Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2025/6016 E. , 2025/5848 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/637 E., 2025/16 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 8. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/83 E., 2021/363 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; çekişmeli 3 40... parsel sayılı taşınmazın veraset ve paylaşma yoluyla davacının eklemeli zilyetliğinde iken yapılan kadastro çalışmaları neticesinde taşınmazın davalı Hazine adına tescil edildiğini, taşınmazın kısmen çalılık ve kısmen taşlık durumunda iken imar ve ihya edildiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, zilyetlik kaydına güvenerek taşınmaza malik olan davacının hakkının korunarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL belirsiz alacağın işlenecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16. maddesi ve Türk Medeni Kanunu'nun 715. maddesinde belirtilen kamu mallarından olduğunu, bu yerlerin özel mülkiyete konu olamayacakları gibi zilyetlikle iktisaplarının mümkün olmadığını, davacı lehine zilyetlik şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinin usulen reddi gerektiğini, davalı İdarenin dava konusu taşınmazla bir ilgisi bulunmadığını, diğer yandan davalı İdarece davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden İdare aleyhine yargılama giderlerine de hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle Hazine adına tescil edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; davacının ekonomik amaca uygun zilyetliğinin Hazine adına tapunun oluştuğu tarihten önce başladığı, 1950 yılına ait hava fotoğrafında taşınmazın tamamında zirai faaliyetin yapıldığının tespit edildiği, taşınmazın niteliği itibariyle zilyetlik ile kazanmaya elverişli olduğu, davacı lehine kazanma şartlarının tamamlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne; çekişmeli 3 40... parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına olan kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacı vekili ile davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı Hazine adına tapu kaydının oluştuğu tarihten evvel davacı lehine kazanım koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf isteğinin esastan reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinaf isteği yönünden ise eldeki dava kadastrodan önceki nedene dayalı olarak iptali ve tescil istemine ilişkin olduğundan tapu kayıt maliki olan davalı Hazinenin yasal hasım konumunda olmayıp yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmesi gerektiği belirtilerek davacı vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden istinaf başvurusunun kabulüne; kararın kaldırılması ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle çekişmeli 3 40... parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına olan kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, yargılama giderlerinin hüküm yerinde gösterildiği haliyle sayım ve dökümüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili; yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan yetersiz bilirkişi raporları ile eksik beyanların hükme esas alındığını, dosya kapsamında yer alan belge ve kayıtların dava konusu taşınmaza aidiyetinin ve taşınmazın niteliğinin yöntemince belirlenmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil talebine ilişkindir.

Kadastro sonucunda Diyarbakır ili, ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan çekişmeli 3 40... parsel sayılı taşınmaz toprak tevzi çalışmaları sonucunda oluşan kayıtlar esas alınmak suretiyle Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Bilindiği üzere bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.