Yargıtay yargitay 2025/1982 E. 2025/5811 K.

3. Hukuk Dairesi 2025/1982 E. , 2025/5811 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/90 E., 2025/356 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/57 E., 2023/483 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin ... Mevkiinde kain ve ... Mahallesinde bulunan yapı nedeniyle 2981 sayılı İmar Affı Kanunu uyarınca hak sahibi olduğunu, bu bölgenin .... Etapları Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı olarak ilan edildiğini, müvekkili ile davalı ... arasında 06.10.2006 tarihli tapu tahsis belgeli tesis sözleşmesi başlıklı konut sözleşmesi aktedildiğini ve 100 m² konut verilmesi karşılığında taşınmazın devredildiğini, ancak konutun teslim edilmediğini, sözleşmenin imzalanmasından itibaren makul sürenin geçmesi nedeniyle taahhüt edilen evin teslim edilmesinin artık bir önemi ve faydasının kalmadığını ileri sürerek; ifa yerine geçen müspet zararının belirlenmesi suretiyle, şimdilik 1.000,00 TL alacağın davalı Belediyeden yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 10.07.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 2.746.985,00 TL'ye artırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili; uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından idari başvuru yapılmamış olması nedeniyle dava şartının yerine getirilmediğini, sözleşmenin feshini gerektiren bir durumun söz konusu olmadığını, davacı adına kira yardımlarının halen devam ettiğini, yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında imzalanan tapu tahsis belgeli tesis sözleşmesinin üzerinden uzun bir süre geçtiği, bu süreç içerisinde projenin başlamadığı, davacının mülkiyet hakkına ulaşacağı yönünde haklı ve meşru bir beklenti içerisinde olduğu, sözleşmenin tarafları bağladığı, davacının sözleşmenin ifa edilmemesi sebebiyle doğan müspet zararını isteyebileceği, davacıya teslim edilmesi gereken konutun rayiç bedelinin bilirkişi kurulu tarafından saptandığı, belirlenen rayiç bedelden davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle; davanın kabulüne, 2.746.895,00 TL maddi tazminatın 1.000,00 TL'sinin dava, 2.745.895,00 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalının sözleşmeye göre edimini yerine getirmemesi nedeniyle davacının seçimlik hakkından ifayı ret ile müspet zararın tazminini isteyebileceği, dava ve ıslah dilekçelerinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığına ilişkin bir ibare veya açıklamaya yer verilmediği, davacı tarafından davalının dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğünün ispat edilemediği gerekçesiyle; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, taraf vekilleri temyiz yoluna başvurmuşlardır.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili; davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, belirsiz alacak davasında alacağın tamamına dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalı vekili; uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, bilirkişilerce belirlenmiş olan bedel ile emsal kararlarda belirlenen bedel arasında fahiş bir fark olduğunu, projede hukuki süreç nedeniyle meydana gelen gecikmelerden dolayı İdarenin bir kusurunun bulunmadığını, taahhütlerinin devam ettiğini, davacının mevcut bir zararının olmadığını belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, kentsel dönüşüm projesi kapsamında taraflar arasında imzalanan 06.10.2006 tarihli sözleşmenin ifa olanağının ve faydasının kalmaması sebebi ile ifa yerine geçen müspet zararın tazmini istemine ilişkindir.
1. Davaya konu sözleşmenin tarafların .............. iradesiyle düzenlendiği, davacının özel hukuk hükümlerine tabi bu sözleşme uyarınca talepte bulunduğu, davacının bu talebinin kişisel hakka dayandığı, bu nedenle uyuşmazlıkta idari yargı değil Adli Yargı Mahkemelerinin görevli olduğu (Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2015 tarihli ve 2014/13-1500 E., 2015/1519 K. sayılı ilamıda aynı yöndedir.), davalı Belediyenin sözleşme tarihinden dava tarihine kadar geçen sürede daireyi teslim edemediği, bu durumda davacının 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 125. maddesi kapsamında seçimlik haklardan yararlanabileceği, davanın kısmi dava olarak açılmış olması nedeniyle de ıslah edilen alacak için bu tarihten itibaren faiz işletilmesinin doğru olduğu anlaşılmakla; davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
2. Somut olayda; davalının edimini ifa edememesinden doğan zarar, davacıya teslim edilmesi gereken konutun rayiç bedeli kadardır. İlk Derece Mahkemesince; bilirkişi ek raporundaki hesaplama dikkate alınarak hüküm kurulmuş ise de, bilirkişi 100 m²’lik konutun değerini tespit ederken, başka bir davada tespit edilen değeri esas alınmış ve bu değer üzerinden güncelleme yapmak suretiyle hesaplama yapmıştır.
Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; dava tarihi itibariyle taşınmazın rayiç bedeli belirlenerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanunun 371. maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden davalıya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.