Yargıtay yargitay 2025/503 E. 2025/5817 K.

3. Hukuk Dairesi 2025/503 E. , 2025/5817 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1733 E., 2024/2150 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/3949 E., 2023/442 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 02.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ........... ile davalı vekili Avukat ...’ün sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili ile Okul Aile Birliği arasında 06.10.2011 tarihli kira sözleşmesi düzenlendiğini, okul binasının yıkılmasından sonra müvekkilinin kira sözleşmesi uyarınca aynı alanda yaptığı 2 adet halı saha ve eklentilerinin de yıkıldığını, davalının müvekkilinin taşınmaza yapmış olduğu sabit tesis masraflarının kira sözleşmesinin özel şartlar (1.) maddesi uyarınca ödemesi gerektiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, sabit tesis masraflarının toplam bedeli olan 1.558,810,20 TL maddi zararın, ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davacı ile Okul Aile Birliği arasında düzenlenen 06.10.2011 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin 1 yıl süreli olduğunu, sözleşmenin bitiminde süresi uzatılmamış olup 06.10.2012 tarihinde sona erdiğini, sözleşmenin özel şartlar (2. f) maddesi uyarınca davacının kira süresi sonunda bahsi geçen yerde inşa ettiği tesisi söküp götürmesi ve teslim aldığı yeri eski haline getirmesi gerektiğini, davacı kiracının ancak bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, sözleşmenin özel şartlar (1.) maddesine göre sabit tesis masraflarının istenmesinin ancak yüklenicinin değişmesi şartına bağlı tutulduğu, yüklenicinin değişmesi söz konusu olmadığından bu açıdan da davacının talebinin yersiz ve hukuksuz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki 06.10.2011 tarihli kira sözleşmesinin özel şartlar (1.) maddesinde “Yüklenicinin değişmesi durumunda; okul alanına yapılan sabit tesis masrafları, kullanım süresi ve amortisman dikkate alınarak okul, birlik, varsa ilgili meslek odası temsilcisinin ve gerektiğinde bilirkişi katılımıyla oluşturulan komisyonca takdir edilen meblağ, eski yükleniciye yeni yüklenici tarafından ödenir. Bu husus ihale ilanında belirtilir.” ve (2f) maddesinde; “Sözleşme hitamında yüklenici kiraladığı ve teslim aldığı alanı yer teslim tutanağında alanı teslim aldığı andaki şekline- dönüştürerek İdareye teslim edecektir. Söz konusu alan üzerinde inşa edilecek olan tesisler kira süresi sonunda yüklenici tarafından sökülüp götürülecektir...”, hükümlerinin taraflarca kabul edildiği, davalı kiraya verenin kira sözleşmesi gereğince kiralayıp kendi kullanımında iken kusurlu davranışı ile sebep olduğu hasar ve zararlardan sorumlu olması gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, 1.558,810,20 TL’nin dava tarihinden itibaren yasal işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararıyla; taraflar arasında imzalanan 06.10.2011 başlangıç tarihli ve 1 süreli sözleşme ile okul bahçesinde yer alan açık alanın iki adet açık halı saha ve eklentileri inşa edilmek ve işletilmek üzere davacıya kiraya verildiği, süre bitimi nedeniyle sözleşmenin feshi üzerine, davacı tarafından Ankara 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/1387 E. sayılı dosyasında açılan kiracılık sıfatının tespiti davasının reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 2018/3276 E., 2019/2357 K. sayılı ilamıyla; taşınmazın süre bitiminden sonra yeniden ihale ile kiraya verilmediği, kiralanan yerin 2886 Devlet İhale Kanunu (2886 sayılı Kanun) hükümlerine tabi olduğu, bu nedenle kira sözleşmesinin süre sonunda yıldan yıla yenilenmesi olanağı kalmadığından davacı kiracının fuzuli şağil durumuna düştüğü, dolayısı ile davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, başvurunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği, okulun yeni yere taşınmasından sonra davacıdan kiralananın boşaltmasının talep edildiği, okul binasının yıkılmasından sonra davacının kiracı olarak bulunduğu halı saha ve eklentilerinin de yıkılmasına karar verildiği, kira sözleşmesinin özel şartlar kısmının (2./f.) maddesinde, tahliye sırasında kiralanan taşınmazın eski hale getirilerek idareye teslim edileceği düzenlenmiş olup, taşınmaz davacı tarafından tahliye edilmediğinden yıkıldığı, buna göre İdarece yapılan işlemlerin kira sözleşmesinin (2./f.) maddesine uygun olduğu davacı kiracı tarafından yapılan imalatların davalı İdare tarafından benimsenmediği gibi davalı İdareye intikal dahi etmediği davacının bu imalatların bedelini talep edemeyeceği gerekçesiyle, başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına yeniden davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; müvekkili ile okul aile birliği arasında düzenlenen kira sözleşmesinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na (6098 sayılı Kanun) tabi olup taşınmazın ihale usulü ile kiralanmadığını, uyuşmazlığın 6098 sayılı Kanun hükümlerine göre çözülmesi gerektiğini, davalı tarafından halı sahanın müvekkili tarafından yapılan sabit tesis masrafları ödenmeden yıkıldığını, yıkım işleminin rızası ve kusuru olmaksızın gerçekleştirilmesinin müvekkilinin kira sözleşmesinden doğan haklarını talep etmesine engel olamayacağı, müvekkilinin uğradığı zararı taşınmazın bir başkasına ihale edilmemesi nedeniyle yeni yükleniciden tahsil etmesinin mümkün olmadığı, davalı tarafından uğranılan zararın tazmini gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kiralanana yapılan tesisin yıkılması nedeniyle yapım masraflarının tahsili istemine ilişkindir.
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa ilgili kanun maddelerinin doğru şekilde uygulandığı, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesinin 2886 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğunun Ankara 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/1387 E. sayılı kesinleşmiş kararıyla sabit olduğu, sözleşmenin (2/f) maddesinde; sözleşme sona erdiğinde, kiralananın teslim alındığı andaki şekline dönüştürülerek İdareye teslim edileceğinin, inşa edilecek tesislerin sökülüp götürüleceğinin düzenlendiği, kiracı tarafından kiralanana yapılan tesislerin süre sonunda okulun başka bir yere taşınması nedeniyle yıkıldığı, davacının yaptığı imalatların kiraya veren tarafından benimsenmesininde söz konusu olmadığı, aksine sözleşmeye uygun olarak kaldırıldığı anlaşılmakla, davacının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
40.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.