Yargıtay yargitay 2025/4842 E. 2025/5954 K.

3. Hukuk Dairesi 2025/4842 E. , 2025/5954 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/955 E., 2025/1463 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/161 E., 2020/385 K.

Bölge Adliye Mahkemesince Anayasa Mahkemesi kararı sonrasında yeniden inceleme yapılarak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin eczane işleteni ve mesul müdürü olduğunu, davalı Kurum kayıtlarında 5510 sayılı ................ Sağlık Sigortası Kanunu'nun (5510 sayılı Kanun) 103. maddesine 6552 sayılı Yasa ile eklenen 5. fıkrası uyarınca eczane üzerinde süresiz fesih kaydı bulunduğunu, bu durumun hukuka aykırı olduğunu belirterek, davalı Kurumun sözleşme yapmamasına ilişkin kayıtlarındaki süresiz fesih kaydının ve sözleşme yapmama kararının kaldırılmasına ve muarazanın bu şekilde giderilmesini, ayrıca, 1,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; yapılan işlemlerin 5510 sayılı Kanun ve Kurumları ile Türk Eczacıları Birliği arasında imzalanan Protokole uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının suç tarihi, mahkumiyet tarihi, memnu hakların iadesi kararı, yasaklamaya ilişkin kanunun yürürlük tarihi dikkate alındığında, davalı Kurumun davacı eczacı ile ilgili süresiz fesih kaydı ve sözleşme yapmama kararının yerinde olmadığı, ancak manevi tazminat talep koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, manevi tazminat talebinin reddine, sözleşme yapılmamasına ve süresiz fesihe ilişkin davalı Kurum kararlarının iptaline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf talebinde bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 18.05.2022 tarihli kararıyla; davacının nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediğinin sabit olduğu, memnu hakların iadesine karar verilmesinin davalı Kurum tarafından ................. Kapsamındaki Kişilerin ....................Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokolün (6.20) maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 103. maddesinin 5. fıkrasının uygulanmasına engel teşkil etmediği, davalı Kurum tarafından yapılan işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuş, Dairece verilen 06.10.2022 tarihli kararla kararın onanmasına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuş, Dairece verilen 14.12.2022 tarihli kararla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (6100 sayılı Kanun) Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairesinden verilen kararların onanmasına veya bozulmasına ilişkin Yargıtay kararlarına karşı karar düzeltme yoluna gidileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
2. Davacı vekili tarafından, kararın kesinleşmesinin ardından Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru sonucunda, Anayasa Mahkemesinin 28.05.2025 tarihli kararıyla; davacının davalı Kurum ile sözleşme yapma talebinin reddedilmesi ve yargı mercilerine söz konusu işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna ulaşması nedeniyle başvurucunun mesleki hayatına müdahalede bulunulduğu sonucuna ulaşıldığı, dolayısıyla sözleşme feshine ilişkin kararla kamusal bir makam tarafından başvurucunun özel hayatına saygı hakkına yönelik müdahalede bulunulduğunun açık olduğu, somut olayda kamu kurum ve kuruluşlarının zararına suç işlenmiş olsa da, yasaklanmış haklarının iadesine karar verilen başvurucunun davalı Kurum ile sözleşme yapmasının süresiz olarak engellenmesinin ilgili mevzuat ve kariyer mesleği olan eczacılık üzerindeki ağır etkileri itibari ile ölçülü olarak kabul edilemeyeceği, dava süresindeki bilgi ve belgeler dikkate alındığında; başvurucunun özel hayatına saygı hakkına yönelik müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk koşulunu sağlamadığı, bu nedenlerle Anayasa'nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar verilerek, dosya yeniden yargılama yapılması için Bölge Adliye Mahkemesine iade edilmiştir.
3. Yeniden yargılama yapan Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda ilaç teminine ilişkin sözleşmenin fesh edildiği 10.04.2002 tarihinden sonra geçen uzun zaman dilimi, davacının yasaklanmış haklarının iadesine karar verilmiş olması ve hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılmasını sağlamak üzere verilen 18.05.2022 tarihli kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davalı Kurumun sözleşme yapılmamasına ilişkin kararı ile süresiz fesih kaydının iptaline, muarazanın bu şekilde giderilmesine, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; müvekkil Kurumun sözleşme yenileme ve fesih etme hususunda tamamen serbest olduğunu, davacının nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediğinin sabit bulunduğunu, davacı hakkında memnu hakların iadesine karar verilmesinin, müvekkili Kurum tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin ................Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokolün (6.20) maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 103. maddesinin 5. fıkrasının uygulanmasına engel teşkil etmediğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Gerekçe ve Değerlendirme
Uyuşmazlık, taraflar arasında sözleşme yapılmamasına ilişkin muarazanın giderilmesi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Temyiz olunan kararda yazılı gerekçeye, yeniden yargılama yapmakla yükümlü Bölge Adliye Mahkemesinin, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde karar vermiş olmasına, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.12.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.