Yargıtay yargitay 2025/2448 E. 2025/5754 K.

3. Hukuk Dairesi 2025/2448 E. , 2025/5754 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1 E., 2025/637 K.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 2017 yılında görmeye yardımcı tıbbi malzeme sözleşmesi imzalandığını, davalının 30.01.2017 tarihli yazısıyla sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, davalının fesih sebebinin müvekkilinin çocuklarını ... okullarına göndermesi ve ............. Sağlık Derneğinin kurucu üyesi olması olduğunu öğrendiklerini, müvekkilinin okulun .............. terör örgütü ile bağlantısı olduğunu bilmediğini, herhangi bir dernek kurmadığını, üye olmadığını ya da maddi manevi destek vermediğini ileri sürerek, fesih işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davacı ile ilgili olarak ...Hal Bürosu tarafından gönderilen 04.01.2017 tarihli yazıda, davacının ............. ile iltisaklı bulunan ....................Sağlık Derneği unvanlı tüzel kişiliğin kurucu üyesi olduğu ve yine aynı örgütün yapısı ve kontrolünde bulunan ............ Özel ... Kolejinde çocuklarını okuttuğu yönünde bilgilendirmede bulunulduğunu, bu nedenle SGK Genel Sağlık Sigortası İl Müdürlüğünün 10.11.2016 tarihli ve 6047721 sayılı genel talimatı çerçevesinde sözleşmesinin feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 28.12.2021 tarihli kararıyla; davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan yargılandığı Sakarya 4.Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/299 E., 2018/2065 K. sayılı kararıyla yeter derecede kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden beraatine karar verildiği, bu kararın kesinleşmesi ile birlikte sözleşmenin fesih sebebinin ortadan kalktığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile fesih işleminin iptaline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin 16.03.2023 tarihli kararıyla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun davanın esasına ilişkin istinaf sebebi yönünden kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle reddine, yargılama harçları yönünden kabulüne, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1. Dairece verilen tarihli ilamla; davalı Kurum ile ...Optik adlı optisyenlik müessesenin sahibi davacı arasında 01.01.2017 tarihli bir yıl süreli "Görmeye Yardımcı Tıbbi Malzeme Sözleşmesi" nin imzalandığı, davalı Kurum tarafından davacının .............. vb milli güvenliğe karşı oluşum ve gruplara üyeliğinin olup olmadığının sorulması üzerine, ...Hal Bürosunca gönderilen 04.01.2017 tarihli ve 91881643-165.08.306 sayılı yazısında; davacının olağanüstü genel kurul kararıyla feshedilen ... Sağlık Derneğinin kurucu üyesi olduğu ve ... okullarında öğrencisinin bulunduğu, yine ...Optikin mesul müdürü olan ............nın da 667 sayılı KHK ile kapatılan ... Derneğine 20 07... yılları arasında üye olduğunu bildirildiği, bunun üzerine davalı Kurum tarafından sözleşmenin 26.01.2017 tarihli yazı ile feshedildiği sabit olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin (7.3.13.) maddesinde "Optisyenlik müessese sahibinin kendisi ve/veya mesul müdürü terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı belirlenen müessese ile sözleşme yapılmaz. Sözleşme yapılmış olsa dahi söz konusu durumun tespit edildiği tarihten itibaren derhal sözleşmesi Kurum tarafından tek taraflı olarak feshedilir. İlgili müessesenin ödemeleri bloke edilir." düzenlemesinin mevcut olduğu, buna göre, Kurumun sözleşmeyi feshedebilmesi için optisyenlik müessesinin sahibinin yahut mesul müdürünün mutlaka ceza mahkemesince terör örgütüne üye olmak suçundan mahkumiyetine hükmedilmesine gerek olmayıp bu kişilerin terör örgütü veya milli güvenliğe karşı faaliyette bulunan oluşum veya gruplarla irtibatının bulunması yeterli olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince taraflar arasında imzalanan sözleşmenin (7.3.13.) maddesi kapsamında tarafların iddia ve savunmaları ile delilleri değerlendirilerek sonucuna uygun karar verilmesi gerektiğinden bahisle, karar bozulmuştur.
2. Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının sahip olduğu ...Optik ile davalı Kurum arasındaki sözleşmenin 04.01.2017 tarihli ve 306 sayılı İl Olağanüstü Hal Bürosunun yazısına istinaden 04.01.2017 tarihinde feshedildiği, daha sonra Kurumun 07.01.2022 tarihli ve yazı ile davacı ...'nin hakkında terör örgütlerine veya milli güvenliğe karşı faaliyette bulunup bulunmadığı hususunun Sakarya 4. Ağır Ceza Mahkemesine sorulduğu, gelen 10.01.2022 tarihli cevabi yazıda "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan 10.12.2019 tarihinde beraat kararı verildiği bildirildiği ve buna istinaden 18.01.2022 tarihinde ...Optikin davalı Kurum ile Görmeye Yardımcı Tıbbi Malzemelerin Teminine İlişkin Sözleşmesinin kabul edildiği ve bugüne kadar sözleşmenin devam etmekte olduğunun bildirildiği, Yargıtay bozma ilamına konu Sözleşmenin (7.3.13) maddesinin kurumun hazırladığı tip sözleşme olduğu, davacı ile davalı arasında imzalanan 03.01.2017 tarihinde yapılan Görmeye Yardımcı Tıbbi Malzeme Sözleşmesinde yer almadığı bu hükmün 2017 yılı başında davalı Kurum tarafından hazırlanan tip sözleşme metninde yer aldığı, Kurumun internet sitesinde 02.01.2017 tarihinde yapılan duyuruda "...söz konusu sözleşmedeki 7.3.13 maddesi sehven yer almış olup, yeni sözleşme metni ilişikte gönderilmiştir..."
ibaresinin yer aldığı, bu duyuruya istinaden müesseselere yeni sözleşme metninin gönderildiği ve muhataplarınca işbu yeni sözleşmelerin imzalandığı, davacı tarafından da düzeltilen ve Yargıtay bozma ilamında belirtilen hükmü içermeyen sözleşme metninin imzalandığı, davacının halen davalı Kurum ile yenilediği sözleşmeler ile çalışmaya devam ettiği, sözleşme kapsamında davacının davalı Kurum ile sözleşmesinin feshedilmesinin, sözleşmede yer almayan bir madde nedeniyle yerinde olmadığı, davacının davalı Kurum ile sözleşme yenilemesinin de, davacının davalı ile çalışmasına engel bir durumun bulunmadığının Kurumca kabul edildiği şeklinde değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda Kurumun çalışma iradesi gösterdiği davacı ile Mahkemenin terör iltisakı nedeniyle sözleşme iptali kararı vermesinin, sözleşmenin taraflarının yerine geçmesi niteliğinde olacağı gerekçesiyle, fesih işleminin iptaline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebebi
Davalı vekili; davacının, terör örgütü ................. ile iltisaklı bulunan dernek ve okulla olan irtibatları sebebi ile sözleşmenin Kurum tarafından feshinin hukuka uygun ve hakkaniyetli bir işlem olduğunu, ceza mahkemesi kararının hukuk hâkimini bağlamadığını, Mahkemece davacının terör örgütü ............ kontrolünde bulunan bir derneğin kurucusu olup olmadığı hususu araştırılmadan hüküm tesis edildiğini, eksik inceleme sonucu tesis edilen hükmün
usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki "görmeye yardımcı tıbbi malzeme sözleşmesi"nin davalı tarafça feshedilmesinin hukuka aykırılığının tespiti ile taraflar arasında oluşan muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.
Temyiz edilen kararda belirtilen gerekçeye, davalı Kurumun müzekkere cevabı yazısında; 18.01.2022 tarihinde ...Optikin Kurum ile Görmeye Yardımcı Tıbbi Malzemelerin Teminine İlişkin Sözleşmesinin kabul edildiği ve bugüne kadar sözleşme devam ettiğinin bildirilmiş olmasına, bozma ilamına konu Sözleşmenin (7.3.13.) maddesinin Kurumun hazırladığı tip sözleşme olup, davacı ile davalı Kurum arasında 03.01.2017 tarihinde imzalanan Görmeye Yardımcı Tıbbi Malzeme Sözleşmesinde bu hükmün yer almamasına, Kurum tarafından internet sitesinde 02.01.2017 tarihinde yapılan duyuruda; sözleşmedeki (7.3.13.) maddesinin sehven yer aldığı belirtilerek bu duyuruya istinaden yeni sözleşme metninin muhataplarınca imzalandığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.