Yargıtay yargitay 2025/6092 E. 2025/5731 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/6092 E. , 2025/5731 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/927 E., 2023/1290 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/230 E., 2022/461 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ..., ... , ... ve ... vekilleri tarafından duruşma istekli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 06.05.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde, temyiz eden davalılar ..., ... ile ve diğerleri vekilleri Avukat ..., Avukat ... ile temyiz edilen davacılar vekili Avukat ... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar; muris babaları ...’un ... mahallesindeki 1 12... , 77, 79, 1 14... , 5, 1 16... , 13, 14... ada 1 parsel sayılı taşınmazlarını davalı oğlu ...’e temlik ettiğini, ...’in de bir kısım taşınmazları davalı oğulları ..., ... ve ...’a devrettiğini, 60... parsel sayılı taşınmazdaki 8 adet bağımsız bölümün de murislerinden kendilerine intikal ettiğini, davalı ...’in intikal işlemleri için kendisini vekil tayin ettirdiğini, anılan vekaletnamelerle bu taşınmazları kızı ...’nin kayınpederi olan davalı ...’e temlik ettiğini, ...’in de kısa bir süre sonra taşınmazları davalı ..., ... ve ...’a devrettiğini, anılan bağımsız bölümlerden birinin dava dışı üçüncü kişiye temlik edildiğini, kendilerine bedel ödenmediğini, vekalet görevinin kötüye kullanıldığını ve muvazaalı devir yapıldığını, murisin mal satmaya ihtiyacı olmadığını, davalıların da taşınmaz alacak ekonomik güçleri olmadığını, tek erkek çocuk çocuğa devirlerin yapıldığını, diğer davalıların da kötü niyetli olduklarını ileri sürerek 1 12... , 77, 79, 1 14... , 5, 1 16... , 13, 14... ada 1 parsel sayılı taşınmazların ve 60... parsel sayılı taşınmazdaki 1, 2, 4, 5, 6 ve 7 numaralı bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile payları oranında adlarına tesciline, 8 numaralı bağımsız bölüm yönünden bedelin davalı ..., ..., ... ve ... ’dan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP
Davalılar; murisin 1 12... , 77... , 1 14... ve 5, 1 16... ve 12, 1 17... parsel sayılı taşınmazlarını bedelini alarak ...’e temlik ettiğini, 60... parsel sayılı taşınmazdaki 8 adet bağımsız bölümü üzerinde bıraktığını, murisin uhdesinde kalan taşınmazların devrettiği taşınmazlardan en az 20 kat fazla olduğunu, murisin ölümünden sonra da kalan 8 adet bağımsız bölümün davacıların taşınmazları dilediği kişiye dilediği bedelle satması için ...’i vekil tayin ettiğini, murisin ölümünden sonra ...’in kız kardeşlerinin yanında olduğunu ve onlara bazı edindirmelerde bulunduğunu, 8 numaralı bağımsız bölümü ...’in dava dışı ...’e 42.000,00 TL’ye sattığını ve bedeli kardeşlerine paylaştırdığını, davacı ...’nin oğlu ...’ye dava konusu 3 numaralı bağımsız bölümdeki ... payına karşılık 1.5 dönüm yer satılarak davacılara ödendiğini, bu nedenle 3 numaralı bağımsız bölüm yönünden talepte bulunulmadığını, ..., ... ve ... adına velayeten 30.000,00 TL kredi çekilerek davacılara ödendiğini, davacılardan ...’a 2006 yılında 60 gram bilezik verildiğini, tüm davacıların iki yıl boyunca köydeki fındıkları toplayarak bedeli aldıklarını, muris muvazaasının ve vekalet görevinin kötüye kullanılmasının söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 03.03.2022 tarihli ve 2018/29 Esas, 2022/47 Karar sayılı kararı ile; 1 16... parsel sayılı taşınmaz yönünden feragat nedeniyle davanın reddine, diğer taşınmazlar yönünden davanın reddine karar verilmiş, kararın istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 20.06.2022 tarihli ve 2022/1359 Esas, 2022/1507 Karar sayılı kararı ile; muris muvazaası iddiası yönünden eksik araştırma yapıldığı, vekalet görevinin kötüye kullanılması iddiasının ispatlandığı gerekçesiyle istinaf başvurularının kabulü ile hükmün kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılması için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile; muris muvazaası iddiası yönünden murisin temlik işlemini yapmasında makul ve zorunlu bir nedeninin bulunmadığı, davalı ...'in bir gelirinin bulunmadığı, davalı ...'in oğulları bir kısım davalılar ..., ... ve ... ’ın devir tarihinde henüz reşit olmadığı, taşınmazları alım güçlerinin bulunmadığı, murisin ölümü tarihinde aktifinde bulunan taşınmazların tasarruf tarihindeki değeri nazara alındığında temlikin makul karşılanabilecek sınırda kalmadığı, miras bırakanın sağlığında tüm mirasçıları kapsar biçimde bir paylaştırmada bulunmadığı, murisin taşınmazlarını tek erkek çocuğu olan davalı ...’e temlik ettiği, akitte bağış amacının üstün tutulduğu, vekalet görevinin kötüye kullanılması iddiası yönünden; muris adına kayıtlı olan 60... parsel sayılı taşınmazdaki 1, 2, 4, 5, 6 ve 7 numaralı bağımsız bölümlerin murisin ölümü ile mirasçılarına kaldığı, davalı ...’in intikal, gerektiğinde satış yapmak ve paylarını davacılara devretmek için davacılardan vekaletnameler aldığı, davalı ...’in anılan vekaletnameler ile taşınmazları 18.05.2015 tarihinde kızı ...'nin eşinin babası olan ...’a devrettiği, ...’in de iki gün sonra taşınmazları davalı ...'in 3 erkek çocuğu olan ve o tarihte henüz reşit dahi olmayan davalılar ..., ... ve ... adlarına eşit paylar ile satış suretiyle devrettiği, kaldırma ilamı kapsamında davalıların işbirliği içerisinde olduklarının sabit olduğunun belirtildiği, 8 numaralı bağımsız bölümün üçüncü kişiye devredildiği için davacıların tazminat talep ettiği gerekçeleriyle 1 16... parsel sayılı taşınmaz yönünden feragat nedeniyle davanın reddine, davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine, diğer taşınmazlar ve davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, 22.02.2023 tarihli ek karar ile HMK’nın 305/A maddesi uyarınca vekalet ücretleri yönünden hükmün tamamlanmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar ..., ..., ... ve ... vekilleri temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların tapu kayıtları getirtilip murisin ölüm tarihinde taşınmazlarda kimin malik olduğunun tespiti gerektiğini, 60... parsel sayılı taşınmazda yer alan bağımsız bölümlerin muris adına kayıtlı iken ölümü ile mirasçılarına intikal ettiğini, bu bağımsız bölümler için muris muvazaası nedenine dayalı olarak dava açılamayacağını, hem muris muvazaası hem de vekalet görevinin kötüye kullanılması nedeni davasının aynı anda açılamayacağını, muris muvazaası nedenli dava yönünden murisin dengeli bir dağıtım yaptığını, murisin adına kayıtlı 8 adet bağımsız bölümü üzerinde bıraktığını, muris adına kayıtlı taşınmazların, devrettiklerinden daha değerli olduğunu, tanık beyanlarından davalı ...’in ödemelerde bulunduğunun ispatlandığını, 60... parsel sayılı taşınmazdaki 3 numaralı bağımsız bölümün davacı ...’nin payı olarak oğluna devredildiğini, taşınmazların fındıklarını topladıklarını, ... Mahallesindeki bir dükkanın satıldığını ve bedelinin davacılara verildiğini, kredi çekilip yine davacılara ödeme yapıldığını, kaldırma kararı uyarınca işlem yapılmadan karar verildiğini, ispat olunamayan davanın reddi gerektiğini, kaldırma kararı öncesinde davanın reddine karar verilip aynı delillerle kaldırma kararı sonrası davanın kabulüne karar verilmesinin çelişki oluşturduğunu, murisin adına kayıtlı taşınmazlarla kalan taşınmazlarının oranlamasının yapılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muris muvazaası ve vekalet görevinin kötüye kullanılması hukuki nedenlerinde dayalı tapu iptali ve tescil ile bedel istemlerine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya içeriğinden; murisin kayden maliki olduğu 228 (yeni 1 16... ), 229 (yeni 1 17... ), 234 (yeni 1 16... ), 298 (yeni 1 12... ), 318 (yeni 1 12... ), 323 (yeni 1 14... ), 327 (yeni 1 14... ) ve 328 parsel sayılı taşınmazları 06.12.1984 tarihinde oğlu ...’e satış suretiyle temlik ettiği, ...’in 1 16... parsel sayılı taşınmazı 11.06.2012 tarihinde davalı çocukları ..., ... ve ... ’a satış suretiyle devrettiği, murisin 298 (yeni 1 12... ) parsel sayılı taşınmazını 06.12.1984 tarihinde davalı ...’e temlik ettiği, ...’in de 08.05.2012 tarihinde ...’e devrettiği, ...’ün de taşınmazı 2019 yılında ...’e devrettiği, 60... parsel sayılı taşınmaz murise ait iken 18.05.2005 tarihinde mirasçılarına intikal ettiği, davacılara vekaleten davalı ...’in davacılar payını 18.05.2005 tarihinde ...’e satış suretiyle temlik ettiği, ...’in de 20.05.2005 tarihinde, taşınmazı davalı ..., ... ve ... ’a devrettiği, ..., ... ve ... adına işlemi velayeten davalı babası ... ile annesinin yaptığı, 60... parsel sayılı taşınmazda 01.07.2005 tarihinde kat mülkiyetine geçildiği, 3 ve 8 numaralı bağımsız bölümlerin 20 06... yılında dava dışı kişilere devredildiği, 1, 2, 4, 5, 6 ve 7 numaralı bağımsız bölümlerin ..., ... ve ... adlarına kayıtlı olduğu, 3 28... parsellerin tevhit edildiği ve 797 parsel sayılı taşınmazın oluştuğu, 797 parsel sayılı taşınmazın da ifrazı ile 1 12... , 77, 78... parsel sayılı taşınmazların oluştuğu, 77, 78... parsel sayılı taşınmazların ... adına tescil edildiği, ...’in 78 parsel sayılı taşınmazı dava dışı kişiye temlik ettiği, murisin 30.11.2004 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak eşi ... ile müşterek çocukları ..., ..., .., .. ve ...’in kaldıkları, ...’nin de 2009 yılında öldüğü görülmüştür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar ..., ..., ... ve ... vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle:
Davalılar ..., ..., ... ve ... vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Duruşmanın 06.05.2025 tarihinde yapıldığı gözetilerek; 03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davacılar vekili için 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin temyiz eden davalılar ..., ..., ... ve ... ’dan alınmasına,

Aşağıda yazılı 95.685,78 TL bakiye onama harcını temyiz eden davalı ...'den, 107.543,68 TL bakiye onama harcının ise temyiz eden davalı ..., ... ve ...'dan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08.12.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olmak üzere karar verildi.