Karar Detayı

3. Hukuk Dairesi 2025/2953 E. , 2025/6123 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/986 E., 2025/806 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 6. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/134 E., 2024/227 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, birleşen dava davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü
I. DAVA
1. Asıl davada davacı vekili; müvekkili firmanın 19.10.2020 tarihinde davalıyı ... plaka,... plaka ve... plaka araçların satışını gerçekleştirmek için vekil tayin ettiğini, davalının bu vekaletnamelere istinaden 20.10.2020 tarihinde; ...... plaka aracın satışını 155.000,00 TL ile ...isimli şahsa, ... plakalı aracın satışını 157.000,00 TL ile... isimli şahsa, ... plakalı aracın satışını 135.000,00 TL ile ... isimli şahsa gerçekleştirdiğini, 26.01.2021 tarihinde davalının 35... plakalı aracın satışını gerçekleştirmek için vekil tayin edildiğini, davalı bu vekaletnameye istinaden aynı tarihte 35... plakalı aracın satışını 100.000,00 TL bedel ile ..................isimli şahsa gerçekleştirdiğini, 18.11.2020 tarihinde davalının 48... plaka ve ... plaka araçların satışını gerçekleştirmek için vekil tayin edildiğini, davalının bu vekaletnameye istinaden 01.12.2020 tarihinde ... plakalı aracın satışını 275.000,00 TL bedel ile ... isimli şahsa, ... plaka aracın satışını 24.11.2020 tarihinde 157.000,00 TL bedel ile ...... isimli şahsa gerçekleştirdiğini, 14.09.2020 tarihinde davalının ... plakalı aracın satışını gerçekleştirmek için vekil tayin edildiğini, davalının bu vekâletnameye istinaden ... plakalı aracın satışını 14.09.2020 tarihinde 130.000,00 TL bedel ile .......... isimli şahsa gerçekleştirdiğini, müvekkili firmanın, davalıya vekâletname düzenleyerek şirket araçlarının satış yetkisini verdiğini, davalının satış işlemini gerçekleştirmesine rağmen müvekkiline ödeme yapmadığını, müvekkilinin davalıyı defalarca kez aramışsa da kendisine ulaşamadığını ileri sürerek ... plakalı aracın satış bedeli olan 135.000,00 TL, ... plakalı aracın satış bedeli olan 155.000,00 TL, .. plaka araçların satış bedeli olan 157.000,00 TL, .. plakalı aracın satış bedeli olan 100.000,00 TL, plakalı aracın satış bedeli olan 275.000,00 TL, .. plaka aracın satış bedeli olan 157.000,00 TL, 07... plakalı aracın satış bedeli olan 130.000,00 TL’nin, toplamda 1.109.000,00 TL’nin satış tarihlerinden itibaren işleyecek olan en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
2. Birleşen davada davacı vekili; müvekkili tarafından, ikinci el araç alım satımı ile uğraşan davalıya ................ hesabından; 14.05.2020 tarihinde 60.000,00 TL, 15.05.2020 tarihinde 90.000,00 TL, 21.05.2020 tarihinde 190.000,00 TL, 28.05.2020 tarihinde 42.000,00 TL, 01.06.2020 tarihinde 160.000,00 TL, 03.06.2020 tarihinde 250.000,00 TL, 03.06.2020 tarihinde 60.000,00 TL, 09.06.2020 tarihinde 70.000,00 TL, 12.06.2020 tarihinde 235.000,00 TL, 16.06.2020 tarihinde 300.000,00 TL, 16.06.2020 tarihinde 40.000,00 TL, 17.06.2020 tarihinde 35.000,00 TL, 17.06.2020 tarihinde 200.000,00 TL, 25.06.2020 tarihinde 170.000,00 TL, 14.07.2020 tarihinde 130.000,00 TL, 16.07.2020 tarihinde 95.000,00 TL, 08.09.2020 tarihinde 60.000,00 TL toplamda 3.841.000,00 TL gönderdiğini, ... hesabından; 09.09.2020 tarihinde 110.000,00 TL, 17.09.2020 tarihinde 50.000,00 TL, 29.09.2020 tarihinde 370.000,00 TL, 16.10.2020 tarihinde 149.500,00 TL, 21.10.2020 tarihinde 200.000,00 TL, 11.11.2020 tarihinde 220.000,00 TL, 20.11.2020 tarihinde 200.000,00 TL, 24.02.2021 tarihinde 40.000,00 TL toplamda 1.339.500,00 TL gönderdiğini, ancak zaman içerisinde müvekkilinin gönderdiği bu paranın yalnızca 2.330.000,00 TL'sinin davalı tarafından geri gönderildiğini, geriye kalan meblağ olan 2.750.000,00 TL'sini alamadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak, geri alamamış oldukları 1.641.000,00 TL'nin taraflarına ödenmesini talep ettiklerini, müvekkilinin yetkilisi olduğu...Yapı İnşaat Ltd. Şti. isimli firmanın, davalı ile birlikte çalışan ve aynı zamanda davalının yeğeni olan ...'a, araç satışlarını gerçekleştirmesi için vekaletname verdiğini, ancak bu gerçekleştirilen araç satışlarının karşılığı olan paraların da müvekkiline gönderilmediğini, bu nedenle müvekkilin yetkilisi olduğu firma tarafından ...'a karşı İzmir 6. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2021/134 Esas sayılı dosya ile 1.190.000.00 TL'nin ödenilmesi talepli dava açıldığını, İzmir 6. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2021/134 esas sayılı dosyası ile davalının tanık olarak dinlenildiğini ve ikinci el araba alım-satım işi yaptığını, müvekkili ile çalıştığını, paraların bu sebeple geldiğini ancak müvekkilinin hesabına geri gönderdiğini, hesapları incelenir ise bu durumun görüleceğini ikrar ve ifade ettiğini, yine İzmir 6. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2021/134 Esas sayılı dosyası ile davalının hesaplarının incelendiğini ve 04.06.2023 tarihli bilirkişi raporunda müvekkiline gelen paranın 2.750.000,00 TL'sinin eksik olduğunun görüleceğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile müvekkili tarafından davalıya, araç alımı için gönderilip geri ödenmeyen 1.641.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Asıl davada davalı vekili; müvekkilinin, ...Otomotiv’de sigortalı olarak çalıştığını, ...'ın müvekkilinin patronu ve öz amcası olduğunu, müvekkilinin, davacıyı ... vesilesi ile tanıdığını, ... ile davacının yaklaşık 1 senedir aralarında para alışverişi ve araç alım-satım ticaretleri yaptığını, davacı tarafın üzerine alınan araçların satılacağı zaman müvekkilinin patronu ... şehir dışında araç alımı yapıyor olması nedeni ile davacı tarafından müvekkiline vekalet verilerek araçların satımının yapıldığını, ancak bahsi geçen araçların satış bedelleri müvekkilinin banka hesaplarına yatmadığını, müvekkilinin dava dilekçesinde bahsedilen araçların sadece satımı ile ilgilendiğini, zaten araçların kime satılacağı, ne kadara satılacağı ve ödemenin nasıl yapılacağı konularını alıcı kişiler ile ...'ın konuştuğunu, araçların satım işlemlerini müvekkilinin patronu yaptığı için tüm araç bedellerinin ... isimli şahsın banka hesaplarına yattığını ve davacı ile müvekkilinin patronu arasında para alışverişinin sağlandığını, müvekkilinin satım işleminin sadece resmiyeti ile ilgilendiğini, ...'ın davacı tarafın hesabına 3.900,000,00 TL ödeme yaptığını ancak satış bedelleri olarak ...’a yatan paranın ise 3.200.000,00 TL olduğunu, davacı ile ... arasında çıkan anlaşmazlıkta ...'ın davacıdan alacaklı çıkacağı için vekalet ile işe bakan müvekkiline iş bu davanın açıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Birleşen davada davalı vekili; müvekkillerinden ...'ın vekaleten araç satım işlerini amcası ve patronu olan ... adına yürüttüğünü, ticari faaliyetten kaynaklanan tüm para transferleri ve iletişim ağının yine müvekkili ... vasıtasıyla yürütüldüğünü, müvekkili ...'ın, davacı tarafın hesabına 3.900.000,00 TL ödeme yaptığını ancak satış bedelleri olarak müvekkili ...’a yatan paranın ise 3.200.000,00 TL olduğunu, davacı ile ... arasında çıkan anlaşmazlıkta ...'ın davacıdan alacaklı çıkacağı için müvekkiline iş bu davanın açıldığını, 11.11.2022 tarihli beyan dilekçelerinde davacı tarafça iddia edilen tutarların müvekkilinin hesapları aracılığıyla davacının hesabına aktarıldığı ve bu hususa ilişkin banka hesap dökümlerinin dilekçeleri ekinde sunulduğunun görüldüğünü, yine aynı şekilde taraflarınca birleşen dava yönünden davalı olan ... tanık olarak Mahkemeye sunulduğunu ve iddiaların gerçeği yansıtmadığına yönelik tanıklık yaptırıldığını, ancak davacı tarafın hiçbir şekilde iddiasını ispat edemediği ve bu hususa yönelik somut delilleri Mahkemeye sunamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; asıl ve birleşen dava vekalet sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkin olduğu, asıl davada davalının sadece vekaletname ile satışı gerçekleştirdiği hesabına herhangi bir para giriş çıkışı olmadığı; birleşen dosya davalısı ... yönünden açılan dava da ise, esas davada gösterilen delillere dayanılmış olduğu, bu kapsamda yapılan incelemede davalı ile davacı arasında araç alım satımına dair vekalet ilişkisinin kurulduğunun sabit olduğu, vekalet sözleşmesinden kaynaklı alınan ödemenin vekil edene yapıldığını ispat yükü vekil de olmakla vekil konumundaki davalı tarafından sunulan banka hesap hareketlerinde yapılan incelemede araç satışından kaynaklı ... hesabına giren meblağdan davalının davacıya göndermiş olduğu miktardan kalan bakiye bedelin 2.958.970 TL olduğu, talep edilen bedelin ise 1.641.000,00 TL olduğu gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüyle 1.641.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde asıl dava davacı vekili ve birleşen dava davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde birleşen dava davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Birleşen dava davalı vekili; davacı tarafından iddia edilen 1.641.000,00 TL borcun ödenmediği iddiasının gerçekliği yansıtmadığını, Mahkemeye sundukları 11.11.2022 tarihli beyan dilekçeleri ekinde bulunan hesap hareketlerine ilişkin dokümanlar ile kanıtlandığını, müvekkillerinden ...'ın vekaleten araç satım işlerini amcası ve patronu olan ... adına yürüttüğünü, ticari faaliyetten kaynaklanan tüm para transferleri ve iletişimin yine müvekkili ... vasıtasıyla yürütüldüğünü, müvekkili ...'ın, davacının hesabına 3.900.000,00 TL ödeme yaptığını ancak satış bedelleri olarak müvekkili ...’a yatan paranın ise 3.200.000,00 TL olduğunu, davacı ile davalı ... arasında çıkan anlaşmazlıkta ...'ın davacıdan alacaklı çıkacağı için müvekkiline iş bu davanın açıldığını, davalının iddia edildiği gibi tahsil ettiği paraları ödememesi halinde davacının farklı araç satışları için ödeme yapmaya devam etmemesi gerektiğini, davacının birleşen dosya dava dilekçesinde "Yine İzmir 6. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2021/134 E sayılı dosyası ile davalı ...'ın hesapları incelenmiş ve 04.06.2023 tarihli bilirkişi raporunda müvekkile gelen paranın yukarıda ifade etmiş olduğumuz gibi 2.750.000,00 TL'nin eksik olduğu görülecektir." dediğini, ancak dosya dahilinde bulunan bilirkişi raporuna dikkatle bakıldığında davacının iddia ve taleplerini doğrular herhangi bir ibarenin bulunmadığını, ... kendi şirketi aleyhine gayri resmi olarak ticari faaliyetlerde bulunduğunu, şirket üzerine kayıtlı araçların ödemelerini açıklamaksızın bir şekilde kendi şahsi hesaplarına aldığını, ticari hayatta vergi kaçırmak amacı ile yapılan iş bu yöntem neticesinde müvekkiline borçlu olduğu halde alacaklıymış gibi iş bu kötü niyetli davayı açtığını, davacının iddialarını yargılama süresince ispatlayamadığını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığı hususunda taraflarınca deliller sunulduğu ve iddiaların gerçeği yansıtmadığı ispatlanmaya çalışıldığını, 11.11.2022 tarihli beyan dilekçelerinde davacı tarafça iddia edilen tutarların müvekkilinin hesapları aracılığıyla davacının hesabına aktarıldığı ve bu hususa ilişkin banka hesap dökümlerinin dilekçeleri ekinde sunulduğunu, yine aynı şekilde taraflarınca birleşen dava yönünden davalı olan ...'ın tanık olarak sunulduğunu ve iddiaların gerçeği yansıtmadığına yönelik tanıklık yaptırıldığını ancak davacı tarafın hiçbir şekilde iddiasını ispat edemediği ve bu hususa yönelik somut delilleri Mahkemeye sunamadığını çünkü müvekkilinin yargılamaya konu alacağa ilişkin ödemeleri yaptığının su götürmez bir gerçek olduğunu, müvekkilinin davacı şirketten de şirketin yetkilisinden de bilakis alacaklı olup, hesap dökümleri detaylı olarak incelendiğinde bu durumun anlaşılacağını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl davada vekalet sözleşmesinden kaynaklanan alacak, birleşen davada ise ikinci el araç alım-satım ilişkisi çerçevesinde gönderilen ancak iade edilmeyen paranın iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesince vekalet sözleşmeden kaynaklanan asıl davada alınan bilirkişi raporu doğrultusunda ikinci el araç alım-satım ilişkisinden kaynaklanan birleşen davanın kabulüne karar verilmiş ise de; asıl ve birleşen dosyaların taraflarının, kaynaklandıkları borç ilişkilerinin farklı olduğu gözetildiğinde asıl dosyada alınan bilirkişi raporu esas alınarak birleşen dosyanın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Mahkemesince, birleşen dosya taraflarının delilleri toplandıktan ve tarafların ikinci el araç alım-satım ilişkisine konu tüm banka kayıtları getirtildikten sonra birleşen davanın konusu olan borç ilişkisi yönünden taraf ve yargı denetimine elverişli rapor alınıp sonucuna uygun hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken, eksik değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
2. Bozma sebebine göre, birleşen dava davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesinin birleşen davaya yönelik kararına karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Birleşen davaya yönelik İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca birleşen dava davalısı yararına BOZULMASINA,
3. Bozma sebebine göre; birleşen dava davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.