Yargıtay yargitay 2025/618 E. 2025/5818 K.

3. Hukuk Dairesi 2025/618 E. , 2025/5818 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1587 E., 2024/1365 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/97 E., 2023/978 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmiş, 27.11.2024 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar verilmiş olup, ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; 02.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ...’ın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Dosya içeriğine göre; mevcut davanın kısmi dava niteliğinde olduğu, alacağın bir kısmının dava edilmesi halinde kısmi davada kesinlik sınırının dava edilen miktara göre değil alacağın tamamına göre belirleneceği, dava konusu edilen 100 USD’nin Türk Lirası karşılığının Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibariyle öngörülen temyiz sınırının altında olduğu, ancak davada uyuşmazlık konusu toplam alacağın 55.000 USD olduğu gözetildiğinde kararın kesinlik sınırının altında kaldığından söz edilemeyeceği anlaşılmakla; Bölge Adliye Mahkemesinin temyiz dilekçesinin reddine ilişkin 27.11.2024 tarihli ek kararın kaldırılmasına, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinde kiraya veren tarafından kiracıya 390.847 USD + KDV tutarında dekorasyon desteğinin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak davalının söz konusu bedelin 55.000 USD'lik kısmını ödenmediğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100 USD dekorasyon desteğinin ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; kira sözleşmesinde kiraya veren sıfatı ile müvekkili tarafından davacıya 390.847 USD + KDV tutarında dekorasyon desteği ödeneceğine ilişkin hüküm bulunduğunu, gayrimenkullere ilişkin kira sözleşmelerinde kira bedeli ve diğer ödeme yükümlülüklerinin dövize endeksli kararlaştırılması yasaklandığından söz konusu hükmün geçersiz olduğunu, müvekkili tarafından davacıya toplam 3.000.000,00 TL dekorasyon desteği adı altında ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelerin sözleşme tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası olarak dikkate alındığında müvekkilinin herhangi bir borcunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ) gereğince kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden kararlaştırılamayacağı, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin içerisinde yer alan dekorasyon desteğine ilişkin düzenlemenin 32 sayılı Tebliğde yer verilen diğer ödeme yükümlülüğü kapsamında olduğu belirlendiği ve alınan bilirkişi raporunda davalının ödemesi gereken herhangi bir dekorasyon desteği bedeli olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; 06.10.2018 tarihli ve ... numaralı Resmi Gazete ile yayımlanan Tebliğin 8/2 maddesinde "Türkiye'de yerleşik kişiler kendi aralarında akdedecekleri; konusu serbest bölgeler dahil yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dahil gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar." hükmü dikkate alındığında; taraflar arasındaki kira sözleşmesinde bahsi geçen dekorasyon desteğinin kira sözleşmesinden kaynaklanan "diğer ödeme yükümlülükleri" kapsamında kaldığı, alınan bilirkişi raporuna göre davalı tarafın davacıya bu kapsamda bir borcunun olmadığı, verilen kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; dava konusu alacağın kira sözleşmesi olmadan da kararlaştırılabilecek, kira alacağından bağımsız bir alacak kalemi olduğunu, Tebliğe göre karara bağlanmasının hiçbir hukuki izahının bulunmadığını, davalının sözleşme tarihinde Tebliğden haberdar olmasına rağmen döviz üzerinden anlaşmayı yaptığını, daha sonra dürüstlük kuralına aykırı olarak bu Tebliğ hükümlerine dayandığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinde döviz cinsinden kararlaştırılan bakiye dekorasyon desteği ödemesinin kiraya verenden tahsili istemine ilişkindir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 99. maddesine göre ; "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir.
Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.
Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." düzenlemesi mevcut olup özel mevzuatında yasak bulunmadığı durumda yabancı para cinsinden sözleşme yapılması geçerlidir.
Kira sözleşmeleri bakımından 13.09.2018 tarihli RG de yayınlanan Cumhurbaşkanlığının 12.09.2018 tarihli 85 sayılı kararıyla Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararın 4/g maddesinde; "Türkiye'de yerleşik kişilerin, Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dâhil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz.
" düzenlemesi yapılmıştır. Bu düzenlemeyle bu kararın yayımlanmasından itibaren Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen istisnai haller dışında sözleşme bedeli ( kira bedeli) ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri bakımından yabancı para cinsinden veya yabancı paraya endeksli olarak belirlenmesine yasak getirildiği gibi bu karardan önce yapılıp bu yasağın getirildiği tarihte halen ifa edilen sözleşme bedellerinin Türk Lirasına çevirme usulü tebliğlerle düzenlenmiştir.
Sonuçta Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ gereğince istisna getirilen hallerden olmayan kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan "diğer ödeme yükümlülüklerinin" döviz cinsinden kararlaştırılması yasaklandığından bu yasağa uyulmayıp döviz cinsinden belirleme yapıldığında veya yasak dönemi ve öncesi döviz cinsinden olan tutarın Hazine ve Maliye Bakanlığının tebliğlerine göre "TL" cinsine çevrilip bu tutarın güncellenen tutar karşılığının ödenmesi gerekir.
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulanmasına, kira sözleşmesinde kararlaştırılan dekorasyon desteği ödemesinin Tebliğ uyarınca “diğer ödeme yükümlülükleri” kapsamında değerlendirilmesine bir isabetsizlik olmamasına göre, davacının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesince verilen 27.11.2024 tarihli ek kararın ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesince verilen 03.10.2024 tarihli kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.