Karar Detayı

3. Hukuk Dairesi 2025/2532 E. , 2025/6155 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/278 E., 2025/524 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/306 E., 2023/405 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin ... Mevkiinde kain ve ...Mahallesinde bulunan yapı nedeniyle 2981 sayılı İmar Affı Kanunu uyarınca hak sahibi olduğunu, bu bölgenin .....................Vadisi 4. ve 5. Etapları Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı olarak ilan edildiğini, müvekkili ile davalı ... arasında 26.07.2006 tarihli tapu tahsis belgeli tesis sözleşmesi başlıklı konut sözleşmesi aktedildiğini ve 100 m² konut verilmesi karşılığında taşınmazın devredildiğini, ancak konutun teslim edilmediğini, sözleşmenin imzalanmasından itibaren makul sürenin geçmesi nedeniyle taahhüt edilen evin teslim edilmesinin artık bir önemi ve faydasının kalmadığını ileri sürerek; ifa yerine geçen müspet zararından belirsiz alacak olarak şimdilik 20.000,00 TL'nin davalı Belediyeden yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 22.03.2023 tarihli dilekçesiyle talebini 3.140.000,00 TL'ye artırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili; uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından idari başvuru yapılmamış olması nedeniyle dava şartının yerine getirilmediğini, sözleşmenin feshini gerektiren bir durumun söz konusu olmadığını, davacı adına kira yardımlarının halen devam ettiğini, yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının sözleşmede öngörülen yükümlülüklerini yerine getirdiği konusunda bir ihtilaf bulunmadığı, davacının temerrüde düşen davalıdan menfi zararını talep ettiği, karar tarihi itibariyle davalı Belediyenin henüz edimini yerine getirmediği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 123. maddesi uyarınca davalı Belediyenin temerrüde düştüğü, 28.02.2023 tarihli bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu gerekçesiyle; davasının kabulü ile 3.140.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davada kamu hukukundan kaynaklanan ve idari yargıda görülmesi gereken idari bir işlem veya hizmetin söz konusu olmadığı, bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlığa özel hukuk hükümlerinin uygulanması gerektiği, davacının ifanın imkansız olduğu dava tarihi itibariyle ifa yerine geçen müspet zararını talep etme hakkı mevcut olup, davalının sözleşmenin halen geçerli olduğu iddiasının bu açıklamalar karşısında dinlenemeyeceği, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyeti raporunun gerekçeli, somut olayın özelliklerine uygun ve denetime elverişli olduğu gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte yapılan kira ödemelerinin düşümünün yapılmadığını, Belediyenin taahhütlerinin devam ettiğini, ancak sözleşmede yer alan Hak Sahibinin Taahhütlerinin (B) maddesinde yer alan, ''... Vadisi 4. ve 5. Etap Kentsel Dönüşüm Projesi İmar Planı ve buna dayalı kamulaştırma işlemleri ile ilgili olarak iptal ya da bedel artırım davası için yargı yoluna gitmeyecektir.'' düzenlemesinin bulunduğunu, ... Mimarlar Odası ve Şehir Plancıları Odası tarafından idareleri aleyhine açılan davalar sonucu...Son Etap imar planlarının iptal edildiğini, anılan kararlar hakkında itiraz sürecinin devam ettiğini, Belediyenin bir yandan yasal yükümlülüklerini yerine getirirken diğer yandan proje kapsamında sözleşme imzalayan hak sahiplerini mağdur etmemek amacı ile kamu yararının öngördüğü ölçüde çözüm üretmeye çalıştığını, proje kapsamında hak sahiplerine dağıtılacak konutların ihale, proje ve ruhsat onay sürecinin tamamlandığını, aksinin kabulü halinde dahi kusursuz ifa imkansızlığı nedeniyle müspet zarar talebinin hukuka aykırı olduğunu, bilirkişilerce belirlenmiş olan bedel ile emsal kararlarda belirlenen bedel arasında fahiş bir fark olduğunu belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; kentsel dönüşüm projesi kapsamında, taraflar arasında imzalanan 26.07.2006 tarihli sözleşmenin ifa olanağının ve faydasının kalmaması sebebi ile ifa yerine geçen müspet zararın tazmini istemine ilişkindir.
Davaya konu sözleşmenin tarafların özgür iradesiyle düzenlendiği, davacının özel hukuk hükümlerine tabi bu sözleşme uyarınca talepte bulunduğu, davacının bu talebinin kişisel hakka dayandığı, bu nedenle uyuşmazlıkta idari yargı değil Adli Yargı Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmaktadır (Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2015 tarihli ve 2014/13-1500 E., 2015/1519 K. numaralı kararı).
Somut olayda; davalı Belediyenin sözleşme tarihinden dava tarihine kadar geçen sürede daireyi teslim edemediği, bu durumda davacının 6098 sayılı Kanunun 125. maddesi kapsamında seçimlik haklardan yararlanabileceği, davalının imar planının iptali nedeniyle edimini ifa edememesinden doğan zararın, davacıya teslim edilmesi gereken konutun dava tarihi itibariyle rayiç bedeli kadar olduğu anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Temyiz eden taraftan fazla alının temyiz karar harcının istek halinde iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine göndenderilmesine,
16.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.