Yargıtay yargitay 2025/2348 E. 2025/5942 K.

3. Hukuk Dairesi 2025/2348 E. , 2025/5942 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/633 E., 2025/672 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Niğde 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/67 E., 2024/57 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;
Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanunun 366. maddesi atfıyla aynı Kanunun 352/1-b bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Dosya içeriğine göre; birleşen 2012/524 E. sayılı davada, reddine karar verilen ve davacı vekili tarafından temyize konu edilen toplam miktar 15.388,33 TL, kabulüne karar verilen ve davalı vekili tarafından temyize konu edilen toplam miktar 38.453,00 TL olup, Bölge Adliye Mahkemesinin karar
tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin birleşen bu davaya yönelik temyiz dilekçelerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Taraf vekillerinin asıl ve birleşen 2022/211 E. sayılı davaya ilişkin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Asıl davada davacı ... vekili; müvekkili eczacının ... Eczanesinin sahibi olduğunu, davalı Kurumun 17.05.2012 tarihli yazısıyla; reçete muhteviyatı ilaçların reçete sahibine ya da ilacı alana teslim edildiğine ilişkin imzanın, reçete sahibine ya da ilacı alana ait olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle, 2009 yılı İlaç Temini Protokolünün (6.3.3.) maddesi uyarınca 1. kez yazılı uyarı ile 7.018,80 TL cezai şart, sahte ilaç raporlarına dayanılarak düzenlenen reçetelerin fatura edildiği gerekçesiyle, Protokolün (6.3.19.) maddesi uyarınca 2 yıl süreyle fesih ve 538.416,20 TL cezai şart uygulanacağının ve 53.841,62 TL reçete bedelinin tahsil edileceğinin bildirildiğini, işleme dayanak soruşturma raporunun tek taraflı olarak ve sonradan yürürlüğe giren lehe Protokol hükümleri değerlendirilmeden düzenlendiğini, cezai işleme konu reçetelerin Protokole uygun olarak teslim edildiğini ileri sürerek; Kurum işleminin iptalini talep etmiştir.
2. Birleşen 2022/211 E. sayılı davada davacı Kurum vekili; Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından düzenlenen 04.09.2019 tarihli ve 3 sayılı raporda yapılan tespitler doğrultusunda, davacı hakkında 2009 yılı İlaç Temini Protokolünün (6.3.3.) maddesi uyarınca 7.018,80 TL, (6.3.19.) maddesi uyarınca 538.416,20 TL olmak üzere toplamda 545.435,00 TL cezai şart uygulandığını, davalı tarafından cezai şartın ödenmemesi üzerine aleyhine 545.435,00 TL asıl alacak ve 454.982,45 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.000.417,45 TL üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak işbu icra takibine davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek; icra takibine vaki itirazın iptalini ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Asıl davada davalı Kurum vekili; Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından düzenlenen 04.09.2019 tarihli ve 3 sayılı raporda yapılan tespitler doğrultusunda, 2009 yılı Protokolü uyarınca davacı eczacının sözleşmesinin feshedildiğini ve hakkında cezai şart uygulandığını, davacının lehe Protokol hükümlerinin uygulanması konusunda yazılı talebinin bulunmadığını, müvekkili Kurum tarafından yapılan işlemlerin mevzuat ve sözleşmeye uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
2. Birleşen 2022/211 E. sayılı davada davalı ... vekili; dava konusu cezai şartların iptali hususunda müvekkili tarafından davacı Kurum aleyhine açılan davanın derdest olduğunu, bu nedenle işbu davanın açılması hususunda hukuki yararın bulunmadığını, cezai şarta ilişkin Kurum işlemlerinin Protokol ve mevzuata aykırı olduğunu savunarak, birleşen davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin 09.11.2021 tarihli kararıyla; asıl ve birleşen dosya davacıları hakkında sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından yapılan yargılamada, Niğde 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/314 E., 2018/182 K. sayılı dosyasında beraatlerine karar verildiği, davacı ... hakkında verilen beraat kararının kesinleştiği, davacı ... hakkında verilen beraat kararının usulüne uygun açılmış kamu davası bulunmadığı gerekçesiyle kaldırıldığı, Niğde 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/224 E. 2019/427 K. sayılı ilamıyla yeniden görülen davada, davacı ... hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına dair verilen kararın kesinleştiği, ceza dosyasındaki deliller ve dinlenen tanık beyanlarına göre, davacı eczacının ve eczane çalışanının sahtecilik fiiline iştirakinin saptanmadığı, davalı Kurum işleminin değişen protokol hükümleri nedeniyle yerinde olmadığı gerekçesiyle; asıl ve birleşen davanın kabulüne, davacı ... hakkında uygulanan yazılı uyarı, fesih, cezai şart ve reçete bedelinin tahsiline ilişkin kararın iptaline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 25.05.2022 tarihli kararıyla; Mahkemece, aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmadığı, alınan rapor ile ceza mahkemesince aldırılan raporlar arasında çelişki bulunduğu, buna göre yeni oluşturulacak bilirkişi heyetinden, reçete sahiplerinin ifadeleri ve 2009-2012-2016-2020 yıllarına ait Eczane Protokollerindeki lehe hükümlere göre rapor aldırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan bilirkişi raporu, ceza dosyası, ceza dosyasında ve işbu dosyada dinlenen tanık beyanları doğrultusunda, imzanın reçete sahibine veya ilaçların teslim edildiği yakınına ait olmadığı yönünde imza incelemesi yapılmaması nedeniyle Protokolün (6.3.3.) maddesi uyarınca uygulanan cezai şartın iptalinin gerektiği, Protokolün (6.3.19.) maddesi uyarınca uygulanan fesih ve cezai şartın, reçete ve raporların içerik itibariyle sahte olduğunun ispatına elverişli herhangi bir delil sunulamaması ve Kurumu zarara uğratma kastının ispatlanamaması nedeniyle yerinde olmadığı, 53.841,62 TL sahte rapor ve sahte reçete bedeli için yapılan kesinti işleminin 15.388,33 TL yönünden yerinde olduğu, 38.453,00 TL yönünden ise yersiz kesinti yapıldığı gerekçesiyle; asıl davanın kısmen kabulüne, davacı ... hakkında uygulanan fesih, 538.416,20 TL ve 7.018,80 TL cezai şart ile 38.453,00 TL reçete bedelinin tahsiline ilişkin kararın iptaline, 15.388,33 TL reçete bedeli kesintisi işleminin iptali talebinin reddine, birleşen 2022/211 E. sayılı davanın kısmen kabulüne, davalı ...'nin icra dosyasında yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 15.388,33 TL asıl alacak ve asıl alacağa 07.03.2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz üzerinden devamına, davacının icra inkâr, davalının kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemece verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili; asıl ve birleşen davalarda reçete bedelleri yönünden verilen kısmen kabul kararının Protokole aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilinin cezai işleme konu reçetelere ilişkin haklarında açılan ceza davasından beraat ettiğini, birleşen itirazın iptali davasının hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.
2. Asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili; bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, asıl davada sözleşme maddelerine aykırı hareket eden davacı eczacı hakkında uygulan fesih ve cezai şartların mevzuata uygun olduğunu, reçete bedeli yönünden 38.453,00 TL kesintinin yerinde olmadığı gerekçesiyle iptal edilmesinin Protokole aykırılık teşkil ettiğini, birleşen davanın kısmen kabulüne ve icra inkar tazminatının reddine ilişkin kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; asıl davada, davacı eczacı hakkında uygulanan fesih, cezai şart ve reçete bedelinin tahsiline ilişkin Kurum işleminin iptali, birleşen 2022/211 E. sayılı davada ise davalı hakkında başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

1. Temyiz edilen kararın dayandığı bilgi ve belgelere göre, cezai işleme konu ilaçların, reçete sahibi ya da yakınına teslim edilmediğinin ve davacı eczacı tarafından Kurumu zarara uğratmak amacıyla sahte reçete fatura edildiğinin davalı Kurum tarafından ispatlanamadığının anlaşılmasına göre; taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut uyuşmazlıkta; birleşen 2022/211 E. sayılı davada, davalı ... hakkında 2009 yılı İlaç Temini Protokolünün (6.3.3.) maddesi uyarınca uygulanan 7.018,80 TL cezai şart ile (6.3.19.) maddesi uyarınca uygulanan 538.416,20 TL cezai şart toplamı olan 545.435,00 TL'nin tahsili amacıyla davacı Kurum tarafından icra takibi başlatıldığı, işbu icra takibine haksız olarak itiraz edildiği ileri sürülerek, icra takibine yapılan itirazın iptalinin talep edildiği anlaşılmıştır. Mahkemece, hükme esas alınan 25.03.3034 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, itirazın kısmen iptaline, reçete bedeli yönünden tespit edilen 15.388,33 TL üzerinden takibin devamına karar verilmiş ise de, birleşen davada takip konusu yapılan alacağın, Protokolün (6.3.3.) ve (6.3.19.) maddeleri uyarınca davalı ... hakkında uygulanan toplam 545.435,00 TL cezai şarta ilişkin olduğu, cezai şartın iptali için açılan asıl davada, davacı ... hakkında uygulanan toplam 545.435,00 TL cezai şartın yerinde olmadığının tespiti ile iptaline karar verildiği, bu nedenle İlk Derece Mahkemesince, icra takibine konu cezai şarta ilişkin Kurum işleminin yerinde olmadığı gözetilerek, birleşen 2022/211 E. sayılı davanın reddine karar verilmesi gerekirken, asıl davada verilen kararla çelişki oluşturacak şekilde işbu davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
3. Kabule göre de; asıl davada; davacı eczacının sahte raporlu reçeteleri davalı Kuruma fatura etmesinde kusurunun olmadığı sabit ise de, davacının söz konusu sahte küpürlü ilaçlara ilişkin reçete bedelini, sorumlu olmayan davalı Kurumdan tahsil etmesi mümkün değildir. Zira, üçüncü kişilerin suç teşkil eden eylem ve fiillerinden davalı Kurum sorumlu tutulamaz. Davacı, reçete bedelini ancak sahtecilik yapan kişilerden isteyebilir.
Bu itibarla, İlk Derece Mahkemesince; asıl davada talep edilen 53.841,62 TL reçete bedelinin mahsubuna dair işlem yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Taraf vekillerinin birleşen 2012/524 E. sayılı davaya yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,
2. Taraf vekillerinin asıl ve birleşen 2022/211 E. sayılı davaya yönelik sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
3. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,
4. İlk Derece Mahkemesi Kararının aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harçlarından; başvurma ve karar harçlarının istek halinde temyiz eden davacı ...'e, temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davacı ...'e iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.