Yargıtay yargitay 2025/5781 E. 2025/5851 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/5781 E. , 2025/5851 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/749 E., 2025/859 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/253 E., 2024/95 K.

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; kadastro tespit ve yenilemesi sırasında davacının maliki olduğu 1 63... parsel sayılı taşınmaz ile davalıya ait olan komşu 1 63... parsel sayılı taşınmazlar arasındaki hududun davalı lehine ve davacı aleyhine olarak tespit edildiğini, davalının söz konusu taşınmazı bir başkasından satın alıp davacının taşınmazına sınır olan bitişik nizam usulü mesken yaptığını, meskenin müşterek sınıra tecavüzlü olduğunu beyan ederek davalıya ait 1 63... parsel sayılı taşınmazın, davacıya ait 1 63... parsel sayılı taşınmaza tecavüz eden kısmının tapu kaydının iptali ile davacıya ait 1 63... parsel sayılı taşınmaza dahil edilmek suretiyle tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı cevap dilekçesinde özetle; maliki bulunduğu eski (977) yeni 1 63... parseli kayden satın aldığını, satın aldıktan sonra taşınmazın sınırlarının belirlenmesi için Giresun Kadastro Müdürlüğüne müracaatı üzerine 07.12.2018 tarihi ile 02.12.2019 tarihinde yapılan aplikasyon işlemleri ile parselinin sınırlarının tarafına gösterildiğini, gösterilen sınırlara göre parselinin içerisinde bulunan binasını Giresun İl Özel İdaresi İmar Müdürlüğünden alınan yapı ruhsatı ile yaptığını, davacının parseli olan eski (976) yeni 1 63... parsel sayılı taşınmaza herhangi bir tecavüzünün olmadığını, taşınmazı kadim sınırlar uyarınca kullandığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, eldeki davanın mahiyeti itibariyle mülkiyete ilişkin tapu iptali ve tescil davası mı, yoksa uygulama kadastrosuna itiraz davası mı olduğunun belirlenmesi suretiyle karar verilmesi gereğine değinilen kaldırma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davaya konu 1 63... ve 12 parsel sayılı taşınmazların uygulama kadastrosundaki sınırları belirlenirken ilk tesis kadastro paftasındaki sınırların esas alındığı, davacının taşınmazına davalı tarafça herhangi bir müdahalenin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın dava dilekçesindeki ve yargılama sırasındaki açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, uygulama kadastro tespiti sırasında gelişen ve değişen yeni koşullara göre değil tesis kadastro tutanağının düzenlendiği sırada ve öncesinde mevcut bulunan hukuki sebeplere, sınırlandırma ve tespitlere dayanılarak eldeki davanın açıldığı, uyuşmazlığın kadastro öncesi nedene dayalı mülkiyet ihtilafına ilişkin olduğu; ancak hak düşürücü süre geçtikten sonra davanın açıldığı, davanın bu nedenle usulden reddi gerekirken yazılı şekilde esastan reddinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle kararın kaldırılması suretiyle yeniden hüküm kurularak davanın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3.maddesi gereğince hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalının dava konusu taşınmazı satın aldıktan sonra bitişik nizam usulü mesken inşa etmek suretiyle davacıya ait taşınmaza tecavüzde bulunduğunu; söz konusu meskeni yaparken çekme mesafesi kullanmadığı için davalıya ait meskenin saçak kısmının davacının arazisine taştığını, kaldırma kararından önceki kararda olduğu gibi bu hususun bilirkişilerce özensiz tanzim edilen raporda her nasılsa yer almadığını, dolayısıyla Mahkemece bu durum dikkate alınmadan karar verildiğini, kadastro görevlilerince yenileme kadastrosu yapılırken iki parsel arasında hatalı ölçüm yapılarak sınır tespiti yapıldığını, her iki taşınmaz arasındaki sınırı oluşturan ceviz ağacının kesilmesi nedeniyle bugünkü hatalı sınırın meydana geldiğini ve ölçümün bu hatalı sınıra göre yapıldığını, keşif esnasında dinlenen mahalli bilirkişilerin ifadelerinin her yönüyle davalı tarafın davacıya ait taşınmaza tecavüzde bulunduğunu ortaya koyduğunu, bilirkişi raporunda 1973 yılına ait hava fotoğraflarında her iki parsel arasındaki sınırın belirgin olmadığı tespitinin yapıldığını, davaya konu parseller arasında sınırı belirleyen kadim ayırıcı unsurun ceviz ağacı olduğunu, ceviz ağacının sınır olduğuna ilişkin mahalli bilirkişi beyanları bulunduğunu, davanın reddine gerekçe yapılan bilirkişi raporunun gerçeği yansıtmadığını, eldeki davada hak düşürücü sürenin uygulanma kabiliyetinin bulunmadığını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil talebine ilişkindir.

2.Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yeni 1 63... (eski 976), davalının ise yeni 1 63... (eski 977) parsel sayılı taşınmaz maliki olduğunu, kadastro tespit ve yenileme çalışmaları sırasında taraflar arasındaki hudutun davalı lehine davacı aleyhine olarak tespit edildiğini beyan ederek davalıya ait 1 63... parsel sayılı arazinin davacıya ait 1 63... parsel sayılı arsaya tecavüz eden kısmının iptali ile davacıya ait 1 63... nolu parsele kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiş, davalı davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

3.Bilindiği üzere bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, eldeki davanın kadastro öncesi nedene dayalı mülkiyet ihtilafına ilişkin olduğu ancak hak düşürücü süre geçtikten sonra davanın açıldığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harç peşin alındığından bakiye harç tahsiline yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.