Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2025/6158 E. , 2025/6053 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/232 E., 2025/1122 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Hakkari 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/459 E., 2021/745 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar dava dilekçesinde; Hakkari ili, .... ilçe, ... köyündeki 1 43... parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün eklemeli olarak 100 yıla yakın süredir nizasız fasılasız ve malik sıfatıyla zilyetliklerinde olduğunu, babalarından kendilerine intikâl ettiğini, taşınmazın mera vasfında olmadığını ileri sürerek Hazine adına tapu kaydının iptali ile adlarına tescilini talep etmişlerdir.

II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçtiğini, kamu orta mallarının zilyetlik ile iktisap edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılar lehine imar-ihya ve eklemeli kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kadastro öncesi sebebe dayandığı, dava konusu 1 43... parsel sayılı taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında hakkında kadastro tutanağı düzenlenerek mera olarak sınırlandırıldığı 1990 yılından itibaren davanın açıldığı 12.10.2020 tarihine kadar 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesindeki on yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar temyiz dilekçesinde; ... köyündeki kadastro tespitlerine ilişkin askı ilânın 24.12.2010 ilâ 24.01.2011 tarihleri arasında yapıldığını, bu askı ilan tutanağına göre 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçmediğini, taşınmazın mera vasfında olmadığını, İlk Derece Mahkemesi kararının doğru olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dosya kapsamından; Hakkari ili, .... ilçe, ... köyü 1 13... parsel (Hakkari Kadastro Müdürlüğünün çalışma alanına ilişkin düzeltme ve değişiklik işlemi sonrası ... köyü 1 43... parsel) sayılı dava konusu taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında kadim mera olduğu gerekçesiyle 4.966.966,12 metrekare yüz ölçümlü mera vasfıyla sınırlandırıldığı, 08.01.1990 ilâ 07.02.1990 tarihleri arasındaki askı ilân süresi içinde itiraz edilmeyen sınırlandırmanın 08.02.1990 tarihinde kesinleştiği, sınırlandırmanın kesinleştiği 08.02.1990 tarihi ile davanın açıldığı 12.10.2020 tarihi arasında 3402 sayılı Kanun′un 12/3. maddesinde belirlenen on yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği açıktır. Hak düşürücü süre dava şartı olup yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmelidir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacıların yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.