Yargıtay yargitay 2025/8 E. 2025/5546 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/8 E. , 2025/5546 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2161 E., 2024/2901 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Fatsa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/65 E., 2024/342 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı ... vekili dava dilekçesinde; davalı ...'in, davacı ...'ün yaşlılığı, bilgisizliği ve görme engelinden faydalanmak ve davacı ...'ı aldatmak suretiyle dava konusu 98... parsel sayılı taşınmazda yaklaşık 1.800 metrekarelik payını davacıdan satın aldığını, davalının davacıya gelerek kendi arazisine ev yapmak istediğini ancak yerinin yetmediğini, davacının arazisinin bir kısmının aslında davalıya ait olduğunu ancak hatayla davacı adına tescil edildiğini söyleyerek davacıyı kandırdığını, davalının bedel ödemediğini, davacının satış tarihinde neredeyse tamamen görme engelli olduğunu, davacının hileyi yıllar sonra 2017-2018 yıllarındaki imar uygulaması sırasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapmak istediğinde tapuda öğrendiğini ileri sürerek 98... parselde davacının davalıya sattığı payın iptali ile davacı adına tescilini talep etmiş, dava sırasında davacının ölümü üzerine mirasçıları davayı takip etmiş, davalının ölümü üzerine de davalı mirasçıları davaya dahil edilmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu temlikin hile sonucunda değil, taraflar arasındaki becayiş ve takas sonucu yapıldığını, davalının, davacıdan dava konusu parseldeki hissesini alması karşılığında, kendisinin dava dışı 96... parseldeki hissesini aynı gün davacıya temlik ettiğini, karşılıklı temliklerin tarafların özgür iradesiyle gerçekleştiğini, davalının 96... parseldeki ortaklığın giderilmesi için davacının içinde olduğu paydaşlara açtığı davasını takipsiz bırakmak karşılığında dava konusu hissesini davacıdan aldığını, dava dışı 98 parseldeki hissesini de davacıya verdiğini, davacının dava dışı parselde davalıdan aldığı payına karşılık kat karşılığı inşaat sözleşmesiyle 3 daire sahibi olduğunu ve zararı olmadığını, temlik üzerinden geçen 9 yılda davacının hiç itirazı olmadığını, 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 29.06.2021 tarihli kararıyla; işlemin taraflar arasında karşılıklı yapılan bir devir olduğunu, davacının aldatıldığını dava konusu işlemden sonraki 2-3 ay veya en geç 1 yıl içinde öğrendiği, dava tarihi olan 2018 yılına kadar Türk Borçlar Kanunu'nun 39. maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. KALDIRMA KARARI VE SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Kaldırma Kararı
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 17.01.2022 tarihli kararıyla; davacının ehliyetsizlik iddiasının araştırılmadığı, davalının takas savunması kapsamında dayandığı dava dışı 96... parseldeki hisse devrine ilişkin tapu kayıtları ve akit tabloları getirilmeden yeterli araştırma yapılmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Sonrası Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Adli Tıp Kurumu raporuyla davacı ...'ın dava konusu işlem tarihinde fiil ehliyetini haiz olduğunun anlaşıldığı, dinlenen tanıkların davacının çarşıda, pazarda işlerini tek başına görebildiğini ve işlemin zorlama olmadan yapıldığını beyan ettikleri, kaldırma doğrultusunda getirtilen dava dışı 96... parseldeki hisse devrine ilişkin kayıtlara göre tarafların aynı gün karşılıklı olarak hisselerini birbirlerine devrettikleri, davacının yemin teklifi üzerine dahili davalı ...'ın yemini eda ettiği ve davacının iddiasını doğrulamadığı, dava konusu işlemin hile sonucunda değil, tarafların iradesiyle yapılan bir takas-becayiş sonucu yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; Adli Tıp Kurumunun sadece davacının akıl sağlığına odaklandığını, ancak davacının işlem tarihinde neredeyse görme engelli olması sebebiyle aldatıldığını, davalının, davacıya karşılık olarak verdiğini savunduğu tapunun hisseli olduğunu, davalının davacıyı "Bize imza ver, biz de sana verelim" diyerek davacıyı kandırdığını, satışın bedelsiz yapıldığını, davacının külfet altına girdiğini, 65 yaş üstü olan davacıdan tapuda sağlık raporu istenmediğini, davalı ...'ın yemin eda ettiği 16.04.2024 tarihli celsede gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu, davacı ... ile yaptığı telefon konuşmasını inkar edip içeriğini değiştirdiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, ehliyetsizlik ve hile hukuki sebeplerine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya kapsamından; Ordu ili, ... ilçesi, ... Mahallesindeki dava konusu 98... parsel sayılı taşınmazda davacı ... 64/720 pay sahibi iken 24.12.2009 tarihli ve ... yevmiye sayılı satış işlemiyle 16/720 payını kendi üzerinde bırakıp dava konusu 48/720 payını 2.000,00 TL bedelle davalı ...'e sattığı, aynı tarihli ... yevmiye sayılı satış işlemiyle de davalı ...'in dava dışı 96... parsel sayılı taşınmazdaki 1500/4600 payını 3.000,00 TL bedelle davacı ...'a sattığı, dava konusu 8 parselde davacı ...'ın üzerinde kalan 16/720 payının 26.10.2020 tarihinde mirasçıları ..., ..., ... ve ...'a elbirliği halinde intikâl ettiği, dava konusu 8 parselde davalının davacıdan satın aldığı dava konusu 48/720 payın da 03.02.2021 tarihinde mirasçıları olan dahili davalılara elbirliği halinde intikâl ettiği, Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulunun raporuna göre davacının dava konusu satış işlemi tarihinde fiil ehliyetini haiz olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı mirasçıları vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı mirasçıları vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacı mirasçılarından alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.