Karar Detayı

3. Hukuk Dairesi 2025/2367 E. , 2025/6126 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3399 E., 2025/1043 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2022/959 E., 2024/769 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında “...Sözleşmesi” akdedildiğini, davalı ...'in davalı şirketin yetkilisi olup sözleşmede ticari kefaletinin bulunduğunu, davalı şirketin elektrik tüketimi yapmış olmasına rağmen takibe konu faturaları ödemediğini, sözleşmenin (5.3) maddesinin; “Toplam Satış Bedeli — (Alıcı tarafından alınan aktif enerji miktarı (madde 5.1) x (Aktif enerji elektrik birim satış fiyatı (madde 5.2) + (Dağıtım sistemi kullanım bedeli)+ (Enerji fonu) + (... bedeli) + (TRT payı) + (BTV) + (KDV) + diğer fer'iler (mer'i mevzuat hükümleri çerçevesinde oluşan bedeller)” hükmünü içerdiğini, ancak davalı şirkete elektrik tedariğinin başlangıcı olan 01.02.2020 tarihinden itibaren ... bedelinin fatura edilmediğinin tespit edilmesi üzerine sözleşmenin (11.4) maddesinin; “Satıcı'nın işbu Sözleşme çerçevesinde kendisine tanınmış hak, yetki ve imtiyazı kullanmaması veya kullanmada gecikmesi bu haklardan feragat ettiği anlamına gelmez ve hakların bir kez veya kısmi olarak kullanımı söz konusu hakkın tekrar kullanımı veya diğer bir hakkın, yetkinin veya imtiyazın kullanımını engellemez.” hükümü gereği davalıya, tahsil edilmeyen ... bedellerinin için sözleşme başlangıcından itibaren hesap edilerek fatura edildiğini, davalılar aleyhine başlattıkları takibe itiraz edildiğini belirterek; davalıların itirazının iptaline, takibin devamına ve davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı şirket vekili; diğer davalı ...'in ilgili sözleşme için kefil sıfatına haiz olmadığını, sözleşmenin kefil kısmının boş bırakıldığını, davalı ...'in şirket yetkilisi olarak sözleşmeyi imzaladığını, ayrıca ...in 21.09.2022 tarihinde vefat ettiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca müvekkili şirketin iki ayrı abonelik numarası üzerinden hizmet almaya başladığını ve davacı tarafça her ay iki ayrı hizmet faturası düzenlendiğini, ilerleyen zamanda davacı tarafından müvekkili şirket lehine sunulan indirim oranının %6'dan %4'e düşürüldüğünü, ilgili hususta 30.06.2021 tarihinde taraflar arasında mutabakat imzalandığını, akabinde hem sözleşme ek protokole hem de yapılan işbu mutabakata aykırı olarak müvekkili şirketten ... BEDELİ talep edildiğini, ancak tarafların sözlü olarak bu bedelin alınmayacağı hususunda anlaştıklarını, 11.10.2021 tarihinde ise davacı tarafın tek taraflı olarak yaptığı fiyat değişikliğine ilişkin gönderdiği yazıyı müvekkili şirketin onaylamadığını, akabinde davacı tarafça müvekkili şirkete Ekim-Kasım 2021 döneminde ... BEDELİ faturasının gönderildiğini, karşılıklı yapılan görüşmeler neticesinde ilgili bedelin müvekkili şirketten alınmayacağının yeniden bir kez daha kabul edildiğini, müvekkili şirket tarafından ... BEDELİ faturasına karşı iade faturası düzenlendiğini ve bu faturanın davacı tarafından kabul edildiğini, 30.11.2021 tarihinde davacı tarafça mail ile gönderilen ihbarname ile müvekkili şirketin portföylerinden çıkarıldığı ve bölge dağıtım şirketi ile anlaşma yapılması gerektiğine ilişkin yazı tebliğ edildiğini, davacı tarafından ... BEDELİ'nin tahsiline yönelik 05.01.2022 tarihli 613.217,68 TL bedelli fatura düzenlendiğini, faturaya itiraz edildiğini, davacı tarafça bu faturaya dayanılarak icra takibinin başlatıldığını savunarak, davanın reddini ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki sözleşmede ... bedelinin ayrı bir tahakkuk kalemi olarak davacı tarafından faturada tahakkuk ettirilebileceği, ancak taraflar arasındaki uyuşmazlığın ... bedelinin sözleşme süresi boyunca hiç tahakkuk ettirilmediği halde, taraflar arasındaki sözleşme sona erdikten sonra tahakkuk ettirilmesinden kaynaklandığı, davacı tarafça yapılan işlem sözleşmenin feragat etmeme alt başlıklı (11.4.) maddesine dayandırıldığı, uygulamada dönem faturalarının hiçbirinde tahakkuk ettirilmeyen ... bedelinin sözleşme sona erdikten sonra toplu olarak fatura ettirilmesi gibi bir yöntem olmadığı, davacının bu işlemi yapmasına dayanak gösterdiği ilgili sözleşme maddesinden daha önce tahakkuk ettirilmemiş ... bedellerinin tahakkuk ettirilebileceği gibi bir anlam da çıkarılamayacağı, başka bir deyişle davacı- tedarikçinin dağıtım şirketinden satın aldığı elektrik enerjisi maliyetinin içerisinde yer alan ... bedeli, dönem faturalarında tahakkuk ettirilmediğine göre, aslında herhangi bir ek maliyete de yol açmadığı değerlendirilebileceği için sözleşme sona erdikten sonra toplu olarak tahakkuk ettirilmesinin hem uygulamada hem de yasal mevzuatta herhangi bir karşılığının bulunmadığı, davacının 11.10.2021 tarihli bildirimi ile davalıya bir nevi sözleşmeden cezai koşul olmaksızın cayma hakkı veren bildirimi sonrasında, davalının bu hakkı kullanmadığı ve sözleşmenin 31.11.2021 tarihinde yine davacı tarafından sonlandırıldığı, davacının ... bedelini yalnızca bildirimin yapıldığı Ekim ayı ile sözleşmenin sonlandığı Kasım ayları için talep edebileceği, davacı tarafından tanzim edilen faturanın son ödeme tarihi olan 19.01.20 22... .09.2022 icra takip tarihi arasındaki gün sayısının 226 gün olduğu, T.C. Merkez Bankası tarafından açıklanan Kredi Kartı İşlemlerinde uygulanacak azami gecikme faiz oranının Eylül 2022 ayı için aylık % 2,03 buna göre davacının talep edebileceği işlemiş faiz miktarının 5.386,10 TL olduğu, davalının takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiği, davacının alacağının likit olduğu, davalı ...'in davadan önce öldüğü ve dava ehliyeti olmadığı gerekçesiyle; davalı şirket aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne, takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 35.709,35 TL asıl alacak, 5.386,10 TL işlemiş faiz üzerinden takip tarihinden itibaren asıl alacağa değişen ve değişecek yasal faiz oranları uygulanmak suretiyle devamına, %20 inkar tazminatının davalıdan tahsiline, aşan istemin reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf isteminde bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan kök ve ek bilirkişi heyet raporu kapsamında, taraflar arasındaki sözleşmede fatura hesabında ... bedelinin faturaya ekleneceğinin kayıt altına alınmış olduğu, fatura hesabında ... bedeli eklenmesinin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olduğu, ancak taraflar arasındaki uyuşmazlığın, söz konusu ... bedelinin sözleşmede süresi boyunca hiç tahakkuk ettirilmediği halde, taraflar arasındaki sözleşme sona erdikten sonra tahakkuk ettirilmesinden kaynaklandığı, uygulamada dönem faturalarının hiçbirinde tahakkuk ettirilmeyen ... bedelinin sözleşme sona erdikten sonra toplu olarak fatura ettirilmesi gibi bir yöntem olmadığı gibi, davacının davalıya gönderdiği 11.10.2021 tarihli bir nevi sözleşmeden cezai koşul olmaksızın cayma hakkı veren bildirimi sonrasında, davalının bu hakkı kullanmadığı ve sözleşmenin 31.11.2021 tarihinde yine davacı tarafından sonlandırıldığı, davalının yenilik doğuran bu hakkı kullanmaması sebebiyle, davacının daha önceki hiçbir faturada tahakkuk ettirmediği ... bedelini yalnızca bildirimin yapıldığı Ekim ayı ile sözleşmenin sonlandığı Kasım ayları için talep edebileceği, davalı ...'nin 21.09.2022 tarihinde vefat ettiği, yargılama sırasında bu davalının dava öncesi vefat ettiği ve bu davalı yönünden pasif husumetten ret kararı verildiği, bu yönden istinaf talebi bulunmadığından bu konuda başkaca değerlendirme yapılmadığı, Mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili; ... bedelinin talep edilebileceği sürenin başlangıcı olarak davalı şirkete gönderilen 11.10.2021 tarihli indirim oranı değişikliğine ilişkin ihbarnamenin dikkate alındığını, birbirinden tamamen farklı olan ve çarpanlarına etki etmeyen ... bedeli maliyeti ile sözleşmede yer alan indirim oranı arasında illiyet bağı kurulduğunu, indirim oranı değişikliği yazısının uyuşmazlık konusu ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, ödenmeyen faturanın ... bedeline ilişkin olduğunu, İlk Derce Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi bir taraftan ... bedelinin sözleşme kapsamında alınması gereken ve davalının yükümlülüğünde olan bir bedel olduğunu açık bir şekilde kabul edilip, diğer taraftan ... bedelinin salt Ekim ve Kasım aylarında talep edilebileceğini değerlendirmesinin çelişkili olduğunu, sözleşmenin (11.4.) maddesinde yer alan feragat etmeme hükmünün Bölge Adliye Mahkemesince dikkate alınmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalı vekili; müvekkili şirketin davacıya borcu olmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Gerekçe ve Değerlendirme
Uyuşmazlık, ... bedeline ilişkin fatura alacağının tahsiline yönelik yapılan takibe karşı itirazın iptali istemine ilişkindir.
1. Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye ve özellikle 30.12.2019 tarihinde imzalanan ...Sözleşmesi kapsamında elektrik tedariği sağlandığının anlaşılmasına göre; davalı şirket vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin (5.3.) maddesinde; "Satılacak Elektrik Enerjisinin Toplam Satış Bedeli'' başlığı altında davaya konu ... bedelinin satış bedeli içinde kararlaştırıldığı, aynı sözleşmenin ''Feragat Etmeme'' başlıklı (11.4.) maddesinde ise; “Satıcı'nın işbu Sözleşme çerçevesinde kendisine tanınmış hak, yetki ve imtiyazı kullanmaması veya kullanmada gecikmesi bu haklardan feragat ettiği anlamına gelmez ve hakların bir kez veya kısmi olarak kullanımı söz konusu hakkın tekrar kullanımı veya diğer bir hakkın, yetkinin veya imtiyazın kullanımını engellemez.” hükmü yer almaktadır. Tacir olan tarafları bu hükmün bağlayıcılığı uyarınca davacı daha önceki faturalarda tahakkuk ettirmediği bedelleri zamanaşımı süresi içinde talep edebilecektir.
Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; davacının daha önceki faturalarda tahakkuk ettirmediği ... bedellerini talep edebileceği gözetilmiş, yalnızca bildirimin yapıldığı Ekim ayı ile sözleşmenin sonlandığı Kasım ayları için talep edebileceği şeklindeki değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı şirket vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi Kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun'un 371. maddesi uyarınca davacı yararına BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,
15.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.