmesi olduğunu ve Anayasa Mahkemesi kararlarında bu ilkenin sıklıkla vurgulandığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, 3194 sayılı İmar Kanunu'ndan kaynaklanan ve bedelsiz rızai olarak davalıya terk edilen yerin amacına uygun kullanılmaması nedenine dayalı olarak açılmış tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçelesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.