Yargıtay yargitay 2025/810 E. 2025/6002 K.

3. Hukuk Dairesi 2025/810 E. , 2025/6002 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1210 E., 2024/1818 K. v
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/353 E., 2024/308 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 09.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde gelen davacı asıl ... ve vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...'nın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili ile ........... Ankara-İstanbul ikinci etap hızlı tren işi yüklenicisi ...isimli firmaya ihtiyaç duyduğu balast madeninin tedarikini düşünen davalı şirket arasında 08.09.2011 tarihli danışmanlık sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin bu çerçevede gerekli çalışmaları yaptığını ve tedarik edilecek evsafta madeni bulduğunu, gerekli analizleri yaptırdığını ve davalı şirkete temini hususunda danışmanlık ve asistanlık yaptığını, bunun üzerine davalı şirket ile yüklenici arasında 13.06.2011 tatihinde ................ konulu sözleşme imzalandığını, iş bu sözleşme ile davalı şirketin ...isimli firmanın ihtiyaç duyduğu madenin teminini yüklendiğini, davalı şirket tarafından temin edilecek balast madeninden ton başına 0,75 ABD Dolar danışmanlık hizmet bedelinin müvekkiline ödeneceğinin hüküm altına alındığını, davalının bu zamana kadar verdiği mal ile ilgili müvekkiline hiçbir bedel ödemediği gibi kaç ton maden sevkedildiği bilgilerini vermekten de kaçındığını, bu hususa ilişkin davalıya 09.09.2014 tarihli ihtar gönderildiğini ve sözleşme gereği hak ediş bedellerinin taraflarına ödenmesini istenmiş ise de olumlu bir yanıt alınamadığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin sair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL danışmanlık hizmet bedelinin hak ediş bedellerinin davalı hesabına yatırıldığı tarihten itibaren devlet bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faiz oranlarıyla birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; kısmi dava açılamayacağını, davaya konu sözleşmenin (1.) maddesinde davacının yüklenici firmaya balast imalatı ve tedariki konusunda danışmanlık hizmeti vereceğinin belirtildiğini, davacı tarafın bu hizmeti verdiğini bizzat ispatlaması gerektiğini, davacı tarafın alacak talebi iddiasında bulunduğu tüm alacak kalemleri belirli olduğundan davacı tarafça 6100 sayılı Kanuna aykırı şekilde belirsiz alacak davası olarak açılan davanın öncelikle usul yönünden reddine, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davacı tarafın müvekkili şirkete verilmiş herhangi bir danışmanlık hizmeti bulunmadığından açılan davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin 02.02.2017 tarihli kararıyla; davacının danışmanlık yapması hususunda bir belgesinin bulunmadığının davacı ve vekilince ifade edildiği, gerek dava dilekçesinde, gerekse delil listesinde davacının tanık delili dışında herhangi bir delile dayanmadığı anlaşıldığından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuş; Bölge Adliye Mahkemesinin 12.10.2017 tarihli kararayla; davacının delil olarak dosyaya taraflarca imzalanan ve imzası inkar edilmeyen 08.09.2011 tarihli sözleşmeyi sunduğu, bu durumda taraflar arasındaki akdi ilişki davacı tarafından ispatlanmış olup davalının, taraflarca imzalanan sözleşmeye konu balast madenini dava dışı firmaya sattığı da ...........nin 15.11.2016 tarihli yazısı ile sabit bulunduğu, davacının, akti ilişkinin varlığını kanıtladıktan sonra edimlerini nasıl ve hangi oranda yerine getirdiği hususunu tanık dahil her türlü delille ispat edebileceği, davanın esasıyla ilgili söz konusu bu deliller toplanmadan ve değerlendirilmeden karar verilmiş olmakla, davacının istinaf kanun yolu başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesine ait kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesinin 11.01.2022 tarihli kararıyla; taraflar arasında imzalan danışmanlık sözleşmesinde tanık olarak bulunan kişilerin davacının davalı şirketin ...firmasına demiryolu projesi kapsamında balast tedariki konusunda yardımcı olup danışmanlık yaptığı, mal tedariki sağladığı, bunun için farklı illerde görüşmeler yaptığı, ...de de numune tahlili ile uğraştığını beyan ettiği, ...tarafından verilen bilgide proje kapsamına kadar davalı şirketin proje yüklenicisi ...firmasına 297.547,80 ton balast temin ettiğinin sabit olduğu, tanık beyanları ve dosya arasında bulunan sözleşme kapsamında davacının davalı şirkete danışmanlık hizmetini eksiksiz sunduğu, sözleşmeye göre temin edilen balastın tonu başına 0,75 sent kararlaştırıldığı görülmekle hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu dikkate alınarak; davanın kısmen kabulüne, 20.000,00 TL'nin 02.11.2015 dava tarihinden, 1.274.782,90 TL nin 09.01.2020 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuş; Bölge Adliye Mahkemesinin 12.07.2023 tarihli kararayla; davalı vekiline sözlü yargılama için süre verilmeden, davalının hukuki dinlenilme ve savunma hakkını kısıtlayacak, adil yargılanma hakkını etkileyecek şekilde usul kurallarına uyulmaksızın esas hakkında hüküm kurulduğu, bununla birlikte, Mahkemece ............'deki kayıtlar ile davalı şirket kayıtları getirtilerek, ıslaha itiraz dilekçesi ile ekinde yer alan belgelerin değerlendirilmesi, ...tarafından bildirilen davalıdan temin edilen balastın taraflar arasındaki sözleşme kapsamında olup olmadığının belirlenmesi, davacının alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için gerekirse içinde maden mühendisi ve mali müşavirin de bulunduğu konusunda uzman bilirkişi heyetinden taraf ve yargı denetimine elverişli bilirkişi raporu alınması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yargılamanın yeniden yapılması için dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmiştir.
3. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kararından sonra yapılan yargılama sonucunda ............'ye balastın hangi taş ocaklarından, hangi miktarda, hangi tarihlerde ve kim tarafından temin edilerek kuruma teslim edildiği ile davacı tarafından hangi tarihlerde hangi taş ocağından balastın alınarak kuruma teslim ettiğinin bildirilmesi istenmiş, ...cevabi yazısında proje kapsamında herhangi yeni bir balast temini yapılmadığını belirterek temin edilen balast miktarlarını tablo halinde göndermiş, balast miktarlarının incelenmesinde ...................... Taş Ocağının davalı tarafından 11.11.2011-11.11.2013 tarihinde işletilerek 297.547,00 ton balast temin edildiği ve davalı tarafından başkaca taş ocağından balast temin edilmediği, belirtilen taş ocağının davacıyla yapılan sözleşme kapsamı dışında olduğu anlaşılmış, davacının sunduğu delillerin davalı tarafından yapılan balast tedarikinin davacı ile yapılan sözleşme kapsamında olduğunu göstermediği, davacının sunduğu tanık beyanlarının da davacının somut olarak hangi hizmetleri ne zaman ve nasıl sunduğunu açıkça ortaya koyamadığı, davacının davalıya danışmanlık hizmeti verdiğini ve bu hizmet karşılığında ödeme yapılmadığını kanıtlayacak somut deliller sunamadığı kanaatine varıldığından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki sözleşmenin danışmanlık edimine ilişkin olduğu, davacının her hangi bir maden ocağı kaydı ve şartı olmaksızın danışmanlık hizmetini yürüteceğinin düzenlendiği, buna göre taraflar arasında yapılan 08.09.2011 tarihli danışmanlık sözleşmesi halen yürürlükte olup taraflar yönünden geçerli ve bağlayıcı bulunduğu, dava konusu iş kapsamında ...şirketine davalı şirketin işlettiği tek yer olan ........................ Taş Ocağından 11.11.20 11... .11.2013 tarihleri arasında teslim edilen balast miktarı 297.547,80 ton olup ...şirketi tarafından alınan balasta karşılık davalı şirkete hak ediş ödemesi yapıldığı, dava dosyası kapsamı ile davada dinlenen taraf tanıklarının beyanlarına göre davacı sağlayıcı danışmanlık hizmetini yerine getirdiğini davada ispatlamış olup davalı danışmanlık ücretini davacıya ödediğini ispat yükü altında olduğu, davalının sözleşmeden kaynaklanan borcunu davacıya ödediğini ispat edemediği, bu durumda sözleşmenin (1.) maddesinde düzenlenen, "Danışmana, Malzeme temininde ton başına net 0,75 $ (Yetmişbeşsent) ABD doları, Yüklenici her aldığı ödenek veya hakediş de danışman firmaya yukarda anlaşılan birim fiyatlar üstünden ödeme yapacakdır." şartı gereğince davalı danışmanlık hizmeti alan şirket, davacı hizmet sağlayıcısına 297.547,80 ton malzeme tedariki karşılığında ton başına net 0,75 USD olmak üzere toplamda 223.160,85 USD danışmanlık ücreti ödeme yükümlülüğü altında bulunduğu, davacının toplam 297.547,80 ton balast malzemesi karşılığında 0,75 USD / ton üzerinden hesaplanan toplam 223.160,85 USD danışmanlık ücretine hak kazandığı, davacının sözleşmede USD'ye bağlanan alacağını davada (TL) olarak talep ettiği dikkate alınarak, 14.10.2025 dava tarihi itibarıyla (20.000,00 TL / 2,9518 kur = 6.775,526 USD) ve 09.01.2020 ıslah tarihi itibarıyla (216.385,324 USD x 5,976 kur talebi = 1.293.118,69 TL) olmak üzere (6.775,526 USD + 216.385,324 USD = 223.160,85 USD), (20.000,00 TL + 1.293.118,69 TL) toplamda 1.313.118,69 TL alacağın, davacı tarafından davalıya gönderilen ve bir alacak miktarı içermeyen 09.09.2014 tarihli ihtarnamenin davalıyı yasal usule uygun şekilde temerrüde düşürmeyeceğinden, kısmi dava niteliğindeki davada talep edilen alacağın dava ve ıslah tarihlerinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hatalı kabul ve gerekçeye dayalı olarak davanın reddine karar verilmesi yasa ve usule aykırı olduğu gerekçesiyle; davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak, yeniden davanın kısmen kabulüne, dava konusu toplam 1.313.118,69 TL alacağın, 20.000,00 TL'sinin dava tarihinden, geriye kalan 1.293.118,69 TL'sinin ise 09.01.2020 ıslah tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; dosyaya sunulan evrak ve klasörler ile danışmanlık hizmetinin başka şirket tarafından verildiği iddiaları hakkında olumlu olumsuz bir değerlendirme yapılmadan; önceki bozma kararının konusunu oluşturan ...yazı cevabı ile ilgili olarak bozma ile çelişen değerlendirmeler yapılarak karar verildiğini, İstinaf Mahkemesi tarafından alacağın zamanaşımına uğradığı yönündeki itirazlarının dikkate alınmadığını, talep dışında karar verildiğini, hükmedilen faiz türünün usule aykırı olduğunu, davacının verdiği hizmeti ispat edemediğini, teknik uzmanlık gerektiren bilirkişi incelemesi yaptırılmadığını, davacının müvekkili şirkete herhangi bir danışmanlık hizmeti vermediğini, hayatın olağan akışına aykırı ve mantık kuralları ile çelişen tanık beyanlarına itibar edilerek de karar verildiğini belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen danışmanlık sözleşmesi gereğince alacağın tahsili istemine ilişkindir.
1, Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçeye ve özellikle dava dosyasının incelenmesinde; taraflar arasında 08.09.2011 tarihli danışmanlık sözleşmesi imzalandığı ve sözleşmenin gereğinin davacı tarafça yerine getirildiğinin ispat edildiği, sözleşmede belirtilen ücretin davalı tarafça ödendiğinin yasal delillerle ispat edilemediği, sözleşmede kararlaştırılan şekilde Mahkemece davacının alacağının hesap edildiği, sözleşmenin geçerli olduğu ve taraflarca da feshedilmediği, dava ve ıslah tarihi itibariyle alacağın zamanaşımına uğramadığı anlaşıldığından davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
2. Taraflar arasındaki ilişki ticari nitelikte olduğundan hükmedilen alacağa avans faizi geçmemek üzere faiz işletilmesi gerektiğinden davalı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün bu nedenle bozulmasına karar verilmiştir.
Ne var ki bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanunun 370/2 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hükmün fıkrasının 5-a bendine " devlet bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile " ibaresinden sonra gelmek üzere " ( avans faizini geçmemek üzere)" yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
40.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.