Yargıtay yargitay 2025/2360 E. 2025/5772 K.

3. Hukuk Dairesi 2025/2360 E. , 2025/5772 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/319 E., 2025/482 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Niğde 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/311 E., 2024/916 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili İdare ile davalı şirket arasında, Kırsal Kalkınına Yatırımlarının Desteklenmesi Programı Kapsamında, Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ Kapsamında Proje Konuları İçin ( ... nolu tebliğ) 02.05.2018 tarihinde Hibe Sözleşmesi imzalandığını, Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2017/22) kapsamında yatırımcı ... Gıda San. ve Tic. AŞ. nin proje ile ... Eleme Tasnif Ve Paketleme Tesisi için izleme süresinde amacı dışında faaliyet gösterdiğinin ............. İdaresinin 20.07.2022 tarihli ve 03-1007 sayılı yazıları ile müvekkili İdareye bildirmesi sonucu inceleme raporu düzenlendiğini, yapılan inceleme sonucunda; söz konusu yatırımcının amacı dışında faaliyet göstermesiyle ilgili, Proje Yürütme Birimince 29.07.2022 tarihinde yapılan inceleme ve tespitte hibe kapsamında yapılan makinelerin yerinde olduğunun, tohum eleme işlerinin henüz başlamadığınun, tesiste tekstil artıklarının paketlenmesinin yapıldığının tespit edildiği, yatırımcının tesisin sezonluk çalışması nedeniyle boş bırakmamak için depolama alanında tekstil artıkları paketlemesi yapıldığını ve geçici olduğunu beyan ettiğini, taahhüdü doğrultulunda 45 gün içerisinde amacına uygun faaliyet göstereceğinin ve sürenin 12.09.2022 tarihinde biteceğinin ............... (........... Birimi) tarafından aynı tutanakla ve üst yazı ile yatırımcıya tebliğ edildiğini, yatırımcının süre bitimine yakın müvekkili idareye vermiş olduğu 09.09.2022 tarihli dilekçe ile özetle, projenin devamlılığının sağlanması, art niyet taşımadan ek gelir elde etmek için bu faaliyeti yürüttüğünü, 2022-2023 eleme sezonunun yaklaşık 30 gün sonra başlayacağını bu süre içinde tesisi boşaltacağını ve üretime hazır hale getireceğini beyan ederek 30 gün ek süre talebinde bulunduğunu, talebinin uygun bulunarak 12.10.2022 tarihine kadar süre verildiğini, 13.10.2022 tarihinde ....................Biriminin tesise gelerek; tekstil paketleme faaliyetinin devam ettiğinin, faaliyetin Niğde .............. Birliği tarafından yapıldığının ve birliğin tesisi satın alındığının ancak henüz tapusunun alınmadığının sorumlu müdür..................... tarafından beyan edildiğini tespit ettiğini, daha sonra hibe sözleşmesinin feshinin gerçekleştiğini, yatırımcı tarafından İdareye ödemesi gereken tutar ödenmediği için, 02.05.2018 tarihli hibe sözleşmesi hükümleri doğrultusunda yapılan 999.099 96 TL tutarındaki ödemenin tahsili için başlatılan icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek; icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; müvekkili şirketin Kırsal Kalkınma Yatırımları Desteklenmesi Programı Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımların Desteklenmesi Programı ... nolu tebliğ kapsamındaki proje ile ... Eleme Tasnif ve Paketleme Tesisi hibe desteği alarak 999.099,96 TL hibe kullandığını, ... nolu Tebliğ kapsamında 21.01.2022 yılında ... nolu Tebliğde değişikle gidilerek, izleme ve faaliyet zorunluluğunun 5 yıldan 3 yıla düşürüldüğünü, davacı ile ile yapılan şifahi görüşmede 3 yıllık sürenin tam sözleşmeleri kapsadığı /bilgisinin kendilerine verildiğini, ... nolu Tebliğ kapsamındaki bir çok yatırımcının işletme ve makinelerini sattığını, bu konuda il tarım ve orman müdürlüğünün hiç bir işlem yapmadığını, müvekkili şirketin nihai raporunun 28.03.2019 tarihinde onaylandığını, 3 yıllık izleme süresinin 28.03.2022 tarihinde sona erdiğini, 29.07.2022 tarihi itibariyle yapılan inceleme ve tespitlerin geçersiz olduğunu, sözleşmenin ihlal edilmediğini, tesisin boş olan ve davalı şirketin kendi öz kaynakları ile yaptığı kısmında tutanağa konu faaliyeti yaptığını, hibe ile sağlanan hiç bir makinanın yerinin değiştirilmediği gibi sökümününde yapılmadığını, asıl yapılması gereken işin mevsimsel nitelikte olduğunu, sezon dışında işletmenin devamının sağlanması amacıyla asıl faaliyete zarar vermeyecek ve hibeye konu olmayan kendi öz kaynakları ile yaptığı bölümde başkaca bir faaliyet yapmak zorunda kaldığını, bu durumun sözleşmenin ihlali anlamına gelmediğini, hibeye konu işletmenin OSB içerisinde yer alamayacağının ve tapu tahsisinin yapılamayacağının 11.05.2022 tarihli yazı ile davalıya bildirildiğini, bu sebeple imkansızlık nedeniyle sözleşme nedenlerine dayanarak iade talebinde bulunulmasının yasal dayanaktan yoksun olduğunu savunarak, davanın reddini ve davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin 07.05.2024 tarihli kararıyla; davacı ile davalı arasında .......... Yatırımlarının Desteklenmesi Programı Kapsamında, Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımların Desteklenmesi Hakkında Tebliğ Kapsamında Proje Konuları için 02.05.2018 tarihinde Hibe Sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasında imzalan sözleşmeye göre davacı tarafça sözleşme kapsamında hibe ödemesi yapılarak yükümlülüğün yerine getirildiği, tarafların imzaladıkları sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) genel hükümlere uygun olduğu, davacı idareye bağlı görevliler tarafından tutulan 29.07.20 22... .10.2022 tarihli tutanaklarda, davalının tesisinde bakliyat paketleme işlemi yapması gerekirken tekstil malzemesi paketlemesi yaptığının, farklı bir firmanın tesisi satın aldığının belirtildiğinin tutanak altına alındığı, tutanak tanıklarının Mahkeme huzurunda alınan beyanlarında tutanak içeriğini doğruladığı, davalı şirketin sözleşmeye aykırı davrandığı, bu nedenle davacı İdarenin sözleşmeyi feshetmesinin haklı nedene dayandığı ödenen hibenin davalı tarafça iade edilmesi gerektiği, likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin ve davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddinin gerektiğinden bahisle; davanın kabulü ile; davalının takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 999.099,96 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz üzerinden devamına, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
2.Bölge Adliye Mahkemesinin 25.09.2024 tarihli kararıyla; kısa kararda davanın kabulü ile icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine denilmesine rağmen, gerekçeli kararın gerekçe kısmında alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verildiğinin belirtilmesi karşısında, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratır şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmiştir.
3.İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; aynı gerekçeyle, davanın kabulüne, davalının takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 999.099,96 TL asıl alacak ve takip tarihinden işleyecek yasal faiz üzerinden devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı ile davalı arasında imzalanan hibe sözleşmesi hükümlerinin tarafları bağladığı, sözleşmenin konusunun bitkisel ürün paketlemesi olduğu, sözleşme hükümlerinde 5 yıllık izlenme-denetim süresinin öngörüldüğü, sözleşmenin imzalanmasından sonra yürürlüğe giren Tebliğ ile 5 yıllık izlenme sürenin değişmesi halinde yürürlükteki sözleşmelere de uygulanacağının belirtilmesi gerektiği, fakat sözleşmenin bu yönde bir hüküm içermediği, bu durumda sözleşme hükümlerinin geçerliliğini sürdürdüğü, 5 yıllık izleme süresi içinde, davalının 29.07.20 22... .09.2022 tarihli tutanaklardan anlaşıldığı üzere hibe sözleşmesinin amacı dışında tekstil paketlemesi yaptığı, bu durumda hibenin iadesine yönelik İlk derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; takip talebinde takipten sonrası için faiz talep edilmemesine rağmen faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, Tebliğde yapılan değişiklikle izleme ve faaliyet zorunluluğu süresinin 5 yıldan 3 yıla düşürüldüğünü, müvekkili şirketin dayanak ilgili sözleşmenin ilgili maddesini ihlal etmediğini, ............. tarafından verilen belge gereğince müvekkilinin hibeye konu işletmeyi devam ettirmesinin mümkün görünmediğini, bu anlamda ilgili sözleşme hükmünün uygulanmasının mümkün olmadığını, lehe olan Tebliğin uygulanması gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen hibe sözleşmesi kapsamında ödenen hibenin sözleşmeye aykırılık nedeniyle iadesi istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Temyiz edilen kararda belirtilen gerekçeye sözleşmenin imzalandığı tarihteki Tebliğ hükümlerine tabi olmasına, sonradan yürürlülüğe giren Tebliğ'de önceki Tebliğ'e tabi olan sözleşmelerdeki izleme süresinin 5 yıldan 3 yıla düşürüldüğüne dair herhangi bir hüküm bulunmasına, davalının 5 yıllık izleme süresi içerisinde farklı tarihlerde hibe sözleşmesinin amacı dışında tekstil paketlemesi yaptığının tespit edilmesine, Mahkemece takibe konu alacağa yasal faize hükmedilmesinin yerinde olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.