Karar Detayı

3. Hukuk Dairesi 2025/2589 E. , 2025/6093 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/189 E., 2025/740 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/150 E., 2024/468 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalı ...'ın 1416 sayılı ...Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun (1416 sayılı Kanun) uyarınca Osmangazi Üniversitesi adına ve ...hesabına resmi-burslu statüde yurt dışında doktora yapmak üzere Ankara Noterliğinin 14.12.2007 tarihli ve ... yevmiye numaralı yüklenme senedini imzalayarak İngiltere'ye gittiğini, diğer davalıların ...Noterliğinin 14.12.2007 tarihli ve ... yevmiye numaralı kefaletnamesiyle müvekkili tarafından yapılan masrafların 50.000 İngiliz Sterlini'ne kadar olan kısmını ödemeyi kabul ettiklerini, davalı ...'ın görevine devam ederken...Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fakülte Yönetim Kurulunun 20.04.2021 tarihindeki toplantısında, davalının doktora tezinde üretilen çalışmalar dışında akademik hayatın gerekliliklerinden biri olan özgün akademik çalışmalar yapmadığı, çalışma alanına katkı sunacak yeni çalışmalara yönelmemesi nedeniyle akademik üretkenliğinin olmadığı sonucuna varıldığından görev süresinin yenilenmemesine karar verildiğini, davalının mecburi hizmette geçen süresinin çıkarılması suretiyle kalan borç miktarının 56.399,50 İngiliz Sterlini ve 4.638,72 TL olarak hesaplandığını ve tüm davalılara borcun ödenmesi için ihtarname gönderildiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 56.399,50 İngiliz Sterlini ve 4.638,72 TL'nin davalı asil ve diğer davalı kefillerden sorumluluk miktarları oranında alınarak müvekkiline ödenmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili; dava konusu hukuka aykırı işlem nedeniyle açılan davada işlemin iptaline karar verildiğini, akabinde müvekkili ... tarafından...Üniversitesi Rektörlüğüne hitaben yazılan 06.04.2023 tarihli yazı ile göreve iadesinin ve mali haklarının ödenmesinin talep edildiğini, idari işlemin Bölge İdare Mahkemesi tarafından iptaline karar verilmesi sebebiyle müvekkillerinin yükleme senedinden dolayı borçlandırılmasının hukuka aykırı olduğunu, kefaletnamelerin geçersiz olduğunu, bunun yanı sıra kefaletnamelerin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Bursa Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 16.03.2023 tarihli ve 2022/2739 E., 2023/234 K. sayılı kararıyla, davalılardan ...'ın görev süresinin uzatılmayarak kadrosunun boşaltılmasına ilişkin idari işleminin iptal edildiği, Danıştay 8. Dairesinin 26.09.2024 tarihli ve 2023/3121 E., 2024/4828 K. sayılı kesin olarak verilen kararıyla, anılan Bölge İdare Mahkemesinin kararının onandığı, davalı davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderleri ve harçlardan sorumlu tutulmadığı gerekçesiyle, konusuz kalan davanın esası hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Bursa Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 16.03.2023 tarihli ve 2022/2739 E., 2023/234 K. sayılı kararı ile davalılardan ...'ın görev süresinin uzatılmayarak kadrosunun boşaltılmasına ilişkin olan...Üniversitesi Personel Dairesi Başkanlığının 22.04.2021 tarihli işleminin iptal edildiği, 04.04.2023 tarihinde eldeki davanın açıldığı, ...Üniversitesi Rektörlüğünün davalılardan ...'ı 08.05.2023 tarihli olur ile dört yıl süre ile doktor öğretim üyesi olarak atadığı, davalının 16.05.2023 tarihinde görevine başladığı, Danıştay 8. Dairesinin 26.09.2024 tarihli ve 2023/3121 E., 2024/4828 K. sayılı kesin olarak verilen kararıyla, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın onandığı, buna göre davanın reddinin gerektiği, ancak istinaf talep eden aleyhine Mahkeme kararının kaldırılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; 1416 sayılı Kanunun 19. maddesine göre davalılar hakkında başlatılan tazminat takibatının hukuka ve mevzuata uygun olduğunu, davanın açıldığı tarih itibarıyla davalı bursiyerin sözleşmesinin yenilenmediğini, davalı bursiyer mecburi hizmetini tamamlayamadığı için dava tarihinde kamu zararının oluştuğunu ve işbu alacağın muaccel hale geldiğini, davalının görev süresinin uzatılmamasının tamamen idari taktir yetkisi kapsamında olup, davalının mecburi hizmetini yerine getirmemesine neden olacak şekilde bir ihmal veya kusurunun müvekkili Bakanlığa yüklenemeyeceğini, tazminat takibatına geçilmesine davalılar sebebiyet verdiğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılması gerektiğini ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, doktora yapmak için yurt dışına gönderilen davalı ...'ın doktora eğitimini tamamlayarak göreve başlatılmasının ardından görev süresinin uzatılmayarak kadrosunun boşaltılması nedeniyle yapılan masrafların tahsili istemine ilişkindir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; Ankara 1. İdare Mahkemesinin 08.10.2021 tarihli ve 2021/378 E., 2021/738 K. sayılı dosyasıyla, doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, görev süresinin uzatılmayarak kadrosunun boşaltılmasına ilişkin
dava konusu işlemin iptali istemi ile açılan davada, görev süresinin
uzatılmaması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı
gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bursa Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 16.03.2023 tarihli ve 2022/2739 E., 2023/234 K. sayılı kararıyla,
doktor öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, eksik inceleme ve değerlendirme
sonucuna göre tesis edilen görev süresinin uzatılmayarak kadrosunun boşaltılmasına ilişkin
dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında
ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne,
davanın reddine ilişkin verilen kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin temyiz başvurusunun Danıştay 8. Dairesinin 26.09.2024 tarihli ve 2023/3121 E., 2024/4828 K. sayılı ilamıyla reddine karar verildiği, kesinleşen kararla birlikte Bakanlığın doktoraya bağlı masraf talebinin dayanaksız kaldığı görülmüştür.
Buna göre; davacı Kurum, dava açmadan önce davalı ...'ın davanın temelini oluşturan işleme karşı dava açtığı ve işlemin iptaline karar verilmesi halinde idare açısından talep edilebilir bir alacağın bulunmayacağını bilmekte olup, dava konusu alacağın talep edilebilir olmadığının nizanın çözümlenmesi sonrasında ortaya çıktığında, talep edenin bunun sonuçlarına katlanması usul hukukunun gereğidir. Dolayısıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 326/1 maddesi gereğince, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davada haksız çıkan davacıya yükletilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakta olup, temyiz edenin sıfatı da gözetildiğinde, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.