Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2025/5914 E. , 2025/5965 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/536 E., 2025/1973 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/507 E., 2023/1045 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili; muris ...'ın 01.02.1969 tarihinde öldüğünü, murisin 1350 parsel sayılı taşınmazını davalı ...'a satış sureti ile devrettiğini, satışın muvazaalı olup asıl amacın bağış olduğunu, diğer kız çocuklarına miras kalmaması için muvazaalı devir yapıldığını, davalının davaya konu taşınmazı satın almaya yetecek bir geliri de bulunmadığını, taşınmazın bir kısmının kamulaştırıldığını ve davalıya kamulaştırma bedeli ödendiğini ileri sürerek taşınmazın davacıların miras payları oranında tapu kaydının iptali ile davacılar adına tesciline, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili; dava konusu taşınmazın 20.03.1978 tarihli tapulama işlemi ile davalı adına tescil edildiğini, taşınmazın 1968 yılında kıymetli bir taşınmaz olmadığını, zamanaşımı süresinin geçtiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; olayda 01.04.19 74... /2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın uygulama yeri olmadığı gerekçesi ile tapu iptali ve tescil talebinin reddine, tenkis talebi yönünden ise TMK'nın 571/1. maddesine göre tenkis davası açma hakkının, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılma tarihinin üzerinden on yıl geçmekle düşeceği, muris ...'ın ölüm tarihinin 01.02.1969, dava tarihinin ise 14.12.2021 olduğu, davacıların saklı paylarının ihlal edildiğinin daha sonra öğrenildiğini iddia ve ispat etmediklerine göre saklı payın ihlal edildiğinin öğrenilme tarihi ölüm tarihi olup bu tarihten dava tarihine kadar bir yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesi kararının davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; olayda 01.04.19 74... /2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın uygulama yeri bulunmadığı, davalının davaya yasal süresi içerisinde cevap verdiği ve zamanaşımı definde bulunduğu, davanın 14.12.2021 tarihinde açıldığı, 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 513. maddesi gereğince 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği, terditli talebin bu gerekçe ile reddine karar verilmesi gerekirken, somut olayda uygulama yeri olmayan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 571. maddesinde düzenlenen hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiş olmasının doğru olmadığı gerekçesi ile davacılar vekilinin istinaf isteğinin HMK’nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kadastro öncesinde de tapulu taşınmaz olduğunu, 24.05.1960 tarih, 79 cilt, 3 sayfa, 37 sıra nolu tapu kaydı ile muris adına kayıtlı olduğunu ve Yargıtay kararlarında kadastro teknisyeni huzurunda verilen muvafakat bildiriminin de resmi memur önünde serbest irade ile belirtilen tescil isteme beyanı olarak kabul edildiğini, 01.04.19 74... /2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın uygulanması gerektiğini, saklı payın ihlal edildiğinin öğrenilme tarihinin ölüm tarihi olduğuna ilişkin tespitin hatalı olduğunu, davacıların muris öldüğünde henüz doğmadıklarını ve tenkis taleplerinin de reddinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden; muris ...'ın 01.02.1969 tarihinde öldüğü, geride oğlu davalı ..., 13.03.2000 tarihinde ölen kızı ...'dan olma torunları davacılar ..., ..., 25.06.2006 tarihinde ölen kızı ....'dan olma torunları davacılar ... ve ..., dava dışı .... ile 05.01.2015 tarihinde ölen kızı ...'dan olma torunları dava dışı ... ve ...'un mirasçı olarak kaldığı, 1350 parselin 07.05.1968 tarihinde düzenlenen tapulama tutanağı ile Ağustos 1933 tarih ve 297 sıra nolu ve 24.05.1960 tarih ve 37 sıra nolu tapu kaydı ile muris ... adına kayıtlı iken taşınmazı haricen 1965 yılında davalıya sattığından ve yapılan satışa kadastro memurları huzuruna gelerek muvafakat ettiğinden bahisle davalı adına tespit ve tescil edildiği, 1350 parsel sayılı taşınmazın ifrazen kaydı kapatılarak 34 40... parsellerin oluştuğu, 3440 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılarak hükmen dava dışı idare adına tescil edildiği, 3441 parsel sayılı taşınmazın davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.