Yargıtay yargitay 2025/2538 E. 2025/5973 K.

3. Hukuk Dairesi 2025/2538 E. , 2025/5973 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2010 E., 2025/396 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/181 E., 2023/99 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili; davacıların maliki oldukları 4 67... parsel sayılı taşınmaza otel inşası için davalının yetkilisi ve hissedarı olduğu ... İnşaat Ltd. Şti. ile 2006 yılında gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, taşınmaz üzerine yapılan . isimli otel ve üzerinde bulunduğu parselin davacıların %50, davalının da %50 hissedarı olduğunu, ... Otelcilik İnş. Turizm Tic. A.Ş. adına tapuya tescil edildiğini, yine davacıların mülkiyetinde bulunan aynı yer 4 67... nolu parsel üzerinde de otel inşa edilmesi için anlaşma yapıldığını ve inşa edilen ... Otel ve üzerinde bulunduğu 9 nolu parselin ... Otelcilik İnş. Turizm Tic. A.Ş. adına tapuya tescil edildiğini, her iki otelin de davalının yetkilisi ve sahibi olduğu ... Ltd. Şti. tarafından işletildiğini ve davacılara kira bedeli ödendiğini, taraflar arasındaki hukuki ilişki bu haliyle devam ederken 02.03.2021 tarihinde tarafların bir araya gelerek, 4 67... nolu parselde bulunan ... Otelin davacılar adına tapuya devir ve tescilinin sağlanacağına, karşılık olarak da davacıların ... Otelcilik İnş. Turizm A.Ş.'de bulunan toplam %50 hissesinin davalıya devredileceğine, 4 67... nolu parsel ve üzerinde bulunan ... Otelin mülkiyetinin de ... Otelcilik İnş. Turizm. A.Ş. adına tapuda kalmaya devam edeceğine dair anlaşmaya varılarak sözleşme imzaladıklarını, sözleşme gereğince tapu devri ve hisse devirlerinin yapılmış olduğunu, mülkiyeti davacılara devredilen ... Otelin inşaatının ruhsat ve projelerine aykırı yapılması nedeniyle Kemer Belediye Başkanlığınca 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi gereği yıkım kararı alınarak, idari para cezası uygulandığını, oteli davalının inşa ettiğini ve o tarihte otelin mülkiyetinin ... ..................İnş. Tur. Tic. A.Ş.'de olması nedeniyle, davacıların bu durumdan haberdar olmadığını, davalının imar barışı kapsamında otel için yapı kayıt belgesi başvurusunda bulunduğunu ve birinci taksitini ödediğini, ancak ikinci taksitin davacılar tarafından davalı adına ödendiğini, davalının sebepsiz zenginleştiğini ve ikinci taksit bedelinin tapuda devrinden sonra ortaya çıkması nedeniyle davalının geri vermekle yükümlü olduğunu, yine taraflar arasında imzalanan 02/03/2021 tarihli sözleşmenin (5/1.) maddesinde, ... Otelin önünde hazine adına kayıtlı 1 48... parsel sayılı taşınmazın ............... Organizasyon Turizm ve Tic. A.Ş. adına tahsisli olduğunu ve bu parselin üzerinde otele ait tenis kortları ve tesislerin bulunduğunu, tahsisli olduğu ... A.Ş. isimli şirketin %48 payının davalıya, %1 payının ise davalının kızı ...'na ait iken sözleşme gereğince davacıların sahibi olduğu ... Tur. Tic. Ltd. Şti.'ne devredildiğini, sözleşmenin (5/2.) maddesinde, devir tarihinden önceki dönemde var ise ... adına ... tarafından uygulanan ecrimisil ve her türlü para cezaları, vergi, harç vs. borçlarından davalı ...'nun sorumlu olduğunun kararlaştırıldığını, davacılara bırakılan 4 67... parseldeki tesisin tüm borçlardan ari olarak devredildiğini devir esnasına kadar olan borçlardan davalının sorumlu olduğunu, bu nedenle irtifak hakkı bedelinden de davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek; yapı kayıt belgesi ikinci taksit bedeli olan 888.467,14 TL ve 72.670,32 TL irtifak hakkı bedeli için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 8.000,00 TL yapı kayıt belgesi bedelinin ve 2.000,00 TL irtifak hakkı bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; yap kayıt belgesi müracaatının yapıldığı tarihlerde taşınmazın ve otelin ... Otelcilik İnşaat ve Turizm Tic. A.Ş.'nin mülkiyetinde bulunduğunu, yapı kayıt bedelinden de malik olan şirketin sorumlu olduğunu, davacıların mülkiyetinde bulunan otel için ödedikleri bedeli davalıdan talep etmesinin mümkün olmadığını, sözleşmenin (3.) maddesinde tapunun devrinden sonra tüm sorumluluğun davacılara ait olacağının açıkça belirtildiğini, yine protokolün (14.) maddesinde ve (1.) maddesinde tapunun devri ile birlikte hem dava dışı devir yapan şirketin hem de davalının davacılar tarafından ibra edildiğinin belirtildiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 78. maddesinde, borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse bunu ancak kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebileceğini, yine 4 67... parsel üzerinde bulunan ... Otelin önünde bulunan 7 nolu parselin mülkiyetinin hazineye ait olup ... A.Ş. adına tahsisli bulunduğunu, şirket hisselerinin de davacılara devredildiğini, irtifak hakkı bedelinden ... Şirketinin sorumlu olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin (5/1.) maddesi gereği bedel tahakkukun şahsına ilişkin olması halinde bu bedelin davalı tarafça ödeneceğinin taahhüt edildiğini, .................... tahakkukun ... A.Ş. adına yapılmış olduğunu, davalının irtifak hakkı bedeline ilişkin de herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 4 67... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki otele ilişkin yapı kayıt belgesi ikinci taksit bedelinin davacılardan ... tarafından ödendiğinden, ödenen miktarın iş sahibine rücu hakkının bu kişide olduğu, diğer davacılar tarafından yapılmış ödeme bulunmadığından bu kişiler tarafından bedel talep edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca rücusu istenen bedelin sorumlusunun davalı gerçek kişi olmayıp davalının yetkilisi olduğu ... Otelcililik İnşaat ve Turizm Ticaret A.Ş olduğu, 1 48... Parsele ilişkin irtifak hakkı nedeniyle ödenmesi gereken bedelin davalıdan tahsilinin vekaletsiz iş görme hükümlerinden kaynaklı alacak istemine ilişkin olduğu, yargılama devam ederken irtifak hakkı bedeline ilişkin ödemeyi dava dışı...Danışmanlık Organizasyon Turizm ve Ticaret A.Ş adına yapılmış olması, bu itibarla bedele ilişkin rücu hakkının da davacılarda olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 3194 sayılı İmar Kanunun geçici 16. maddesine dayanılarak 06.06.2018 tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğ'in 5. maddesinin 2. fıkrasında; "Yapı malikleri; a)Yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni bulunmayan yapılardaki aykırılıklarda, birinci fıkranın (c) bendi uyarınca yapının tamamı için hesaplanan Yapı Kayıt Belgesi bedeline, kendi bağımsız bölümünün kullanım durumuna göre eşit olarak katılmak zorundadır. Yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni bulunmayan yapılardaki aykırılıklarda, Yapı Kayıt Belgesi bedelinin tamamı ödenmeden Yapı Kayıt Belgesi düzenlenmez. Yapı Kayıt Belgesi bedelinin tamamını ödeyen yapı maliki genel hükümler çerçevesinde diğer yapı maliklerinden kendi paylarına düşen miktarı talep etme hakkına sahiptir." düzenlemesinin yer aldığı, davacıların maliki oldukları 4 67... parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılan ... isimli otel ve üzerinde bulunduğu 5 nolu parselin davacıların %50 oranında, davalının da %50 oranında hissedarı olduğu ... Otelcilik İnş. Turizm Tic. A.Ş. adına tapuya kayıt ve tescil edildiği, taraflar arasındaki 02/03/2021 tarihli sözleşme gereğince ... isimli otel ve üzerinde bulunduğu 5 nolu parselin bu defa 03/05/2021 tarihinde davacılar adına tapuda devir ve tescil edildiği, 3194 sayılı Kanunun geçici 16. maddesi gereğince yapı kayıt belgesi bedelinden yapı malikinin sorumlu olduğu, davalının hiçbir zaman 4 67... numaralı parsel ve üzerindeki otelin maliki olmadığı, bu nedenle davalının yapı kayıt belgesi bedelinden sorumlu bulunmadığı, davalı tarafından maliki bulunmadığı taşınmaz için yetkilisi bulunduğu şirket adına yapı kayıt belgesi alınması için başvuru yapılmış olmasının ve dahi davalı adına yapı kayıt belgesi düzenlenmesinin sonucu değiştirmeyeceği, davacıların 1 48... numaralı parsel için ... tarafından tahakkuk ettirilen irtifak bedelinin tahsili talebi yönünden, taraflar arasındaki sözleşmenin (5.) maddesinde, devir tarihinden önceki dönemde var ise ... adına ... tarafından uygulanan ecrimisil bedelinden davalının sorumlu olacağının düzenlenmiş olduğu, 7 nolu parselin dava dışı ... Yat. Dan. Org. Tur. ve Tic. A.Ş. adına tahsisli olması ve irtifak hakkından tahsis sahibi olan ... Yat. Dan. Org. Tur. ve Tic. A.Ş. sorumlu olması ve taraflar arasındaki sözleşme gereğince de davalının irtifak hakkı bedelinden kişisel olarak bir sorumluluğunun bulunmadığı, verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karara karşı, süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili; yapı kayıt belgelerine ilişkin tüm başvuru ve müracaat işlemlerinin davalı tarafından yapıldığını ve yapı kayıt belgesinin de davalı adına tanzim edildiğini, açıklamalar ve detaylar kısmında dava dışı şirket namına başvuru yapıldığına ilişkin herhangi bir beyan ve açıklama yer almadığını, tüm bu hususlar gözetildiğinde yapı kayıt belgesine ilişkin taksit ödemelerinden de bizzat davalı sorumlu olduğunu, taksit ödemesinin davacılar tarafından birlikte yapıldığını, ancak ödeme yapan/ işlem yapan olarak birden fazla kişinin adının yazılması mümkün olmadığından dekont üzerinde ödeme yapan kişi olarak sadece davacılardan ...'ın adı geçirilmiş olduğunu, 02/03/2021 tarihli sözleşmenin (5/1.) maddesi gereği davalı tarafından hisse devrinin yapıldığını ve sözleşmenin (5/2.) maddesinde, irtifak hakkı bedelinden davalının sorumlu olduğunun belirtildiğini, yargılama aşamasında bedelin ödenmiş olduğundan bu hususların gözetilmediğini kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacılar tarafından ödendiği iddia olunan yapı kayıt belgesi bedelinin vekaletsiz iş görme hükümlerine göre, irtifak hakkı bedelinin ise sözleşme hükümlerine göre davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye; Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğ'in 5. maddesinin 2.fıkrasında uyarınca, yapı kayıt belgesine ilişkin bedelden yapı maliklerini sorumlu olmasına, 4 67... parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılan ... isimli otel ve üzerinde bulunduğu 5 nolu parselin ... Otelcilik İnş. Turizm Tic. A.Ş. adına tapuya kayıt ve tescil edilmiş olmasına, 02.03.2021 tarihli sözleşme gereğince ... isimli otel ve üzerinde bulunduğu 5 nolu parselin 03.05.2021 tarihinde davacılar adına tapuda devir ve tescil edilmesine ve davalının hiçbir zaman söz konusu taşınmazların maliki olmadığının anlaşılmasına göre, davalının yapı kayıt belgesi bedelinden sorumlu olmadığına ilişkin değerlendirmenin isabetli olduğuna, 1 48... sayılı parsele ilişkin ..................tarafından tahakkuk ettirilen irtifak hakkı bedelinden lehine irtifak hakkı tesis edilen ... Yat. Dan. Org. Tur. ve Tic. A.Ş. sorumlu olmasına ve 02.03.2021 tarihli sözleşme gereğince, davalının irtifak hakkı bedelinden kişisel olarak bir sorumluluğunun bulunmadığının anlaşılmasına göre; davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edene iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,08.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.